ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/7 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2016/15
Karar Tarihi:26.5.2016
R.G.Tarih –Sayısı:17.08.2016-29804
I- MALİ DENETİMİNKONUSU
Türkiye İşsizler veEmekçiler Partisi 2014 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Türkiye İşsizler ve Emekçiler PartisininAnayasa Mahkemesine verdiği 2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağınıoluşturan belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve RaportörSadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
2. Parti Genel Saymanı İlknur IRKANtarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verilen 15.6.2015 tarihli ve DIŞ.Y020-B sayılı yazıda, Türkiye İşsizler ve Emekçiler Partisinin Genel Merkezineait sadece bir bilanço sunulmuş, il örgütlerinin kesin hesapları, Parti merkezkarar ve yönetim kurulu tarafından alınmış, parti genel merkezi ve ilörgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğineilişkin karar, edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların,menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri ile kasa ve banka mutabakat yazıları isegönderilmemiştir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler.
4. Siyasi partilerin genel başkanları,karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlıilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birerörneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasipartinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayıaşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ileedinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.”
111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendinde ise Siyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
5. Genel Merkez ve ilörgülerine ait kesin hesap cetvellerini, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulutarafından alınmış, parti genel merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarınınincelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar ve aynı hesapdöneminde edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri göndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Ayrıca Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111.maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Diğer taraftan PartiGenel Merkez ve il örgütlerine ait kesin hesabının denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2014 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Türkiye İşsizler veEmekçiler Partisinin 2014 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
1- Genel Merkez ve il örgütlerine ait 2014yılı kesin hesapların, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış,Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabuledildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın ve partinin 2014 yılındaedindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerinve her türlü hakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösterenlistenin gönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74.maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına,
2- Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıtve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gideroluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına,
3- Parti Genel Merkezve il örgütlerine ait kesin hesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden,Partinin 2014 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesininmümkün olmadığına,
26.5.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ