ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/59 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2018/22
Karar Tarihi:4.1.2018
R.G.Tarih - Sayısı:22.3.2018-30368
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye İşçi Partisi 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26.5.2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Türkiye İşçi Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Türkiye İşçi Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Sadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esas incelemeraporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgilikuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Türkiye İşçi Partisi göndermiş olduğu 2014 yılı GenelMerkez kesin hesabına göre, Parti’nin yıl içerisinde herhangi bir gelir ve gideribulunmamaktadır.
5. Siyasi partiler, genel merkez, il ve ilçebaşkanlıklarının faaliyetlerini yürüttükleri taşınmazların maliki olabileceğigibi kiracısı da olabilir. Şayet parti yetkililerine ait taşınmazlarda siyasifaaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyettebulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarınpartiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.
6. Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta, GenelMerkez teşkilatına ilişkin gelir ve gider gerçekleşmediği görülmüştür. PartiGenel Merkezi faaliyette olduğuna göre, bu teşkilata ait en azından yönetimgiderlerinin (kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) olması gerekir.Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gideroluşturulmuş olduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun’un 69.maddesindeki bir siyasi Partinin bütün gelirlerinin o siyasi Partinin tüzelkişiliğinin adına elde edileceği ile aynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasiPartinin bütün giderlerinin o siyasi Parti’nin tüzel kişiliğinin adınayapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır.
7. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
8. Diğer taraftan, herhangi bir gelir ve gider ibrazedilmemesi nedeniyle Parti Genel Merkezine ait kesin hesabın denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2014 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.
IV. SONUÇ
Türkiye İşçi Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2. Herhangi bir gelir ve gider ibraz edilmeyen PartiGenel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2014yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4.1.2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ