ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2004/19 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2005/24
KararGünü:1.12.2005
R.G.Tarih-Sayı:02.02.2006-26068
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2003 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Tülay TUĞCU,Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Cafer ŞAT, A.Necmi ÖZLER, AliGÜZEL ve Serdar ÖZGÜLDÜR'ün katılımıyla 5.4.2005 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2003 yılıkesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;
'Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2003 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan ilk inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasave 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Parti'nin Genel Merkezi ile 81 il örgütünün 2003 yılıgelirlerinin 48.604.868.783.320.- lira, giderlerinin 42.010.918.259.218.- lirave 2004 yılına nakit devrinin 6.593.950.524.102.- lira, gelir ile gider venakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti'nin Genel Merkezi'nin gelirleritoplamı 29.842.491.115.097.- lira olup, bunun 22.539.820.400.000.- lirasıhazine yardımı, 4.333.054.259.147.- lirası parti malvarlığı geliri,3.177.500.000.- lirası bağış, 64.296.655.915.- lirası önceki yıldan devreden nakitmevcudu, kalanı ise diğer gelirlerdir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'un61-69. maddelerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütlerinin 2003 yılıgelirleri toplamı 18.762.377.668.547.- lira olup, bunun 9.092.160.895.282.-lirası Genel Merkez yardımı, 7.381.571.438.841.- bağış ve aidatlar,359.591.307.930.- lirası önceki yıldan devreden nakit mevcudu, kalanı ise diğergelirlerdir.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıKanun'a uygun olduğu görülmüştür.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti'nin Genel Merkezi'nin giderleritoplamı 26.367.506.229.462.- lira olup, bunun tamamı genel giderdir.
Gelir ve gider arasındaki3.474.984.885.635.- lira fark nakit mevcudu olarak 2004 yılına devretmiştir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
a) Giderlerin aşağıda belirtilen hususdışında 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
b) 3.4.2003 tarih ve 026400 nolufaturayla ödenen 2.360.000.000.- lira tutarındaki ameliyat ücreti ile 3.4.2003tarih ve 32 nolu serbest meslek makbuzuyla ödenen 944.000.000.- liratutarındaki doktor ücretinin gider olarak kaydedildiği görülmüştür.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun70. maddesinin birinci fıkrasında 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarınaaykırı olamaz.' ikinci fıkrasında ise 'Bir siyasi partinin bütün giderleri, osiyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.' hükümlerine yer verilmiştir.
Koruma görevlisi için ödenen3.304.000.000.- lira tutarındaki sağlık gideri (doktor ve ameliyat ücreti)parti tüzelkişiliği adına ve parti amaçları doğrultusunda yapılmış bir ödemesayılamayacağından, 2820 sayılı Kanun'un 70. maddesine aykırı olarak yapılan buödemenin, aynı Kanun'un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin il örgütlerinin 2003 yılıgiderleri toplamı 15.643.412.029.756.- lira olup, bunun tamamı genel giderdir.
Gelir ve gider arasındaki3.118.965.638.467.- lira fark nakit mevcudu olarak 2004 yılına devretmiştir.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu görülmüştür.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin kesinhesabı ve ekleri üzerindeyapılan incelemede, 2003 yılında taşınmaz mal ediniminin bulunmadığıanlaşılmıştır.
Parti, 2003 yılında 2.602.937.963.381.-lirası Genel Merkez'e 744.293.520.165.- lirası il örgütlerine ait olmak üzeretoplam 3.347.231.483.546.- lira tutarında taşınır mal edinmiştir.
Parti'nin kesinhesabı ve eklerininincelenmesinde, taşınır mal edinimlerinin 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin2003 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen48.604.868.783.320.- lira geliri ile 42.007.614.259.218.- lira giderinin ve6.593.950.524.102.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Parti'nin kesinhesabında gösterilen3.304.000.000.- lira tutarındaki sağlık gideri (doktor ve ameliyat ücreti) 2820sayılı Kanun'un 70. maddesine uygun olarak gerçekleştirilmediğinden, bu giderin2820 sayılı Kanun'un 75. maddesine göre Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
1.12.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT