ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2018/72 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/8
Karar Tarihi:13/2/2019
R.G. Tarih – Sayı:22/3/2019 -30722
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi 2017 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2017 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafından Heyetesunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti Genel Başkanı tarafından gönderilen yazıda yıliçinde hiçbir gelir ve gider olmadığı ifade edilmiştir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler…./ Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayaniller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonunakadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınavermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir./…” hükmü, 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde ise siyasi partilerin “74 üncü maddehükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadarhafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif paracezası” verileceği hükmü yer almıştır.
4. Genel Merkez hesap cetveli ile Parti Merkez Karar veYönetim Kurulu tarafından alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar veaynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri göndermeyen Parti yetkililerihakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendineistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
5. Ayrıca Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt vebelge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelikeylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c)bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan Parti Genel Merkez kesin hesabınındenetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2017 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
A. Genel Merkezeait 2017 yılı kesin hesabı ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafındanalınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenipkabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın ve Partinin 2017 yılındaedindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerinve her türlü hakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösterenlistenin gönderilmemesi nedeniyle 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Mahkemeye hesapverilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabındışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeyeyönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
C. Parti Genel Merkezkesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2017 yılı hesabının2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
13/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ