ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2003/26 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2010/22
Karar Günü:13.5.2010
R.G.Tarih-Sayı:23.06.2010-27620
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN veMehmet ERTEN'in katılımıyla 22.10.2003 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2002 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeAdalet ve Kalkınma Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2002 yılıgelirlerinin 28.354.430.349.070 lira, giderlerinin 32.315.033.682.361 lira,borçlarının 6.620.352.141.431 lira, alacaklarının 2.235.860.844.295 lira, 2003yılına devreden nakit mevcudunun 423.887.963.845 lira olduğu, gelir ve borçrakamları toplamı ile gider, alacak ve nakit devir rakamlarının toplamınınbirbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 22.013.900.399.765 liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 272.573.019.353 lirası 2001 yılından devredenalacaklar, 4.108.394.341.036 lirası 2003 yılına devreden borçlar,86.631.623.888 lirası 2001 yılından devreden nakit mevcudu, 2.590.796.500.000lirası aidat gelirleri, 11.646.265.500 lirası bağış ve yardım gelirleri,2.533.173.298.295 lirası satış gelirleri, 1.076.138.097.819 lirası mal varlığıgelirleri, 11.333.586.150.000 lirası hazine yardımı ve 961.103.874 lirası sairgelirlerden oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerindeyapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri 12.960.882.090.736 liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 1.180.232.000 lirası 2001 yılından devredenalacaklar, 2.511.957.800.395 lirası 2003 yılına devreden borçlar,21.300.633.067 lirası 2001 yılından devreden nakit mevcudu, 1.096.075.506.411lirası aidat gelirleri, 4.236.737.596.493 lirası bağış ve yardım gelirleri,191.352.316.553 lirası satış ve faaliyet gelirleri, 14.282.201.443 lirası malvarlığı gelirleri, 3.971.817.004.890 lirası genel merkez yardımı ve916.178.799.484 lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 21.949.603.743.850 liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 920.103.190.693 lirası 2001 yılından devredenborçlar, 2.212.655.992.466 lirası 2003 yılına devreden alacaklar,346.979.083.309 lirası personel giderleri, 2.633.973.829.907 lirası genelyönetim giderleri, 9.614.408.541.631 lirası seçim, tanıtım, propagandagiderleri, 952.769.260.019 lirası kira giderleri, 221.745.953.823 lirasıhaberleşme giderleri, 109.005.109.945 lirası temsil ağırlama giderleri,622.486.653.416 lirası taşıma ve seyahat giderleri, 565.255.265.083 lirasıbasın yayın giderleri, 338.685.905.948 lirası vergi, sigorta ve mahkemegiderleri ve 3.411.534.957.610 lirası il örgütlerine yapılan yardımlardanoluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2003 yılına devreden nakitmevcudu 64.296.655.915 liradır.
Genel Merkezin 2002 yılı defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
AÇIKLAMA
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanununun 229.maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterininborçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccartarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.
Aynı Kanunun 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.
Yine aynı Kanunun 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesinde ki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespitedilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının veçiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Gider pusulası,işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini veişi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıylasoyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva ederve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdiolunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.'
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2002 yılı için 18.175.340 lira) kadarolan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunluolmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeyedayanması gerekmektedir.
Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen 'makbuz' un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için mal ya dahizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardan alınmasıgerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynı Yasa'nın 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirad kaydedilir' hükümleri yer almıştır.
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi'nin 2002 yılıdefter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazıkonular 1.2.2010 tarih ve 16-171 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı'nasorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 24.2.2010 tarih ve 209 sayılıyazıyla cevap verilmiştir.
1- Parti adınadüzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına ilişkinbelgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; partiyetkilileri 2002 yılı için 18,20 TL. ye kadar harcamaların makbuz veya faturagibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olmadığını, buna rağmen bütünharcamaların belgelendirilmesine çalışıldığını, otobüs biletlerine sadeceyolcunun adının yazılabildiğini ve partinin adının yazılabileceği bir bölümünbulunmadığını, söz konusu tutarların parti faaliyetleri için harcanmış olmasınedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.
Parti yetkilileri, 2002 yılı için 18,20 TL. nin altındakalan harcamaların belgelendirme zorunluluğu bulunmadığını, buna rağmen bütünharcamaların belgelendirildiğini belirtmişlerse de, limitin altında olsa bilebelgelendirilen her harcamanın belgesinin mutlaka 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak düzenlenmiş olması yani parti adına ve parti amaçlarına uygun yapılmışolması gerekmektedir.
Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda yaparti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgedeyer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışındakalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve partifaaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibicevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.
Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenenbelgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 1.140.400.000 liraparti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcamaolarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
Yolcunun Adı Soyadı
Türü
Biletin tarih ve nosu
Tutarı
3.1.2002/11
Otobüs bileti
2.1.2002 - 220841
10.000.000
22.1.2002/148
" "
3.1.2002 - 937070
14.000.000
7.2.2002/277
Yasin Aras
" "
27.1.2002 - 116301
12.000.000
" "
" "
" "
25.1.2002 - 966557
11.800.000
23.2.2002/423
" "
18.2.2002 - 83826
11.800.000
" "
" "
18.2.2002 - 83827
11.800.000
" "
" "
18.2.2002 - 83828
11.800.000
28.2.2002/460
" "
27.1.2002 - 116300
12.000.000
" "
" "
6.1.2002 - 175221
12.800.000
" "
" "
25.1.2002 - 966558
11.800.000
7.3.2002/520
" "
4.3.2002 - 314033
11.800.000
" "
" "
4.3.2002 - 932832
11.800.000
11.3.2002/568
" "
11.3.2002 - 886490
12.000.000
13.3.2002/594
" "
1.3.2002 - 319801
11.800.000
" "
" "
10.3.2002 - 76971
11.800.000
16.3.2002/626
İbrahim Bayram
" "
16.3.2002 - 144246
13.800.000
26.3.2002/701
" "
18.3.2002 - 437580
9.800.000
" "
" "
21.3.2002 - 736477
26.000.000
2.4.2002/808
" "
26.3.2002 - 424049
11.800.000
" "
" "
29.3.2002 - 89315
25.000.000
15.4.2002/912
" "
7.4.2002 - 146836
11.800.000
15.4.2002/922
Hasan Doğan
" "
22.3.2002 - 80257
11.800.000
1.5.2002/1099
" "
17.4.2002 - 11062
10.000.000
" "
" "
15.4.2002 - 129249
11.800.000
" "
" "
21.4.2002 - 105165
11.800.000
" "
Yasin Aras
" "
25.4.2002 - 48089
24.800.000
9.5.2002/1172
" "
8.5.2002 - 652110
13.800.000
4.6.2002/1402
" "
11.5.2002 - 202925
14.000.000
5.6.2002/1411
" "
30.5.2002 - 394655
25.000.000
20.6.2002/1525
" "
18.6.2002 - 6880
12.000.000
6.7.2002/1639
" "
2.7.2002 - 30458
15.000.000
8.7.2002/1642
Özgür Ülgin
" "
27.5.2002 - 988139
29.500.000
" "
" "
24.5.2002 - 359836
28.000.000
" "
" "
25.5.2002 - 366569
21.000.000
26.7.2002/1732
Oğuz Ertan
" "
17.7.2002 - 940894
27.800.000
" "
" "
" "
19.7.2002 - 444556
27.800.000
4.9.2002/2341
" "
4.9.2002 - 710743
16.800.000
" "
" "
4.9.2002 - 710744
16.800.000
24.9.2002/2514
" "
17.8.2002 - 752928
16.800.000
" "
" "
17.8.2002 - 947314
17.000.000
" "
" "
23.8.2002 - 222270
15.000.000
" "
" "
30.8.2002 - 924340
16.800.000
1.10.2002/2579
" "
17.9.2002 - 283446
16.800.000
2.10.2002/2596
" "
1.10.2002 - 470695
15.800.000
7.10.2002/2645
" "
7.10.2002 - 993137
10.000.000
11.10.2002/2709
" "
10.10.2002 - 26125
13.000.000
16.10.2002/2763
" "
16.10.2002 - 641332
14.800.000
24.10.2002/2854
" "
24.10.2002 - 9416
30.000.000
24.10.2002/2852
" "
23.10.2002 - 980512
14.800.000
" "
" "
24.10.2002 - 458252
16.800.000
26.10.2002/2883
" "
26.10.2002 - 470199
18.000.000
29.10.2002/2906
" "
26.10.2002 - 392144
13.500.000
" "
" "
24.10.2002 - 88964
14.000.000
" "
" "
25.10.2002 - 573029
6.000.000
5.11.2002/3017
" "
31.10.2002 - 145541
45.400.000
5.11.2002/3014
" "
5.11.2002 - 25270
14.800.000
17.11.2002/3094
" "
5.10.2002 - 33769
20.000.000
" "
" "
8.10.2002 - 12456
12.000.000
" "
" "
8.10.2002 - 47722
6.000.000
17.11.2002/3093
H. Kurtoğlu
" "
1.10.2002 - 91548
33.400.000
" "
" "
6.10.2002 - 124500
30.000.000
" "
" "
8.10.2002 - 71164
13.000.000
" "
H. Kurtoğlu
" "
8.10.2002 - 101738
8.700.000
" "
" "
14.10.2002 - 8108
7.500.000
17.11.2002/3092
" "
1.10.2002 - 674474
30.000.000
" "
" "
2.10.2002 - 411153
20.000.000
" "
" "
3.10.2002 - 1054
20.000.000
17.11.2002/3091
" "
12.10.2002 - 5268
6.000.000
21.11.2002/3122
" "
24.10.2002 - 658682
14.800.000
" "
" "
20.11.2002 - 118417
14.800.000
Toplam
1.140.400.000
2- Partinin toplam169.092.500 lira tutarındaki harcamalarının fatura aslı yerine fotokopisinedayanılarak gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri sözkonusu faturaların asıllarının bulunma imkanı olmadığından suret ve fotokopisinedayanılarak gider yazıldığını belirtmişlerdir.
Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricindebaşka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasalbir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanınaslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının giderbelgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2002 yılıiçin 18.175.340 lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz fatura fotokopisi ve suretine dayanılarakgider kaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 169.092.500 liranın Yasa'nınöngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Fatura tarih - nosu ve
Kimden alındığı
Belgenin niteliği
Tutar
8.8.2002/1840
7.8.2002/299652- Migros Türk A.Ş.
Fotokopi
26.092.500
9.10.2002/2678
9.10.2002/649219- Erdal Koylu
Suret
143.000.000
Toplam
169.092.500
3- Gider yazıldığıhalde herhangi bir belgeye dayanmadığı tespit edilen toplam 9.546.686.360 liratutarındaki harcamalara ilişkin belgelerin ibraz edilmemesi nedeni partiyesorulmuş; parti yetkilileri belgelerin asıllarına veya suretlerine ulaşılmayaçalışıldığını ancak bulunamadığını, ilgili firmalardan suret istendiğini 2002yılına ait olması ve saklama süresi geçmiş olduğundan belgelere ulaşılamadığınıbelirtmişlerdir.
Herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 9.546.686.360lira tutarındaki giderin Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmışolduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye
Tarih ve No
Harcamanın Mahiyeti
(Deftere İşlendiği Haliyle)
Tutar
27.2.2002/438
Garsoniye hizmetleri (Ersan Çeliksoy)
75.000.000
' '
' ' (H.İbrahim Uğuroğlu)
120.000.000
' '
' ' (Ali Çobuloğlu)
35.000.000
1.3.2002/475
' ' (Mahmut Erol)
30.000.000
' '
' ' (H.İbrahim Uğuroğlu)
120.000.000
' '
' ' (Ersan Çeliksoy)
75.000.000
25.3.2002/680
' ' (Ayşe Korkmaz)
45.000.000
28.3.2002/739
Sıhhi tesisat (Mahmut Erol)
40.000.000
' '
' ' (Mehmet Macit)
15.000.000
' '
Garsoniye hizmetleri (Osman Akın)
80.000.000
' '
' ' (Akif Karaçavuş)
40.000.000
' '
' ' (Ayşe Korkmaz)
45.000.000
3.6.2002/1392
Akaryakıt gideri (Mıstık Usta)
63.000.000
5.10.2002/2628
Seçim tanıtım ve reklam giderleri
(Balkan Eloktronik)
5.213.886.360
28.10.2002/2892
Uçak bilet gideri (Hüseyin Beşli)
128.000.000
31.10.2002/2923
Diğer çeşitli giderler (Gültekin İyisoy)
550.000.000
' '
' ' (İsmail Bıyık)
500.000.000
4.11.2002/2983
Diğer çeşitli giderler (Kürşat Aydoğdu)
900.000.000
' '
' ' (Kenan Erol)
950.000.000
' '
' ' (İsmail Bıyık)
400.000.000
9.12.2002/3237
Posta masrafı (Süleyman Keklikoğlu)
121.800.000
Toplam
9.546.686.360
4- Partitüzelkişiliği adına yapılmayan 93.620.480 liralık harcamanın gider yazılmasınedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri Baykoçlar Petrol Tic. Ltd. Şirketiadına düzenlenen 80.000.000 lira tutarındaki faturanın parti adınadüzenlenmediğinin fark edilememesi nedeni ile sehven gider yazıldığını, AhmetAkkuş adına düzenlenen 13.620.480 lira tutarındaki faturanın ise belgelendirmesınırının altında kalması ve parti faaliyetleri ile ilgili olması nedeni ilegider kaydedildiğini bildirmişlerdir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde, siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasî partinin bütüngiderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır.
Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerinbelgelendirme sınırının altında kalsa bile parti tüzelkişiliği adınadüzenlenmiş olması gerekmektedir.
Kişiler adına düzenlenen ve Parti tüzelkişiliği adınaolmayan 93.620.480 liralık harcamanın Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
Kimden alındığı
Fatura tarih ve no
Faturanın kimin adına olduğu ve içeriği
Tutar
3.6.2002/1395
Sarıcıoğlu Petrol Ürün. Ltd. Şti.
1.6.2002/13037
Baykoçlar Pet.Tic.Ltd. Şti.
80.000.000
21.12.2002/2347
Mais A.Ş.
13.12.2002/737898
Ahmet Akkuş
13.620.480
Toplam
93.620.480
5- 4.4.2002 tarihve 826 numaralı yevmiye fişi ile gider yazılan Genç Özel Oto. San. ve Tic. Ltd.Şirketine ait 2.4.2002 tarih ve 84403 numaralı ve 2.4.2002 tarih ve 84405numaralı faturaların incelenmesinde, 84403 numaralı fatura toplamı 576.500.000liranın 84405 numaralı faturaya naklen devredildiği ve 84405 numaralı faturatoplamı 1.018.340.000 lira gider yazılmasına rağmen, 84403 numaralı fatura ilenaklen devredilen 576.500.000 liranın da ayrı olarak gider yazıldığıgörülmüştür.
Toplam tutara dahil edilerek gider yazılan 576.500.000liranın ayrı bir fatura gibi ikinci kez gider yazılması nedeni partiyesorulmuş, parti yetkilileri faturanın iki sayfadan oluştuğunun fark edilmeyereksehven her sayfasının ayrı bir fatura gibi algılanması nedeni ile gider yazıldığını,durumun ilgili firmaya bildirildiği ve fazla ödenen meblağın partiye iadeedilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmişlerdir.
İki sayfadan oluşan faturanın toplam tutarına dahiledilerek gider yazıldığı halde, ayrı bir fatura gibi alınarak ikinci kez gideryazılan faturanın birinci sayfasındaki 576.500.000 liranın Yasa'nınöngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarınauygun olarak yapılmayan toplam 11.526.299.340 lira gider karşılığı partimalvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye iradkaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 12.601.290.782.806 liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 248.033.092.689 lirası 2001 yılından devredenborçlar, 23.204.851.829 lirası 2003 yılına devreden alacaklar, 237.453.303.968lirası personel giderleri, 5.588.487.421.720 lirası genel yönetim giderleri,1.995.553.144.712 lirası seçim giderleri, 810.609.743.208 lirası kiragiderleri, 769.859.301.533 lirası haberleşme giderleri, 829.495.897.845 lirasıtemsil ağırlama giderleri, 518.354.722.049 lirası taşıma ve seyahat giderleri,358.052.016.554 lirası basın yayın giderleri, 60.303.473.807 lirası vergi,sigorta ve mahkeme giderleri ve 1.161.883.812.892 lirası teşkilatlara yapılanyardımlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2003 yılına devreden nakit mevcudu359.591.307.930 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002 yılı defter vebelgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti'nin 2002 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 1.351.989.169.086 lira değerinde taşıtve demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz malediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2002 yılında edinilen, değerleri toplamı1.351.989.169.086 lira olan taşınır malların 633.194.845.880 lirası GenelMerkez, 718.794.323.206 lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bumallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa vesandalyeleri, bilgisayar, tv, dolap, halı, kilim vb.) olup, 88.656.690.000lirası bağış, 1.263.332.479.086 lirası ise satınalma suretiyle edinilmiştir.
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınve eklerinin incelenmesinde, Parti'nin 2002 yılında edindiği değeri yüz milyonlirayı aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacınauygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 11.526.299.340 lira (11.526,29 YTL.) karşılığı Parti malvarlığının2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'yegelir kaydedilmesine,
2- Parti'nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen28.354.430.349.070 lira (28.354.430,34 YTL.) geliri, 6.620.352.141.431 lira(6.620.352,14 YTL.) borçları, 32.315.033.682.361 lira (32.315.033,68 YTL.)gideri, 2.235.860.844.295 lira (2.235.860,84 YTL.) alacakları ile423.887.963.845 lira (423.887,96 YTL.) nakit devrinin Hazine'ye iratkaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olduğuna,
13.5.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU