Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2008/45, K.2013/87 Sayılı Karar - 28/05/2013

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2008/45 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2013/87

Karar Günü:28.5.2013

R.G.Tarih-Sayı:29.06.2013-28692

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Lider Türkiye Partisi 2007 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

3.9.2001 tarihinde kurulan Lider Türkiye Partisinin24.9.2008 tarihinde yapılan 2. olağan büyük kongresinde partinin kapanmasınakarar verilmiştir.

II- İLK İNCELEME

Lider Türkiye Partisi Genel Başkanı Mustafa ÖZMAN imzalı30.6.2008 günlü yazıya ek olarak gönderilen kesin hesap cetveli AnayasaMahkemesi Başkanlığına 23.7.2008 gün ve 781/148 sayı ile verilmiştir.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 74. maddesinde, 'Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi, siyasipartilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler.

Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.';

111. maddesinin (b) bendinde ise 'Siyasi partilerin 74üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altıaya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafifpara cezası verilir.'

hükümleri yer almaktadır.

2007 yılı kesin hesap cetvelinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığına23.7.2008 gün ve 781/148 sayı verilmesi 2820 sayılı Kanun'un 74. maddehükümlerine aykırılık oluşturmaktadır. Dolayısıyla, 2820 sayılı Kanun'un 74.maddesi hükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında yasal işlemyapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasıgerekir.

Bu itibarla Lider Türkiye Partisi 2007 yılı kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;

1- İşin esasının incelenmesine,

2- Partinin 2007 yılı kesin hesabını, 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'nun 74. maddesinde öngörülen sürede Anayasa Mahkemesinevermeyen parti sorumluları hakkında, aynı Kanun'un 111. maddesinin (b) bendiuyarınca, yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,

28.5.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

LiderTürkiye Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2007 yılı birleştirilmiş kesinhesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca onaylandığına dair karar üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren Raportör Zekeriya AYDIN tarafındanhazırlanan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun'un ilgilikuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Lider Türkiye Partisi genel merkez ve il örgütleri 2007yılı hesabının gelir ve giderinin olmadığı Merkez Karar ve Yönetim Kurulukararında belirtildiğine göre belgeleri olmayan hesabın incelenmesi de sözkonusu olamaz.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kayıtlarına göre,Adana, Adıyaman, Antalya, Bitlis, Elazığ, Erzurum, Hakkari, İstanbul, Konya, Kütahya,Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Tokat, Tunceli, Şanlıurfa, Uşak, Aksaray, Batman veKilis olmak üzere Partinin 20 il, 4 ilçe ve 1 beldede teşkilatı bulunmaktadır.

Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca onaylanarak sunulan birleştirilmişkesin hesapta genel merkez ile illerin gelir ve giderinin olmadığıbelirtilmiştir.

Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genelmerkez, il, ilçe veya belde başkanlıklarına ait binaların ya kendi mülkü veyakira olması gerekir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi partifaaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe veya belde teşkilatınınfaaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabeteden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.

Partinin Genel Merkez, il, ilçe ve belde örgütlerifaaliyette olduğuna göre, bu yerlerin en azından yönetim giderlerinin (kira,su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) olması gerekir. Yönetim giderlerininhesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulmuş olduğunugöstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı , Kanun'un 69. maddesindeki bir siyasipartinin bütün gelirlerinin, o siyasi partinin tüzel kişiliğinin adına eldeedileceği ile aynı Kanun'un 70. maddesindeki bir siyasi partinin bütüngiderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliğinin adına yapılacağı hükmüneaykırı davranılmıştır.

Mahkemeye istenen bilgilerin istendiği şekliyleverilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması, inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun'un 111.maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

IV- SONUÇ

Lider Türkiye Partisi 2007 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

1- İlk İncelemetoplantısında verilen karar gereğince, Partinin 2007 yılı kesin hesabını2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinde öngörülen sürede Anayasa Mahkemesinevermeyen parti sorumluları hakkında aynı Kanun'un 111. maddesinin (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

2- Mahkemeyeistenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekildekayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gideroluşturulması, inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerinyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

3- Gelir ve gideriolmadığı beyan edilerek herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmeyen Parti GenelMerkezi ile 20 il örgütünün kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden,Partinin 2007 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesininmümkün olmadığına,

28.5.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy