Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2012/28, K.2014/31 Sayılı Karar - 11/02/2014

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2012/28(Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/31

Karar Günü:11.2.2014

R.G.Tarih-Sayı:22.04.2014-28980

I-MALİ DENETİMİN KONUSU

TürkiyeHümanist Partisi 2011 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II-İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ, AlparslanALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra AylaPERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, HicabiDURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN’ınkatılımlarıyla 20.2.2013 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Türkiye Hümanist Partisinin 2011 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda; hiçbir il ve ilçede teşkilatlanmadığı için sadece genelmerkezi bulunan Partinin, herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığına ilişkinbir yazı gönderdiği tespit edilmiştir.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 8. maddesinde, siyasipartilerin Ankara’da genel merkezinin bulunacağı; 60. maddesinde, siyasipartilerin tutmak zorunda oldukları defterler sayılarak, bu defterlerinteşkilatın bağlı bulunduğu seçim kurulu başkanı tarafından mühürlenip tasdikedileceği; 61. maddesinde, siyasi partilerin elde edebilecekleri gelirlersıralanarak, siyasi partilerin gelirlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı; 69.maddesinde, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin, o siyasi partinintüzelkişiliği adına elde edileceği; 70. maddesinde de siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütüngiderlerinin, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır.

Siyasi partilerin faaliyetlerini yürütecekleri bir genelmerkezinin bulunması zorunludur. Genel merkez olarak kullanılacak yerlerpartilerin kendilerine ait olabileceği gibi kiralık olarak dakullanılabilecektir. Şayet, parti yetkililerine ait veya bunların kendilerininkullandıkları yerler genel merkez olarak gösterilir ise bu takdirde kirasözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış geliri vekarşılığının da kira gideri olarak kaydedilmesi gerekir. Böylece, söz konusubedellerin parti tüzel kişiliği adına hesaplara dâhil edilmesi sağlanmışolacaktır.

Diğer taraftan, kurulmuş olan partilerin hayatın olağan akışıgereği kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye, tutulacak defterlerin satınalınması vb. bir takım genel yönetim giderlerini yapacağı açıktır.

2820 sayılı Kanun’un, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin vegiderlerinin o siyasi parti tüzel kişiliği adına yapılacağı yönündeki hükmünegöre, parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendi imkânlarıylakarşılamaları mümkün değildir. Parti yetkililerinin bu şekilde yapmış olduklarıgider bedellerinin partiye bağış geliri olarak, karşılığının da genel yönetimgideri olarak kaydedilerek parti tüzelkişiliği adına hesaplara dâhil edilmesigerekir.

Sonuç olarak;

1- Türkiye Hümanist Partisine, 2011 yılı kesin hesabını yapılanbu açıklamalara uygun olarak sunmaması nedenlerinin açıklaması ve 2820 sayılıKanun’a uygun olarak düzenlenecek kesin hesap cetvelleri ile Merkez Karar VeYönetim Kurulu kararını Anayasa Mahkemesine sunması için bu kararın tebliğindenitibaren 30 gün süre verilmesine,

2- Bu süre içerisinde söz konusu belgelerin gönderilmemesidurumunda; hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasıve hesabın dışında gelir ve gider yapılması, inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olarak değerlendirilerek, 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (c ) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağının Partiyebildirilmesine

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESAS İNCELEME

Anayasa Mahkemesinin 20.2.2013 günlü ve E.2012/28 sayılı kararı12.4.2013 gününde Türkiye Hümanist Partisine tebliğ edilmesine rağmen, Partikendisine tanınan 30 günlük süre içerisinde açıklamada bulunmamış ve her hangibir belge de göndermemiştir.

Bunun üzerine Anayasa Mahkemesi, 20.2.2013 günlü ve E.2012/28sayılı kararının gereğinin yapılması için 28.5.2013 gününde Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunmuştur.

Diğer taraftan, gelir ve gideri olmadığı beyan edilerek herhangibir bilgi ve belge ibraz edilmeyen Parti hesabının denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2011 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.

IV- SONUÇ

Türkiye Hümanist Partisinin 2011 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Gelir ve giderinin olmadığı beyan edilerek her hangi bir bilgive belge ibraz edilmeyen Parti hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden,Partinin 2011 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesininmümkün olmadığına,

11.2.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.