ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2016/80 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2017/14
Karar Tarihi:31.5.2017
R.G. Tarih – Sayısı:21.7.2017- 30130
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeni Dünya Partisi 2015 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Yeni Dünya Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2015yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren ve Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafından heyetesunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73.maddesinin üçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve partimerkezine ait olan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kuruluncaincelenerek karara bağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesininikinci fıkrasında da “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri dekapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynıhesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek ilörgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesinhesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı, birleştirileceğive birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağıhükme bağlanmıştır.
3. Sadece Genel Merkez olarak teşkilatlanmışYeni Dünya Partisi, Genel Merkez kesin hesap cetvelini 31.8.2016 tarihindeAnayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesindeki “…Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesihükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan Parti Genel Başkanı Emanullah GÜNDÜZtarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verilen kesin hesap dosyasında,sadece 2015 yılına ait herhangi bir gelir ve gider kaydının bulunmadığınailişkin Genel Başkan imzalı yazı sunulmuş, Genel Merkez kesin hesabı, edinilentaşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve hertürlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirtenlisteler ile kasa ve banka mutabakat yazıları ise sunulmamıştır.
7. Genel Merkez kesin hesabı, edinilen taşınmaz ve değeri100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü haklarındeğerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeler ile kasave banka mutabakat yazıları göndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
8. Öte yandan Parti Genel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden,Partinin 2015 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesininmümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Yeni Dünya Partisinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2- Genel Merkez kesin hesabının, edinilen taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerile kasa ve banka mutabakat yazılarının gönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılıKanun’un 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,
3- Parti Genel Merkezine ait hesabın denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2015 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
31.5.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ