Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1988/1, K.1989/1 Sayılı Karar - 02/05/1989

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:1988/1 (SiyasiParti Kapatma)

Karar Sayısı:1989/1

Karar Günü:2.5.1989

R.G.Tarih-Sayı:22.06.1989-20203

KAPATMADAVASINI AÇAN : Cumhuriyet Başsavcılığı

KAPATILMASIİSTENİLEN SİYASİ PARTİ : Bayrak Partisi

KAPATILMAİSTEMİNİN NEDENİ : 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 3., 8. ve 14.maddelerine uygun biçimde örgütlenip çalışmalarda bulunmayarak ve büyükkongresini gerçekleştirmeyerek kuruluş amaç ve koşullarını gereğinceoluşturamaması nedeniyle acze düşen Bayrak Partisi'nin, açık ve kesin sonucununbildirilmesine ve uyarılmasına karşın, 2820 sayılı Yasa'nın 102. maddesiuyarınca istenilen bilgi ve belgeleri tanınan yeterli süreler içindevermemesidir.

I-DAVANIN EVRELERİ :

A-SAV :

CumhuriyetBaşsavcılığı, "2820 sayılı Kanunun 102 nci maddesine aykırılık nedeniyledavalı Bayrak Partisi'nin kapatılmasına karar verilmesi" istemindebulunduğu ve savlarının kanıtı olarak dokuz belgeyi eklediği 11.2.1988 günlü,SP. 15 Hz. 1988/3 sayılı İddianamesi'nde; adıgeçen partinin, 29.7.1983 de 33kurucu üye ile İçişleri Bakanlığı'na başvurarak tüzelkişilik kazandığını; sicildosyasının incelenmesinde, 16.8.1983 de 33 kurucu üyeden 24 ününkuruculuklarının uygun görülmemesi üzerine kuruculuktan çıkarıldıkları, yerlerinegösterilen 24 üyeden 4 üyenin yaşlarının küçüklüğü nedeniyle kuruculuk sıfatınıkazanamayacaklarının bildirîlmesi üzerine yerlerine 4 kişinin gösterildiği,sonraki günlerde 17 üyenin istifa ettiği ve sonuçta partide 16 kurucu üye ilekuruculukları uygun görülmeyen 28 üyenin bulunduğunu, 21 . 12. 1985 de 30kişiyle yapılan toplantının partinin Birinci Olağan Büyük Kongresi gibi SiyasiPartiler Sicil Bürosu'na bildirildiği ve bu toplantıda Merkez Karar ve YönetimKurulu ile Merkez Disiplin Kurulu asıl ve yedek üyeleri olarak 37 kişiningörevlendirildiğine ilişkin listelerin gönderildiğini; 17.1.1988 de İkinciOlağan Büyük Kongre gibi 12 kişiyle yapılan bir toplantının siyasi partilersicil kayıtlarına intikal ettirildiğini ve başka bir faaliyetin sicil bürosunayansımadığını ileri sürerek, Bayrak Partisi'nin çeşitli yazılara karşın 2820sayılı Yasa'nın 60. maddesine göre tutulması zorunlu defter, belge vekayıtlarının bulunup incelenemediğinden ve 10. madde uyarınca herhangi birbilgi ve belge de gönderilmediğinden halen partiye kayıtlı üye sayısı ilemerkez organlarına seçilen kişilerin üyelik durumlarındaki gerçekliğinsaptanamadığını belirttikten sonra sırasıyla şu değerlendirmeleri yapmıştır :

1-Siyasi Partiler Kanunu'nun 3. maddesine göre siyasi partiler ülke çapındafaaliyet göstermek üzere teşkilatlanan, tüzelkişiliğe sahip kuruluşlar olduğuhalde, Bayrak Partisi, tüzelkişilik kazandığı 29.7.1983 den beri hiçbir il,ilçe ve beldede teşkilatlanmamış, siyasi faaliyetini yurt genelindegerçekleştirdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge Siyasi Partiler SicilBürosuna intikal etmemiştir.

2-Siyasi Partiler Kanunu'nun 14. maddesinin yedinci fıkrasının son cümlesi, partikurucularının, partinin tüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içindeilk büyük kongreyi toplamak zorunda bulunduklarını, maddenin altıncı fıkrasıise büyük kongrenin iki yıldan az, üç yıldan çok olmamak üzere parti tüzüğündegösterilen sürelerde toplanacağını öngörmesine karşın Bayrak Partisi bugerekleri yerine getirmemiştir. 12 kişiyle yapıldığı anlaşılan 17.1.19g8 günlütoplantının büyük kongre sayılması da olanaksızdır.

3-Siyasi Partiler Kanunu'nun 8. maddesinin ikinci fıkrası, siyasi partileringenel merkezlerinin Ankara'da bulunmasını, dördüncü fıkra da İçişleriBakanlığı'na verilecek bildiride genel merkez adresinin belirtilmesini zorunlukıldığı halde Bayrak Partisi'nin belirli bir genel merkez adresinin olmadığı,partiye ilişkin duyuruların genel başkanın ev adresine ve zorlukla yapıldığıanlaşılmaktadır.

4-Siyasi Partiler Kanunu'nun 102. maddesinin öngördüğü zorunluluk ve sürelerekarşın, Cumhuriyet Başsavcılığı'nda tutulan siyasi partiler sicil dosyasındagerekli bilgi ve belge akışına rastlanamamış, Anayasa'nın 69. maddesininbeşinci fıkrasının son cümlesindeki siyasi partilerin faaliyetlerini izlemegörevi karşısında 26.5.1987 de Parti Genel Başkan Yardımcısı Ali Demir ve GenelSekreter Yardımcısı Yusuf Söğüt'e yapılan tebligatla partiye ait defter vebelgelerin 2.6.1987 günü Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesi istenmiş,isteğin yerine getirilmemesi üzerine 30.12.1987 günü yeniden yapılması istenentebligat gerçekleştirilememiş; 2820 sayılı Yasa'nın 102. maddesine dayalı veaynı istekleri kapsayan 31.12.1987 günlü yazı, Parti Genel Başkanı YaşarYurtöven'e 6.1.1988 gününde bizzat tebliğ edilmişse de tanınan on günlük süredeyazı gereği de yerine getirilmemiştir. Daha sonra Cumhuriyet Başsavcılığı'nabaşvurması sağlanan Bayrak Partisi Genel Başkanı Yaşar Yurtöven'e re'senyapılan 15.1.1988 günlü ikinci ve kesin tebligatla, partiye ait defter, belgeve kayıtların getirilmesi için on günlük süre tanınmış ve "102. maddeningerekleri kendisine açıklıkla anlatılmış" ise de bu uyarıya dauyulmamıştır.

İddianame'nin"Sonuç" bölümünde, tüzelkişilik kazandığı 29.7.1983 gününden beri2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 3.ve 8. maddelerinde belirlenen tanımauygun biçimde örgütlenip faaliyette bulunmayan, en yüksek organı olan büyükkongresini Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen koşullarına uygun olarakgerçekleştiremeyen, bu suretle kuruluş amaç ve koşullarını oluşturamadığı veoluşturamayacağı, dolayısıyla bu konuda acze düştüğü anlaşılan BayrakPartisi'nin, "açık ve kesin sonucu bildirmesine" karşın 2820 sayılıYasa'nın 102. maddesi uyarınca istenilen bilgi ve belgeleri, "uyarılaraktanınan, makul olduğundan kuşku duyulmayacak süreler içinde" vermediği,eylemin kapatma davası açılmasını zorunlu kıldığı bildirilerek, BayrakPartisi'nin, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 102. maddesi uyarıncakapatılması istenmiştir.

B-ÖN SAVUNMA :

DavalıBayrak Partisi'nin Genel Başkanı Yaşar Yurtöven ile Genel Sekreteri UfukZincirkıran'ın imzaladıkları 10.3. 1988 günlü, I-II /88-80 sayılı yazıya ekliaynı günlü ön savunmada; 1983 seçimlerinin veto kurumuyla yapıldığı, o dönemdeaynı uygulamayla karşılaşan öbür siyasi partilerin ve bugün parlamento'dabulunan üst düzey yöneticilerinin yapısal durumlarının da aynı olduğu, BayrakPartisi'nin özveriyle Türk siyasi ahlâk ve karakterinin örneğini verdiği,hukukun üstünlüğü ve eşit haklar ilkesinden ayrılmadığı, 1982 Anayasası ileAtatürk ilke ve devrimlerine bağlı bulunduğu, TBMM.ndeki siyasi partimensuplarının, Anayasa'ya bağlılık yeminine karşın, Anayasa'nın kısmen ya datamamen değiştirilmesini istedikleri, Bayrak Partisi'nin Anayasa'nın 84. maddesiniaskıya alarak ve milli iradeyi dışlayarak seçim dışı yollarla parti gruplarıoluşturma oyunlarına girmediği, çıkarılan seçim yasalarıyla erkene alınanseçimlerin, örgütlenmelerini büyük ölçüde engellediği, bilinmeyen iç ya da dışhiçbir geçersiz kaynağa önem verilmediği, bugüne kadar ciddi politika izlenip1986 ara seçimlerine katılındığı ve 11 seçim bölgesinde onbin oy alındığı,Partinin devlet hazinesinden hiçbir yardım görmediği, 1986 ara seçimlerindekiradyo ve TV mesajlarının büyük sempati topladığı anlatıldıktan sonra,Cumhuriyet Başsavcılığı'nın iddianamesi'ndeki suçlamalara yanıt verilerek, 2820sayılı Yasa'nın öngördüğü biçimde ve Tüzük hükümlerine göre, 17.1.1988 günüyapılan İkinci Olağan Büyük Kongre'nin ikinci toplantısında sakınca bulunmadığı,çoğunluk aranmayan ikinci toplantıya 48 delegeden 19 kişinin katılıp 12 kişininoy kullandığı, kongrelere katılacak delege sayısının üst sınırı belli iken altsınırının belirlenmediği, Partinin seçilmiş icra kurulları üyelerinin özelliklegenel başkan yardımcılarının hepsinin Ankara dışında bulunmalarına bağlıolarak, gerekli iletişimin tanınan süreler içinde kurulamaması, taşınmalarnedeniyle belgelerin ayrı ayrı yerlerde kalması, bir kısmının da üyelertarafından muhafaza edilmekte olması ve ailece geçirdikleri rahatsızlıklarsırasında kendisine genel başkan yardımcısının vekalet etmesi, organlardanistifa eden kimi üyelerin ellerindeki belgeleri geri vermemeleri gibinedenlerle parti kayıtlarının Cumhuriyet Başsavcılığı'na zamanında verilemediğisavunulmuş, parti merkezinin, Cumhuriyet Başsavcılığı ile, ilgili mercilereyazılı ve sözlü olarak bildirildiği gibi "2. İnkılâp Sokak No. 24/1Kızılay-ANKARA"da bulunduğu, istenilen belgelerin Anayasa Mahkemesi'nesunularak Cumhuriyet Başsavcılığı'na bilgi verildiği, yurt, düzeyindeteşkilatlanılmamış olmasına karşın buna hazır potansiyele sahip bulunulduğu,Cumhuriyet Başsavcılığı'nın isteklerinin öze değil, biçime ilişkin olmasınedeniyle giderilmesinin ve hoşgörülmesinin her zaman olanaklı bulunduğu belirtilerekdemokratik gelişimin bağlı olduğu siyasal, kültürel, ekonomik koşullar üzerindedurulmuş, kimi görüş ve düşünceler açıklanarak kapatılma isteminin reddinekarar verilmesi dilediği yinelenmiştir.

C-CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞININ ESAS HAKKINDA GÖRÜŞÜ :

CumhuriyetBaşsavcılığı 15.3.1988 günlü, SP. 15 Hz. 1988/3 sayılı Esas HakkındakiGörüşü'nde, İddianamesindeki hususları yineleyerek, Bayrak Partisi'nin 2820sayılı Yasa'nın 102. maddesi uyarınca kapatılmasına karar verilmesiniistemiştir.

D-SON SAVUNMA :

BayrakPartisi adına Genel Sekreter Ufuk Zincirkıran imzalı, 1.4.1988 günlü, 1-V II-988-82 sayılı son savunmada; Bayrak Partisi'nin yasaların öngördüğü koşullarıyerine getirerek kurulup akademik bir çalışma yapmanın onurunu taşıdığı, 12Eylül ruh ve felsefesine, Anayasa'ya, Siyasi Partiler Yanunu'na bağlı olduğu,Atatürk devrim ve ilkelerini benimsediği, insan hak ve özgürlüklerine saygıduyduğu, lâiklik ve sosyal devlet ilkesini önde tuttuğu, Güçlü Türkiyefelsefesine ulaşma amacından ayrılmadığı anlatıldıktan sonra, çalışmalarısürdürmeye kararlı oldukları, 1986 ara seçimlerinden sonraki seçimlere yasalbaraj nedeniyle katılamadıkları açıklanmış, birinci olağan kongrenin21.12.1985, ikinci olağan kongrenin de 17.1.1988 de yasal süre içinde ve 2820sayılı Yasa'ya uygun biçimde gözetim ve denetim altında yapıldığı bildirilmiş,ön savunmada belirtilen hususlar yinelendikten sonra, 6.1.1988 deki ikincitebligattan sonra 17.1.1988 de yapılacak ikinci olağan kongre hazırlıklarınedeniyle istenilen bilgi ve belgelerin zamanında Cumhuriyet Başsavcılığı'nailetilmediği üzerinde durulmuş, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 31.12.11987 günlüikinci yazısının partinin kapatılması için dava açılabileceğine ilişkin uyarıyıiçermediği savunulmuş, 1 .2. 1988 günlü, 1-V I I-988-77 sayılı yazıyla bilgiverip istedikleri ek süre için yanıt beklerken dava için tebligat aldıklarınıbelirterek sunulan özürlerin gözetilmesi, partilerine bir şans daha tanınmasıve aklanmalarına karar verilmesi istenmiştir.

E-KANITLAR :

AnayasaMahkemesi 23.2.1988 ve 17.3.1988 günü yaptığı toplantılarda, İddianame, önsavunma, esas hakkında görüş ve son savunmanın Bayrak Partisi ile CumhuriyetBaşsavcılığı'na tebliğlerine, Bayrak Partisi'nin cevapları için yeterli süretanıyarak karar vermiş, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın İddianamesine bağlı 9 eki,davalı Parti'nin ön savunma dilekçesine ekli Bayrak Partisi Genel Tüzüğü ileBayrak Partisi Temel İlke ve Görüşleri ve son savunmaya ekli 31.12.1987 günlü,SP. Muh. 1987/115 sayılı Cumhuriyet Başsavcılığı yazısıyla Parti'ninBaşsavcılığa gönderdiği 1 .2. 1988 günlü, 1-V I I-988-77 sayılı yazınınfotokopilerini ve 11.4.1988 günlü, 1-VII-988-85 sayılı Parti yazısına ekli25.3.1988 günlü Yüksek Seçim Kurulu Kararının fotokopisini, tüm dosya içeriğiniayrı ayrı incelemiştir.

II-İ NCELEME :

Davayailişkin rapor, dosya içeriği, ilgili yasa kuralları değerlendirilerekokunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü :

A-Bayrak Partisi, İçişleri Bakanlığı'na başvurduğu 29.7.1983 de tüzelkişilikkazanmıştır. Sonraki tarihlerde kimi kurucularının uygun görülmemesi, yenidenkurucu gösterilenlerden dördünün yaşlarını küçüklüğü nedeniyle kuruculuksıfatlarını kazanamamaları ve onyedi üyenin istifası üzerine partide onaltıkurucu üye ile kuruculukları uygun görülmeyen yirmisekiz üyenin kaldığıanlaşılmıştır.

2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 3. maddesine göre siyasi partiler bu maddedeöngörülen amacı güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanantüzelkişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmışlardır. Bu Yasa'nın 8.maddesinin ikinci fıkrasında, siyasi partilerin genel merkezinin Ankara'dabulunacağı öngörülmüştür. Yasa'nın 14. maddesinin 3270 sayılı Yasayla değişikaltıncı fıkrasında da, parti büyük kongresinin, iki yıldan az üç yıldan fazlaolmamak üzere parti tüzüğünün göstereceği süreler içerisinde toplanacağıbelirtilmiştir. Büyük kongrenin oluşumu, yetkileri, kurucuların partinintüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde büyük kongreyi toplamazorunlulukları, toplantı ve karar yeter sayıları, delege seçimlerinin tüzüğebırakıldığı da sözü edilen 14. maddede ayrıntılarıyla gösterilmiştir. 2820sayılı Yasa'nın 10. maddesinde, Cumhuriyet Başsavcılığı'nca tutulacak sicildosyasında partiyle ilgili bildiri, liste ve yayınların bulunacağı belirlenmiş,siyasi partilerin Cumhuriyet Başsavcılığı'na göndermekle yükümlü tutulduklarıbilgi ve belgelere yer verilmiştir.

B-Dosya içeriğine göre, Bayrak Partisi'nin Tüzüğü'nün 1. maddesinin ikincifıkrasında "Parti Merkezi Ankara"dır açıklığı bulunmakla birlikte,yazışma kağıtlarına daktiloyla konulmuş "2. İnkılâp Sokak No: 24/1Kızılay/ANKARA" yazısından başka genel merkez adresinin kanıtınarastlanmamıştır.

C-Bayrak Partisi Tüzüğü'nün "Büyük Kongre" başlıklı 15. maddesindenBüyük Kongreyi oluşturan seçilmiş üyelere, tabii üyelere ve şeref üyelerine yerverilmiş, 16. maddesinde de Büyük Kongre'nin iki yılda bir toplanacağıöngörülmüştür. Tüzüğün 18. maddesi, Büyük Kongre'nin toplantı yeter sayısınınüye tamsayısının salt çoğunluğu olduğunu, ikinci toplantıda yeter sayınınaranmayacağını, karar yeter sayısının da hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğuolduğunu göstermektedir.

CumhuriyetBaşsavcılığı'nın İddianamesi'ne bağlı 1 /3 no. lu ek olan 24.12.1985 günlüHükûmet Komiseri raporuna göre, 21.12.1985 de yapılan Birinci Olağan BüyükKongrenin ikinci toplantısı çoğunluk aranmadan yapılmış, oylamaya katılanlarınsayısı verilmeden üye kayıt defterine ve haziran cetveline göre partiye kayıtlı50 delegenin mevcut olduğu ve yargı denetimi altında seçimlere geçildiğibelirtilmiştir. 1/2 no.lu ek, 21 . 12. 1985 günlü Komiser Raporu olup yukardadeğinilen toplantıya 30 delegenin katıldığı bildirilmiştir. Bu kongrede yapılanseçimlerin sonucu 24.12.1985 günlü, 223 sayılı yazıyla Çankaya İlçe SeçimKurulu Başkanlığı'nca Bayrak Partisi Genel Başkanlığı'na bildirilmiştir.

Aynıliste, Bayrak Partisi'nce 2. 1 . 1986 günlü, I-I I /86-1 sayılı yazıylaCumhuriyet Başsavcılığı'na da iletilmiştir.

BayrakPartisi'nin 2. Olağan Büyük Kongresi 17.1.1988 de yapılmış, 3/2 no.lu ekioluşturan 18.1.1988 günlü, üç imzalı rapora göre, İlçe Seçim Kurulu Başkanı'nıngözetiminde üç turda tamamlanan seçimlerde oniki kişinin oy kullandığısaptanmıştır.

D-2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesi gereğince Bayrak Partisi'nin tutacağı defterve kayıtlar incelenemediği gibi sözü edilen Yasa'nın 10. maddesi uyarıncaCumhuriyet Başsavcılığı'na gerekli belge ve bilgilerin de gönderilmediği Partiadına verilen karşılıklardan da anlaşılmıştır.

Bubelgeleri, incelemek üzere Parti'den isteyen Cumhuriyet Başsavcılığı'nın30.12.1987 günlü, SP.Muh.1987/115 sayılı yazısının Bayrak Partisi'ne tebliğedilemediğine ilişkin 30.12.1987 günlü tutanaktan sonra Cumhuriyet Başsavcılığı'nınParti Genel Başkanı Yaşar Yurtöven'e gönderdiği 31.12.1987 günlü,SP.Muh.1987/115 sayılı yazı 6.1.1988 de muhatabına tebliğ edilmiş, ayrıca15.1.1988 günlü belgeyle ifadesi de alınmıştır. Cumhuriyet Başsavcılığı'nın31.12.1987 günlü yazısının üçüncü paragrafında "... 2820 sayılı Kanunun102 nci maddesi uyarınca, yazımızın tebliği tarihinden itibaren on güniçersinde gönderilmesini rica ederim." denildiği gibi 15.1.1988 günlüifade belgesinin son iki paragrafında da aynen "Adı geçene Cumhuriyet Başsavcılığının31.12.1987 gün ve 1987/115 sayılı yazısı okundu.

2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 98 nci maddesi uyarınca bu yazıda belirtilendefter ve belgelerin 2820 sayılı Kanunun 102 nci maddesi uyarınca bu beyanınsaptanmasından itibaren 10 gün içersinde Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiikonusu ikinci kez duyuruldu, işbu belge birlikte okunarak imza altınaalındı." denilmektedir.

2820sayılı Yasa'nın "Cumhuriyet Başsavcılığının isteklerine uyulmaması halindeyapılacak işlem" başlıklı 102. maddesinde, siyasi partilerin denetimlerive çalışmalarının izlenmesi hususunda Cumhuriyet Başsavcılığının istediği bilgive belgeleri, belli edilen süre ya da süre belli edilmemişse yeterli (makul)süre içinde vermeyen siyasi partiye Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ikincibir yazı tebliğ olunacağı ve bu yazıda, belirtilen süre içinde cevap verilmezve istek yerine getirilmezse o siyasi partinin kapatılması için davaaçılabileceğinin de belirtileceği, bu tebliğde bildirilecek süre içinde yineistek yerine getirilmez ya da cevap verilmezse Cumhuriyet Başsavcılığının osiyasi partinin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne re'sen dava açabileceğiöngörülmüştür.

CumhuriyetBaşsavcılığı, Bayrak Partisi'nin ülke çapında örgütlenmediğini, BüyükKongresi'ni Yasa'nın öngördüğü biçimde ve Tüzüğü'ne uygun olaraktoplayamadığını, genel merkezinin bulunmadığını ileri sürmüşse de kapatılmaistemini, Siyasi Partiler Kanunu'nun Dördüncü Kısmı'nda yer alan hükümlerleilgisi bulunmayan bu konulara değil, istenilen belge ve bilgilere ilişkinyazıların cevapsız bırakılmasına, dolayısıyla Siyasi Partiler Kanunu'nun 102.maddesine dayandırmıştır. Belge ve bilgi isteyen ve kapatılma davasına nedenolan 31.12.1987 günlü, SP.Muh.1987/115 sayılı yazıya ve 15.1.1988 günlü ifadetutanağına geçirilen duyuruda 2820 sayılı Yasa'nın 102. maddesinin aradığı"... belirtilen süre içinde cevap verilmediği ve istek yerinegetirilmediği takdirde o siyasi partinin kapatılması için dava açılabileceği debelirtilir" hükmünün yerine getirildiğini gösteren bir uyarı yoktur. Sözüedilen yazı ve ifade belgesi içeriğindeki 2820 sayılı Yasa'nın 102. maddesinianış "... 2820 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca" yazının tebliğive beyanın saptanması tarihinden itibaren on gün içersinde gönderilmesini ricaetmekten ibarettir. Daha açık bir anlatımla, kapatma uyarısı yapılmamış, bilgiverme ve belge gönderme gereğinin 102. madde hükmünden kaynaklandığınadeğinilmekle 102. maddenin son tümcesi gereğince kapatılma davası açılması, budavanın açılabileceği uyarısının yapılmasına bağlanmıştır. Bu zorunluluk, buuyarı koşulu yerine getirilmeden 102. maddeye dayanılarak açılacak kapatılmadavasını uygun karşılamak olanaksızdır. Dava koşulu gerçekleşmemiştir.

Bunedenle kapatılma isteminin reddi gerekir.

MustafaŞAHİN, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER ve Erol CANSEL bu görüşe katılmamışlardır.

III-SONUÇ :

BayrakPartisi'nin kapatılması isteminin REDDİNE, Mustafa ŞAHİN, Selçuk TÜZÜN, AhmetN. SEZER ve Erol CANSEL'in karşıoyları ve oyçokluğuyla,

2.5.1989gününde karar verildi.

KARŞIOYYAZISI

EsasSayısı : 1988/1 (Siyasi Parti Kapatma)

KararSayısı : 1989/1

CumhuriyetBaşsavcılığı'nın 26.5.1987 günlü tebligatı ile, istenilen defter, belge vekayıtların dağınık durumda olduğu, en kısa zamanda getirileceği partiyetkililerince bildirilmiştir.

30.12.1987günlü yazının tebliğ edilememesi nedeniyle Genel Başkana tebliği sağlanan31.12.1987 günlü aynı nitelikteki yazıda istenilenlerin 2820 sayılı Yasa'nın102. maddesi uyarınca getirilmesinin belirtilmesine rağmen, bu istemden yinesonuç alınamamıştır.

BayrakPartisi Genel Başkanına, Cumhuriyet Başsavcılığı'nda 15.1.1988 günü, 31.12.1987günlü yazı okunmuş, 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 98. maddesiuyarınca, bu beyanın saptanmasından itibaren 10 gün içerisinde CumhuriyetBaşsavcılığı'na tevdii konusu, ikinci kez duyurularak belge tanzim olunmuştur.

11.2.1988günlü iddianamede olayların gelişimi izah olunduktan sonra sonuç kısmında"Tüzelkişilik kazandığı, 29.7.1983 tarihinden bu yana 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanununun 3. ve 8. maddelerinde belirlenen tanıma uygun şekildeörgütlenip faaliyette bulunmayan, siyasi partinin en yüksek organı olan büyükkongresini, kanunun 14. maddesinde öngörülen koşullara uygun şekildegerçekleştiremeyen, bu suretle kuruluş amaç ve şartlarını oluşturamadığı ve oluşturamayacağı,dolayısıyla bu konuda acze düştüğü anlaşılan Bayrak Partisinin açık ve kesinsonucu bildirilmesine rağmen, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 102.maddesi uyarınca istenilen bilgi ve belgeleri, uyarılarak tanınan, makulolduğundan kuşku duyulmayacak süreler içinde vermediği, eylemin kapatma davasıaçılmasını zorunlu kıldığı sonuç ve kanısına varılmıştır.

Buitibarla Bayrak Partisinin 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 102. maddesiuyarınca kapatılmasına karar verilmesi talep olunur." denilmektedir.Partiye ait defter, belge ve kayıtların isteniliş neden ve amacı iddianamedeaçıklanarak 102. maddede öngörülen şartların gerçekleştiği belirlenmiştir.

Eylembelirtilmiş, 102. maddedeki talebin dayanağı açıklanmış, sevk maddesigösterilmiştir. İddianamenin bütün olarak nazara alınması icabeder.

2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 33.maddesine göre siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalar CezaMuhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle karara bağlanır.

BuKanunun 257. maddesinde "Hükmün mevzuu duruşmanın neticesine göre,iddianamede gösterilen fiilden ibarettir" kuralı yer almıştır.

Buaçık kuraldan anlaşılacağı üzere mahkeme iddianamedeki sevk maddesiyle değil,belirtilen eylemle bağlıdır.

31.12.1987günlü yazıda olay izah olunduktan sonra istenilen bilgi ve belgelerin, 2820sayılı Yasanın 102. maddesi uyarınca verilen süre içerisinde gönderilmesiistenilmiş, 15.1.1988 günlü tutanakta, 31.12.1987 günlü yazı tekrar okunarak"2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 98. maddesi uyarınca bu yazıdabelirtilen defter ve belgelerin, 2820 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca bubeyanın saptanmasından itibaren 10 gün içerisinde, Cumhuriyet Başsavcılığınatevdii konusunun ikinci kez duyurulduğu" belirlenmiştir.

Tutanaktabahsedilen 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 98. maddesi Yasanın"Beşinci Kısmında" "Siyasi Partilerin Kapatılması" başlığıaltında yer almaktadır. Gerek 31.12.1987 günlü yazıda, gerekse 15.1.1988 günlütutanakta, 102. madde vurgulanmış, gerekleri açıklıkla anlatılmıştır.

Belirtilenbu durumda uyarı ibaresinin ayrıca açıklanmasına gerek bulunmamaktadır.

Davakoşulu gerçekleşmiştir.

Koşulugerçekleştirilerek açılan davanın incelenerek karara bağlanması gerektiğikanısında olduğumuzdan, dava koşulunun gerçekleşmemesi nedeniyle BayrakPartisi'nin kapatılması isteminin reddine dair sayın çoğunluk görüşünekatılmıyoruz .