Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2018/70, K.2019/6 Sayılı Karar - 13/02/2019

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2018/70 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2019/6

Karar Tarihi:13/2/2019

R.G. Tarih – Sayı:22/3/2019 -30722

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Türkiye Birlik Partisi 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Türkiye Birlik Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2016 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafından Heyete sunulan ilk incelemeraporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Parti tarafından sadece Genel Başkan tarafındanimzalanan ve 2016 yılı içinde elde edilen toplam gelir ve gider miktarınınneler olduğunu açıklayan bir yazı gönderilmiştir. Genel Merkez ve ilörgütlerinin 2016 yılı kesin hesapları Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulutarafından alınmış, Parti Genel Merkez kesin hesabının incelenip kabuledildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar; yıl içinde edindiği taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösteren liste, yılsonu kasa sayım tutanağı ve banka mutabakat yazıları ise gönderilmemiştir.

3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler…./ Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri dekapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynıhesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir./…” hükmü, 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise siyasi partilerin “74 üncümadde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altı ayakadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif paracezası” verileceği hükmü yer almıştır.

4. Genel Merkez hesap cetveli ile Parti Merkez Karar veYönetim Kurulu tarafından alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararıgöndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

5. Ayrıca Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt vebelge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelikeylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c)bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

6. Diğer taraftan Parti Genel Merkez kesin hesabınındenetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2016 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ

Türkiye Birlik Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

A. Genel Merkezeait 2016 yılı kesin hesabı ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafındanalınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenipkabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın gönderilmemesi nedeniyle22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi ve aynıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

B. Mahkemeye hesapverilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabındışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeyeyönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

C. Parti GenelMerkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2016 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,

13/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.