ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/37 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/12
Karar Tarihi:16/10/2019
R.G.Tarih -Sayısı:6/12/2019-30970
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26/5/2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2014 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2014 yılı gelirlerinin 308.105.859,56 TL, giderlertoplamının 391.665.639,25 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2014 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 183.842.833,28TL olup bunun 6.596.525,42 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden,177.130.328,00 TL’si devlet yardımlarından, 3.169,44 TL’si bağış ile yardımgelirlerinden ve 22.810,42 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleritoplamı 124.263.026,28 TL olup bunun 81.960,87 TL’si üye giriş aidatlarından,3.235.788,78 TL’si üye yıllık aidatlarından, 2.292.435,47 TL’si aday adaylığıözel aidatlarından, 291.600,00 TL’si satış gelirlerinden, 77.987.230,00 TL’siGenel Merkez yardımlarından, 83.677,62 TL’si Parti mal varlığı gelirlerinden,38.077.250,12 TL’si bağış ve yardım gelirlerinden ve 2.213.083,42 TL’si diğergelirlerden oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2014 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı241.891.362,02 TL olup bunun 13.656.445,94 TL’si personel giderlerinden,2.727.381,53 TL’si kira giderlerinden, 1.427.866,08 TL’si haberleşmegiderlerinden, 396.089,92 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerinden,2.669.267,46 TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 679.048,46TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 77.987.230,00 TL’si teşkilata yardımgiderlerinden, 2.004.905,18 TL’si seyahat giderlerinden, 899.969,03 TL’sitaşıma vasıta giderlerinden, 19.756.253,46 TL’si basın yayın ve tanıtmagiderlerinden, 408.043,01 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden,109.502.953,13 TL’si seçim giderlerinden, 9.775.908,82 TL’si diğer giderlerdenoluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 149.774.277,23 TL olup bunun 7.762.937,58 TL’si personel giderlerinden,12.848.931,71 TL’si kira giderlerinden, 7.249.437,39 TL’si haberleşmegiderlerinden, 3.452.213,91 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğergiderlerinden, 6.592.599,43 TL’si ısıtma, aydınlatma, temizlik giderlerinden,23.592.135,83 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 1.374.433,24 TL’siteşkilata yardım giderlerinden, 2.695.858,83 TL’si seyahat giderlerinden,7.129.188,01 TL’si taşıma vasıta giderlerinden, 9.224.419,34 TL’si basın yayınve tanıtım giderlerinden, 4.217.605,45 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkemegiderlerinden, 2.824.644,59 TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden,50.620.332,35 TL’si seçim giderlerinden ve 10.189.539,57 TL’si diğergiderlerden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2014 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede 150.000,00 TL tutarında taşınmaz mal ve 5.942.369,73 TLtutarındaki taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkı ediniminin olduğuanlaşılmıştır.
15. Yapılan incelemede Partinin 2014 yılı içinde edindiği150.000,00 TL tutarında taşınmaz mal ile 5.942.369,73 TL tutarındaki taşınırmal, menkul kıymet ve telif hakkı ediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuanlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2014 yılı kesin hesabında gösterilen 308.105.859,56TL gelir, 391.665.639,25 TL gider toplamının ve ayrıca yıl içinde edinilen6.092.369,73 TL tutarındaki taşınmaz mal ve taşınır mal, menkul kıymet ve telifhakkının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 16/10/2019 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ