Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2019/5, K.2019/41 Sayılı Karar - 04/12/2019

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2019/5 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2019/41

Karar Tarihi:4/12/2019

R.G.Tarih-Sayısı:12/2/2020-31037

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Milliyetçi Türkiye Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Milliyetçi Türkiye Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2018 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan incelemesonuçlarını içeren ve Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan ilkinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

2. Parti göndermiş olduğu 2018 yılı Genel Merkez kesinhesabına göre yıl içinde 280 TL gelir elde etmiş ve aynı miktarda gidergerçekleştirmiştir.

3. Ayrıca Parti, teşkilatlandığı on il örgütüne ait kesinhesabı sunmamıştır.

4. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genelmerkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olmasıgerekmektedir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyettebulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğubinalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiyebağış olarak kaydedilmesi gerekir.

5. Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta, GenelMerkeze ait çok düşük miktarda gelir ve gider gerçekleştiği belirtilmiş;teşkilat kurulmuş olan on il örgütüne ilişkin herhangi bir gelir ve gider degösterilmemiştir. Parti Genel Merkezi ve il örgütleri faaliyette olduğuna görebu teşkilatlara ait en azından yönetim giderlerinin (kira, su, elektrik,telefon, kırtasiye vb.) bulunması gerekir. Partinin gider olarak göstermişolduğu tutarla siyasi faaliyetlerini karşılaması mümkün değildir. Yönetimgiderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunugöstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde yer alan birsiyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına eldeedileceği ve 70. maddesinde bulunan bir siyasi partinin bütün giderlerinin osiyasi partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükümlerine aykırıdavranılmıştır.

6. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

7. Diğer taraftan ibraz ettiği gelir ve gider ile siyasiparti faaliyetlerini yürütmesi mümkün olmayan Parti Genel Merkez hesabının veherhangi bir bilgi ve belge sunulmayan il örgütlerine ait kesin hesabındenetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ

Milliyetçi Türkiye Partisinin 2018 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

A. Mahkemeye hesapverilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışındagelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarının sunulmaması incelemeve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesinin birinci fıkrasının (c)bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,

B. Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,

4/12/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.