ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2019/71 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/46
Karar Tarihi:4/12/2019
R.G.Tarih-Sayısı:12/2/2020-31037
I.MALİ DENETİMİN KONUSU
Yenilikçive Değişim Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II.İLK İNCELEME
1.Yenilikçi ve Değişim Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesinhesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren veRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. PartiGenel Başkanı tarafından gönderilen yazıda yıl içinde hiçbir gelir ve giderolmadığı ifade edilmiştir.
3.2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde “Siyasi partilerin mali denetimi AnayasaMahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mal edinimleri ilegelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunu denetler…./ Siyasi partilerin genelbaşkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile partimerkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarınınonaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgiiçin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere,ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüzmilyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü haklarındeğerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.”hükmü, 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise siyasi partilerin “74üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altıaya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafifpara cezası” verileceği hükmü yer almıştır.
4.Genel Merkez hesap cetveli ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafındanalınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenipkabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar ve aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerinve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini debelirten listeleri göndermeyen Parti yetkilileri hakkında Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine istinaden gerekli işlemlerinyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasıgerekir.
5.Ayrıca Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundanKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince gerekliişlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.
6.Diğer taraftan Parti Genel Merkez kesin hesabının denetimigerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III.SONUÇ
Yenilikçive Değişim Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. GenelMerkeze ait 2018 yılı kesin hesabı ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulutarafından alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarınınincelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın ve Partinin2018 yılında edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların,menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleriyle edinim tarihlerini veşekillerini gösteren listenin gönderilmemesi nedeniyle 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabındışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeyeyönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
C. PartiGenel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4/12/2019tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ