ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2016/81 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2017/15
KararTarihi:31.5.2017
R.G.Tarih ve Sayısı:25.7.2017 - 30134
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Halk Partisi 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Türkiye Halk Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafındanheyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 2820 sayılı Kanun’un 73. maddesinin üçüncüfıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olankesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesin hesabınMerkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı,birleştirileceği ve birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin AnayasaMahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Türkiye Halk Partisi, Genel Merkez kesinhesap cetvelini 3.8.2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820sayılı Kanun’un 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesihükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan Parti Genel Sekreteri İsmail GÜNERtarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verilen kesin hesap dosyasında,yalnızca 2015 yılına ilişkin olarak Partinin gelir-giderinin olmadığına ilişkinbir yazı sunulmuş, Genel Merkez kesin hesabı, birleşik kesin hesabı, ilörgütlerinin kesin hesapları, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafındanalınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenipkabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar, edinilen taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerile kasa ve banka mutabakat yazıları ise sunulmamıştır.
7. Genel Merkez Kesin Hesabını, birleşikkesin hesabını, il örgütlerinin kesin hesaplarını, Parti merkez karar veyönetim kurulu tarafından alınmış, parti genel merkezi ve il örgütlerinin kesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararı,edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerinve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini debelirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarını göndermeyen Partiyetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasınaistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
8. Öte yandan PartiGenel Merkez ve il örgütlerine ait kesin hesapların denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2015yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığınakarar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Türkiye Halk Partisinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2- Genel Merkez kesin hesabının, edinilen taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerile kasa ve banka mutabakat yazılarının gönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılıKanun’un 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,
3- Parti Genel Merkez ve il örgütlerine ait kesinhesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin2015 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkünolmadığına,
31.5.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ