ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1992/4 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/8
KararGünü:16.3.1998
R.G.Tarih-Sayı:05.06.1998-23363
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Refah Partisi Genel Merkezi ile 74 il vebunlara bağlı ilçe örgütleri 1991 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesiuyarınca, Yekta Güngör ÖZDEN, Güven DİNÇER, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, HaşimKILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL veFulya KANTARCIOĞLU'nun katılmalarıyla 17.7.1997 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, Refah Partisi'nin 1991 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle kararverilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1991 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve gider belgeleriüzerinde yapılan karşılaştırma ve inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu,Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Yasa ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü :
Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde, Refah Partisi'nin 1991 yılı gelirleri ve giderleribirbirine denk biçimde, Genel Merkez'in gelir ve giderleri 5.779.159.431.- TL.,74 il örgütünün gelir ve giderleri 7.138.832.433.- TL. olmak üzere
toplam 12.917.991.864.- TL. olarakgösterilmiştir.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirler
Refah Partisi Genel Merkezi'nin 1991 yılıgelirleri, defterde, genel merkez kesinhesabında ve birleşik kesinhesapta 5.779.159.431.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bu miktarın 226.464.065.- TL.sı geçenyıldan devreden nakit, 1.441.318.378.- TL.sı Hazine yardımı, 4.076.969.850.- TL.sıbağışlar, 34.407.138.- TL.sı sair gelirlerdir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilenler dışındakigelirlerin, 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
a) Belgesiz Gelir
Anayasa Mahkemesi'ne sunulan 1991 yılıgenel merkez gelir makbuzları aşağıda gösterildiği üzere beş ciltten ibarettir:
1) Seri A/44351-44391
280.290.000
2) Seri A/42001-42050
1.341.000.000
3) Seri A/42201-42219
589.000.000
4) Seri C/103751-103755
150.000.000
5) Seri C/103801-103820
42.126.250
Toplam Tutar
2.402.416.250
2820 sayılı Yasa'nın 69. maddesinde, siyasîpartilerin genel merkezlerinin ve teşkilat kademelerinin gelirlerinin, partimerkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan makbuzlar karşılığında alınacağı, sağlanangelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı veadresinin, makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzasının makbuzda ve dipkoçanlardayer alacağı, öngörülmüştür.
Refah Partisi 1991 yılı kesinhesabında görünen5.779.159.431.- TL.lık gelirden, geçen yıldan devreden 226.464.065.- TL. ile Hazineyardımı olarak kayıtlı 1.441.318.378.- TL. düşüldüğünde makbuz kesilmesi zorunluolan gelir miktarı 4.111.376.988.- TL. olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tutarın34.407.138.- TL.sı "sair gelirler" hesabında, 4.076.969.850.- TL.sı"Bağış ve Yardımlar" hesabında görünmektedir.~
Sair Gelirler Hesabında görünen34.407.138.- TL. ile Bağış ve Yardımlar Hesabında görünen (4.076.969.850 - 2.402.416.250=)1.674.553.600.- TL.nın gelir makbuzları Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmemiştir.
2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesinin dördüncüfıkrasında "Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasî partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna, kanuna uygun olmayan gelirler ilegiderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine kararverir"; 76. maddesinin üçüncü fıkrasında da, "Bu Kanunun 69 uncumaddesinde belirtilen esaslara aykırı olarak bir siyasî partinin tevsik edilmeyenkaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineyeirad kaydedilir" denilmektedir.
Yasa'nın bu kuralları uyarınca,(34.407.138 + 1.674.553.600) 1.708.960.738.- TL.nın Hazine'ye gelir yazılmasıuygun görülmüştür.
b) Tüm İşlemlerin Kasa HesabındanYapılması
Yukarda ayrıntıları yazılı gelirlerin (sairgelirlerin 23.283.114.- TL.lık kısmı hariç) tümü kasa hesabına girişkaydedilmiş, ödemelerin tümü de kasa hesabından yapılmıştır.
Bankalar Hesabına 31.12.1991 gün ve 97yevmiye no. ile 23.283.114.- TL.lık giriş yazılmış, bu da aynı günlü 98 yevmiyeno. ile Kasa Hesabına alınarak Bankalar Hesabı kapatılmıştır. DolayısıylaBankalar Hesabı 1992 yılına devir vermemiştir.
Aşağıdaki işlemlerden, bir miktar nakitiçin banka hesabı ya da hesaplarının kullanıldığı izlenimi edinilmektedir:
1- 51 ve 97 no.lu kayıtlara ilişkinMahsup Fişlerinden, Sair Gelirler Hesabına alacak yazılan (Kasaya giriş kaydedilen11.124.024.- TL. ile Bankalar Hesabına kaydedilen 23.283.114.- TL.)34.407.138.- TL.nın faiz geliri olduğu anlaşılmaktadır.~
2- Kasadan yapılan ödeme olarakmuhasebeleştirilen 31 ve 33 no.lu yevmiyelerin dayanağı olarak görünen iki makbuzdaödemenin çekle yapıldığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'ne banka hesaplarınailişkin herhangi bir belge (hesap özet cetveli ya da ekstre) verilmemiştir.
Parti tarafından kasa defteri de tutulmadığından,muhasebe kayıtlarında Kasa Hesabında görünen parti parasının fiilen neredetutulduğu anlaşılamamıştır.
Yılbaşında devreden nakit, Hazine Yardımıve bağışlar toplamından, yapılan harcamalar çıktığında yıl sonunda devredennakit tutarı kesinhesapta gösterilen rakamla uyumludur.
Ancak, 1991 yılı içerisinde kasada görünenparanın ne şekilde kullanıldığı anlaşılamamakta ve nakit hareketleriizlenememektedir.
Muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtmasıgerektiğinden, Bankalardaki paranın, Bankalar Hesabında, kasadaki paranın da KasaHesabında gösterilmesi zorunludur. Bu hususun Parti'ye bildirilmesi uygungörülmüştür.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Refah Partisi'nin 1991 yılındabildirdiği 74 il örgütünce sağlanan gelirler toplamı 7.138.832.433.- TL.dır.
Bunun 1.035.643.117.- TL.sı giriş aidatıve üyelik aidatı, 134.226.938.- TL.sı geçen yıldan devir, 81.150.160.- TL.sımilletvekili adayı özel aidatı, 479.365.114.- TL.sı bayrak, flama, rozet vb. satışgelirleri, 15.885.000.- TL.sı yayın satışı gelirleri, 37.983.650.- TL.sı konferans,sergi vb. faaliyet gelirleri, 1.500.000.- TL.sı parti malvarlığı gelirleri,4.652.116.440.- TL.sı bağışlar, 301.729.699.- TL.sı genel merkezden alınan nakit,202.200.885.- TL.sı teşkilattan alınan nakit ve 197.031.430.- TL.sı sairgelirlerdir.
Anayasa Mahkemesi'nin 21.11.1997 günlü kararıyla,Adana, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Denizli, Bolu, Diyarbakır, Eskişehir,İçel, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Kahramanmaraş, Sakarya,Samsun, Sivas ve Zonguldak illerinin kesinhesap cetvellerinde yer alan bağışlarailişkin makbuz dipkoçanlarının gönderilmesi Parti'den istenmiş ancak, bu karargereğinin yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
Siyasî Partiler Yasası'nın 75. maddesinegöre "Anayasa Mahkemesi, esinhesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesinisiyasî partilerden her zaman isteyebilir", aynı Yasa'nın 69. maddesininikinci fıkrasında, siyasî partilerin genel merkezlerinin ve teşkilat kademeleriningelirlerinin, parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan makbuzlar karşılığındaalınacağı, bastırılan ve parti teşkilat kademelerine gönderilen gelirmakbuzlarının seri ve sıra numaralarına ait kayıtların parti genel merkezinde tutulacağı,parti teşkilat kademelerinin aldıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla partimerkez ve yönetim kuruluna karşı malî sorumluluk taşıdıkları, son fıkrasında da,makbuz dipkoçanlarının saklama süresinin, Anayasa Mahkemesi'nin ilk inceleme kararınınilgili
partiye bildirilme tarihinden itibaren beşyıl olduğu belirtilmiştir. 66. maddenin ikinci fıkrasında ise, bağış veyabağışların, bağışta bulunanın veya yetkili temsilcisine veya vekiline ait olduğununpartice verilen makbuzda açıkça belirtilmesinin gerektiği, böyle bir belgeyedayanılmaksızın siyasî partilerce bağış kabul edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.75. maddenin dördüncü fıkrasında, Anayasa Mahkemesi'nin, denetimi sonunda, o siyasîpartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazine'ye gelir kaydedilmesinekarar vereceği, 76. maddenin üçüncü fıkrasında da, bu Kanun'un 69. maddesinde belirtilenesaslara aykırı olarak bir siyasî partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelirsağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelirin Hazine'ye irad kaydedileceğibelirtilmiştir.
Yasa'nın bu kuralları uyarınca,kesinhesapta bağış olarak gösterilen ancak yasal saklama süresi içindebelgelendirilemeyen 21 il örgütüne ait toplam 3.328.246.719.- TL.nın Hazine'ye geliryazılması uygun görülmüştür.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, yukardaki konu dışında,gösterilen gelirlerin 2820 sayılı Yasa'da belirtilen kaynaklardan sağlandığıanlaşılmış; MKYK kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Refah Partisi Genel Merkezi'nin 1991 yılıgiderleri, kesinhesapta 5.739.725.320.- TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 296.483.347.- TL.sı büro genelgiderleri, 69.676.626.- TL.sı personel giderleri, 69.844.417.- TL.sı seyahat giderleri,4.997.258.483.- TL.sı seçim giderleri, 1.120.000.- TL.sı demirbaş eşya giderleri,301.729.699.- TL.sı teşkilata verilen nakit,
3.612.748.- TL.sı sair giderlerdir.~
Sağlanan 5.779.159.431.- TL.lık gelirile 5.739.725.320.- TL.lık gider arasındaki farkı oluşturan 39.434.111.- TL., nakitmevcudu olarak 1992 yılına devretmiştir.
Muhasebe kayıtlarına göre, ertesi yıladevreden 39.434.111.- TL.lık naktin tümü Kasa Hesabında görünmektedir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki harcamaların,eldeki belge ve bilgiler çerçevesinde, 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nauygun olduğu sonucuna varılmıştır.~
a) Belgesi Bulunmayan Giderler
Yapılan incelemede, 5, 10, 14, 17, 22,29, 35, 41, 56, 86, 90 ve 95 yevmiye numaralarıyla personel gideri olarak kaydedilentoplam 69.676.626.- TL.nın belgesinin bulunmadığı görülmüştür.
2820 sayılı Yasa'nın "Giderlerinyapılmasında usul" başlıklı 70. maddesinde, beşbin liraya kadarharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesinin zorunlu olmadığıbelirtildiğinden, bu miktarı aşan harcamaların fatura veya makbuz gibi birbelge ile belgelendirilmesi zorunludur.
Aynı Yasa'nın, 76. maddesinin son fıkrasınagöre, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderimiktarınca parti malvarlığının, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazine'ye iradkaydedilmesi gerektiğinden 69.676.626.- TL.lık Parti malvarlığının Hazine'yegelir yazılması uygun görülmüştür.
b) Belgesi Eksik Giderler
Deftere 31 ve 33 yevmiye numaralarınayapılan 5.000.000.- ve 4.505.000.- TL.lık gider kaydının dayanağı olarak ikiadet makbuz bağlandığı, ancak bu makbuzlarda ilgili faturanın belirtilmediği, yapılanharcamayla ilgili hiç bir açıklamada ulunulmadığı
görülmüştür.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine göre,beşbin lirayı aşan harcamaların, makbuz veya fatura gibi bir belgeyle tevsik edilmesizorunludur.
Alınan bir mal veya hizmet tutarınıngider kaydına esas olan belge faturadır. akbuz ise bir paranın ödendiğineilişkin alındı belgesidir. Yasa'nın 70. maddesinde belirtilen makbuzun tekbaşına bir ödemeye esas olabilmesi için fatura kesilmesinin mümkün olmadığı biryerden alınması gerekir.
Anayasa Mahkemesi siyasî partilerin malîişlemlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olup olmadığının saptanmasına yönelik malîdenetimini evrak üzerinden yapmaktadır. Bu evrak deyiminin gelir-gider belgeleriylebirlikte defter ve kayıtlardaki bilgileri de kapsadığı açıktır. Defter vebelgelerin denetime yeterli ve elverişli olacak bilgileri içermesi zorunludur. Nitekim,2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesinde, parti adına yapılan giderlerin ne gibi işlereve yerlere harcandığının ilgili defterlere sıra ile ve belgeleri debelirtilerek geçirileceği öngörülmektedir.
Alınan malın cinsi ve miktarıbilinemediğinden, denetim için gerekli bilgileri taşımayan makbuzun tek başınagider belgesi olarak kabulü olanaklı değildir.
2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesinindördüncü fıkrasında, Anayasa Mahkemesi'nin denetimi sonunda o siyasî partiningelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna ve kanuna uygun olmayangelirler ve giderlerin dolayısıyla da bunların Hazine'ye gelir kaydedilmesinekarar vereceği biçimindeki, 76. maddenin son
fıkrasında da belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti gideri iktarınca Parti malvarlığının, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazine'ye irat kaydedileceği belirtilmiştir.
Bu kurallar uyarınca, 9.505.000.- TL.lıkgider karşılığı Parti malvarlığının Hazine'ye gelir yazılması uygungörülmüştür.
c) Gider Kaydedilen Gecikme Zammı
T.E.K. İç Anadolu Elektrik DağıtımMüessesesi'ne ait para makbuzundan "gecikme zammı" olduğu anlaşılan111.665.- TL.nın hiç bir açıklama yapılmaksızın 8 yevmiye no. ile gider kaydedildiğigörülmüştür.
Yapılan incelemede hesap belgeleri arasındaadı geçen Kurum'a yapılan başka bir ödemeye rastlanamadığından aslıkanıtlanamayan bir borca ait gecikme zammının gider olarak kabulüne olanakyoktur.
Bu nedenle, 111.665.- TL.nın 2820 sayılıYasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
d) Aslı Sunulmayan Belgeler
Yapılan incelemede, bazı seyahatfirmalarına ait biletlerin asılları yerine, onaylanmamış fotokopilerine dayanılaraktoplam 466.000.- TL.nın gider kaydedildiği görülmüştür.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen belgelerin asıllarının Anayasa Mahkemesi'ne verilmesi gerekmektedir.
Hiç bir açıklama yapılmaksızın ve gerekçede gösterilmeksizin verilen fotokopilerin tevsik edici belge olarak kabulüolanaklı değildir.
Bu durumda, aşağıda gösterilen 466.000.-TL. karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi ile 76.maddesinin son fıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
Yev.No
Firma
Seri(Sıra) no
Tutarı
4
Petrol Turizm
1229
7.000
4
" "
1230
7.000
6
Öz Siirt Seyahat
7543
60.000
18
Siirt Petrol
14324
150.000
23
Siirt Batman Tur
803
8.000
23
Petrol Turizm Sey
35575
16.000
23
Masum Gülçek
1522
40.000
25
Siirt-Batman Tur
71895
35.000
25
Petrol Turizm Sey
49241
8.000
27
Siirt Petrol Tur.Sey
18860
75.000
21
Siirt Petrol Sey
888541
60.000
466.000
e) Kişi Adına Düzenlenmiş Belgeler
Kişiler adına düzenlenmiş belgelere dayanılarak,aşağıda ayrıntıları yazılı 950.000.- TL.nın gider kaydedildiği görülmüştür.
Yev.No
Firma ve Fatura No
Tutarı
25
Seymen Petrol-Ankara 1.6.1991-71272
230.000
23
Öztürkler Petrol-Islahiye 28.5.1991-72719
200.000
23
İzmir Ulaşım Hiz. ve Mak San.A.Ş. ' İzmir 29.5.1991
150.000
23
Başyiğitler Mobil ' Uşak 29.5.1991 - 228691
170.000
23
Baydarlar ' Ankara 30.5.1991 - 50497
200.000
950.000
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde"Bir siyasî partinin bütün giderleri o siyasî parti tüzelkişiliği adına yapılır"denilmektedir. Ayrıca, bir gelir veya gider belgesinin muhasebe kayıtlarına esasalınabilmesi için bunların, kayıt sahibi adına
düzenlenmiş olması gerekir.
Bu nedenlerle, siyasî parti tüzekişiliğiadına düzenlenmesi gerekirken kişiler adına düzenlenmiş belgelere dayanılarak yapılangiderler toplamı 950.000.- TL.nın 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesinin dördüncüfıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
f) Parti'ye Ait Olmayan OtolarınMasrafları
Demirbaş Eşya Defterinde 1991 yılındaParti adına kayıtlı oto bulunmadığı halde, hiçbir açıklama yapılmadan aşağıdabelirtilen faturalara dayanılarak, bazı otolara ilişkin tamir, yedek parça,bakım, akü, lastik vb. gibi masrafların parti gideri olarak kaydedildiği saptanmıştır.
Yev.No
Firma
Tarih-No
Tutarı
9
Halil Gürbilek Antalya
22.2.1991-194804
728.000
15
Oto Sevimli Van
4.4.1991-111762
400.000
16
Her Oto Servisi Ankara
20.4.1991-114
492.240
44
Aydın Tic.ve San. Aydın
6.9.1991-12541
758.000
2.378.240
Anayasa Mahkemesi, malî denetime ilişkinincelemeyi belgeler üzerinde yaptığından, kesinhesaplara ait bilgilerindayanağı olan tüm belgelerin eksiksiz ve duraksamaya yol açmayacak şekildehazırlanarak verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, kimi otolar için yapılan vetersine bir açıklama da yapılmadığından doğal olarak sahiplerine ait olması gerekenmasrafların parti gideri olarak kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, yukarıda ayrıntılarıbelirtilen gider belgeleri toplamı 2.378.240.- TL. karşılığı Partimalvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesinin dördüncü fıkrası uyarıncaHazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
g) Demirbaşa Kaydedilmeyen Giderler
Yapılan incelemede, aşağıda yazılıfaturalarda gösterilen eşyaların Demişbaş Eşya Defterine kaydedilmediğisaptanmıştır.
Yev.No
Firma-Fatura
Cinsi
Tutarı
21
Kalyon Elektronik-Ankara 17.5.1991 - 11
4 Adet Sharp Video
5.040.000
39
Özcan Kardeşler-Ankara 27.8.1991 - 58781
1 Adet Beko L-30 M.Seti
1.200.000
32
Özcan Kardeşler-Ankara 13.7.1991 - 59353
1 Adet 51 Beko R., T.V.
3.850.000
10.090.000
2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesinde veRefah Partisi, İdarî ve Malî İşlemler İçyönetmeliği'nin 2. ve 13. maddelerindeDemirbaş Eşya Defteri, tutulması zorunlu defterler arasında sayılmıştır.
Demirbaş niteliğindeki söz konusu eşyaların,Demirbaş Defterine kaydedilmemesi hususunun Parti'ye bildirilmesi uygungörülmüştür.
h) Muhasebe Kayıtlarının Eleştirisi
Siyasî partilerin malî işlemlerinin 2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olup olmadığının saptanması için, AnayasaMahkemesi'ne sunulan defter ve belgelerin denetime elverişli olmasıgerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesinin beşincifıkrasında, parti adına elde edilen gelirlerin alındığının, yapılan giderlerinne gibi işlere ve yerlere harcandığının ilgili defterlere sıra ile ve belgeleride belirtilerek geçirileceği öngörülmektedir.
Refah Partisi 1991 yılı hesabına ilişkinbelgelerde ve muhasebe kayıtlarında, işlem hakkında açıklama yapılmadığı,yalnızca gider belgeleri tutarının deftere geçirildiği görülmüştür.
Bu hususun Parti'ye bildirilmesi uygungörülmüştür.
2- İl Örgütleri Giderleri
Refah Partisi'nin 1991 yılında 74 il örgütününgiderleri toplamı 6.893.210.210.- TL.dır.
Kesinhesap cetvelinde bunun1.785.229.026.- TL.sı büro genel giderleri, 230.059.816.- TL.sı personel giderleri,316.331.273.- TL.sı seyahat giderleri, 316.526.624.- TL.sı bayrak, flama, rozetvb. giderleri, 107.686.873.- TL.sı yayınlar maliyet giderleri, 385.212.120.- TL.sıkonferans sergi vb. faaliyet giderleri, 3.089.860.972.- TL.sı seçim giderleri,118.585.639.- TL.sı demirbaş eşya giderleri, 177.028.570.- TL.sı teşkilata verilennakit, 366.689.297.- TL.sı sair giderler olarak gösterilmiştir.
Sağlanan 7.138.832.433.- TL.lık gelirle 6.893.210.210.-TL.lık gider arasındaki farkı oluşturan 245.622.223.- TL. 1992 yılınadevretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, gösterilen gider kalemlerinin MKYKkararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların, 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
V- SONUÇ
Refah Partisi 1991 yılı hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Belgeleri bulunmayan genel merkez gelirleritutarı 1.708.960.738.- TL.nın, 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,
2- Belgeleri bulunmayan, il örgütlerininbağışları tutarı 3.328.246.719.- TL.nın 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,
3- Belgesi bulunmayan 69.676.626.-TL.lık gider karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 76. maddesi uyarıncaHazine'ye gelir yazılmasına,
4- Malî denetim için gerekli olanbilgileri içermeyen eksik belgelere dayanılarak kaydedilen 9.505.000.- TL.lıkgider karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,
5- Asıl ödemesi bulunmayan gecikme zammıtutarı 111.665.- TL.nın, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye geliryazılmasına,
6- Gerekçe gösterilmeksizin aslı sunulmayangider belgelerine dayanılarak kaydedilen 466.000.- TL.lık gider karşılığı Partimalvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yegelir yazılmasına,
7- Kişiler adına düzenlenmiş belgelere dayanılarakkaydedilen gider tutarı 950.000.- TL.nın, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesiuyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,
8- Partiye ait olmayan otolara ait giderlertoplamı 2.378.240.- TL.nın, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'yegelir yazılmasına,
9- Bankadaki paranın Banka Hesabındagösterilmesi, buradan kasaya para aktarımının muhasebe kayıtlarına yansıtılmasıgerektiğine,
10- 10.090.000.- TL.lık eşyanın DemirbaşEşya Defterine kaydedilmesinin ve Demirbaş Eşya Hesabında gösterilmesiningerektiğine,
11- Anayasa Mahkemesi'ne sunulan defter vebelgelerin denetime elverişli olması gerektiğinden, yalnızca belge tutarlarınındeftere geçirilmesiyle yetinilmeyerek, gelir-gider belgeleri ile muhasebe kayıtlarının,2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesinde belirtildiği üzere açıklama içerir şekilde düzenlenmesiningerektiğine,
12- Yukarıdaki konular dışında kalan,genel merkez ve iller örgütü gelirleri ile giderlerinin, eldeki belge vebilgilere göre, doğru ve Yasa'ya uygun olduğuna,
Güven DİNÇER'in "Kapatılmış siyasî partininhesapları incelenemez" yolundaki karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 16.3.1998 günündekarar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK