ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2006/22 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2011/7
Karar Günü:4.5.2011
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine, 4.5.2011 gününde oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2005 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeAdalet ve Kalkınma Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2005 yılıgelirlerinin 69.649.354,18 YTL., borçlarının 3.694.628,84 YTL., giderlerinin64.524.584,03 YTL., alacaklarının 2.695.817,23 YTL., 2006 yılına devreden nakitmevcudunun 6.123.581,76 YTL. olduğu, gelir ve borç rakamları toplamı ile gider,alacak ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 48.537.636,40 YTL. olarakgösterilmiştir.
Bunun 2.622.174,02 YTL. si 2004 yılından devreden alacaklar,560.926,84 YTL. si 2006 yılına devreden borçlar, 8.786.431,29 YTL.si 2004yılından devreden nakit mevcudu, 1.362.- YTL.si bağış ve yardım gelirleri,943.659,61 YTL.si satış gelirleri, 3.854.520,38 YTL.si mal varlığı gelirleri,3.514,26 YTL.si sair gelirler ve 31.765.048 YTL.si devletçe yapılanyardımlardan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri 24.806.346,62 YTL.olarak gösterilmiştir.
Bunun 235.755,56 YTL.si 2004 yılından devreden alacaklar,3.133.702 YTL.si 2006 yılına devreden borçlar, 2.486.918,70 YTL.si 2004yılından devreden nakit mevcudu, 1.320.423,53 YTL.si aidat gelirleri,4.473.986,57 YTL.si bağış ve yardım gelirleri, 238.721,01 YTL.si satış vefaaliyet gelirleri, 157.328,25 YTL.si mal varlığı gelirleri, 12.216.317,31YTL.si genel merkez yardımı ve 543.193,69 YTL.si sair gelirlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 43.921.831,74 YTL. olarakgösterilmiştir.
Bunun 274.060,74 YTL.si 2004 yılından devreden borçlar,2.506.790,61 YTL.si 2006 yılına devreden alacaklar, 2.059.635,96 YTL.sipersonel giderleri, 15.646.562,06 YTL.si genel yönetim giderleri, 1.088.159,26YTL.si kira giderleri, 1.076.079,54 YTL.si haberleşme giderleri, 398.710,92YTL.si temsil ağırlama giderleri, 1.060.474,20 YTL.si taşıma ve seyahatgiderleri, 8.406.841,37 YTL.si basın yayın ve tanıtım giderleri, 1.653.097,93YTL.si vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve 9.751.419,15 YTL.si teşkilatlarayapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılına devreden nakitmevcudu 4.615.804,66 YTL. dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
AÇIKLAMA
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun229. maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığındamüşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapantüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarifyapılmış ve 'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindekihükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması veverilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarındabu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebekayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılmasıgerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Kanunun 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesinde ki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Giderpusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve işücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanınadlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihiihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malısatana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsülettirilir.'
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2005 yılı için 41,29 YTL:) kadar olanharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunluolmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeyedayanması gerekmektedir.
Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen 'makbuz' un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için malya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardanalınması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliğiadına yapılır' ve aynı Yasa'nın 75.maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayangelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yer almıştır.
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi'nin 2005 yılıdefter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazıkonular 9.11.2010 tarih ve 176-4323 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı'nasorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 30.11.2010 tarih ve 1288 sayılıyazıyla cevap verilmiştir.
1- Parti adınadüzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına ilişkinbelgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; partiyetkilileri 2005 yılı için 45,42 TL.ye kadar harcamaların makbuz veya faturagibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olmadığını, buna rağmen bütünharcamaların belgelendirilmesine çalışıldığını, taşıma biletlerine sadeceyolcunun adı ve soyadının yazılabildiğini ve partinin adının yazılabileceği birbölümün bulunmadığını, söz konusu tutarların parti çalışmaları içingörevlendirilmiş olan kişilerce parti faaliyetleri için harcanmış olmasınedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.
Parti yetkilileri, 2005 yılı için 45,42 TL.nin altındakalan harcamaların belgelendirme zorunluluğu bulunmadığını, buna rağmen bütünharcamaların belgelendirildiğini belirtmişlerse de, limitin altında olsa bilebelgelendirilen her harcamanın belgesinin mutlaka 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak düzenlenmiş olması yani parti adına ve parti amaçlarına uygun yapılmışolması gerekmektedir.
Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda yaparti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgedeyer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışındakalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve partifaaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibicevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.
Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenenbelgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 13.257,73 YTL.parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcamaolarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
Yolcunun
Adı Soyadı
Türü
Biletin tarih ve nosu
Tutarı
10.2.2005/382
Reha Denemeç
Uçak bileti
29.1.2005 - 2354489366777
129
14.2.2005/419
Selma Kavaf
" "
7.1.2005 - 2354489356701
129
" "
Sema Özdemir
" "
7.1.2005 - 2354489356702
129
21.2.2005/481
Otobüs bileti
2.1.2005 - 606131
21
" "
" "
2.1.2005 - 101205
21
" "
Sema Özdemir
" "
7.2.2005 - 301716
49
" "
Hamiyet Yıldızbaş
" "
7.2.2005 - 301717
49
" "
" "
12.2.2005 - 1393
40
" "
' '
12.2.2005 ' 320897
40
21.2.2005/491
Ö.Faruk Alimoğulları
Uçak bileti
20.7.2004 - 2354487688924
109
" "
Necmettin Birinci
Otobüs bileti
10.10.2004 - 57548
17,5
" "
' '
" "
10.10.2004 - 528941
17
" "
' '
" "
10.10.2004 - 528942
17
28.2.2005/579
" "
2.1.2005 - 182727
17
" "
Berna Ersoy
" "
11.12.2004 - 252407
22
1.3.2005/592
Halil Özyolcu
Uçak bileti
18.12.2004 - 2354489591874
218
8.3.2005/664
Zülfü Demirbağ
" "
20.2.2005 - 2354490303963
218
8.3.2005/665
Cüneyt Karabıyık
" "
18.2.2005 - 2354490303748
109
" "
' '
" "
19.2.2005 - 2354206617866
109
30.3.2005/855
Necla Akı
Otobüs bileti
13.3.2005 - 461516
23,5
" "
" "
12.3.2005 - 306536
20
30.3.2005/856
Hamiyet Yıldızbaş
" "
11.3.2005 - 5866
23,5
" "
" "
" "
13.3.2005 - 461515
23,5
" "
" "
Uçak bileti
28.2.2005 - 2354489981941
89
30.3.2005/867
Medeni Yılmaz
" "
2.3.2005 - 2354490307592
178
30.3.2005/869
Otobüs bileti
12.3.2005 - 182653
75
" "
" "
17.3.2005 - 168826
75
30.3.2005/881
Eşref Keskin
Uçak bileti
4.3.2005 - 2354490307691
109
" "
' '
" "
19.3.2005 - 2354489612390
149
6.4.2005/936
Ahmet İnal
" "
9.3.2005 - 2352410371910
198
6.4.2005/937
Yekta Haydaroğlu
" "
18.3.2005 - 2354490287274
198
7.4.2005/966
Hasan Kara
" "
24.3.2005 - 2354490368314
109
" "
' '
" "
25.3.2005 - 2354490368315
129
7.4.2005/972
Ahmet İnal
" "
19.1.2005 - 2354489806653
218
" "
' '
" "
11.2.2005 - 2354489811998
198
20.4.2005/1066
İrfan Rıza Yazıcıoğlu
" "
21.12.2004 - 2354489399938
218
20.4.2005/1070
Çetin Mete
Otobüs bileti
15.4.2005 - 551601
49
29.4.2005/1190
Mehmet Sarı
Uçak bileti
18.4.2005 - 2354490920021
115
" "
' '
" "
19.4.2005 - 2352410190948
115
29.4.2005/1191
Bülent Gedikli
" "
28.4.2005 - 2354490920335
274
4.5.2005/1231
Eşref Keskin
" "
26.4.2005 - 2352410442949
203
4.5.2005/1233
Adem Tatlı
" "
22.4.2005 - 2354490741664
115
" "
' '
" "
24.4.2005 ' 2354490920138
115
11.5.2005/1302
M. Melik Özmen
" "
29.4.2005 - 2354490920420
135
" "
' '
" "
1.5.2005 ' 2354490860106
139
11.5.2005/1303
Ramazan Işık
Otobüs bileti
29.4.2005 - 363300
24
" "
" "
1.5.2005 - 619150
20
13.5.2005/1348
Ayla Ertürk
" "
30.4.2005 - 985021
22
" "
İnan Şahin
" "
2.5.2005 - 985080
22
" "
' '
" "
28.4.2005 - 905845
22
" "
' '
" "
28.4.2005 - 905844
22
" "
' '
" "
28.4.2005 - 905843
22
" "
' '
" "
28.4.2005 - 905842
22
" "
Fatih Gültekin
" "
1.5.2005 - 504807
41
" "
Ömer Sayar
" "
2.5.2005 - 985081
22
" "
Fatih Akkaya
" "
29.4.2005 - 776516
22
" "
" "
28.4.2005 - 905846
22
13.5.2005/1352
Zülfü Demirbağ
Uçak bileti
30.4.2005 - 2354490919748
246
13.5.2005/1353
Ahmet Uzer
" "
20.4.2005 - 2354490920062
210
25.5.2005/1461
Çetin Mete
Otobüs bileti
21.5.2005 - 571989
20
25.5.2005/1465
Barış Arıcı
" "
24.5.2005 - 85055
26
25.5.2005/1473
Hafife Sarp
" "
30.4.2005 - 231676
44
2.6.2005/1570
İrfan Rıza Yazıcıoğlu
Uçak bileti
31.5.2005 - 2354491093989
190
3.6.2005/1606
Haluk Tarakçıoğlu
Otobüs bileti
21.5.2005 - 471098
46
25.5.2005/1465
' '
" "
23.5.2005 - 959328
46
3.6.2005/1607
Şaban Dişli
Uçak bileti
13.5.2005 - 2354219043275
377,69
7.6.2005/1617
Ahmet İnal
" "
15.4.2005 - 2354490689422
230
7.6.2005/1618
Cüneyt Karabıyık
" "
19.5.2005 - 2354491197729
230
7.6.2005/1618
Otobüs bileti
26.5.2005 - 151464
23
" "
Cemal Uysal
" "
27.5.2005 - 675917
20
" "
Z. Kırkpınar
" "
27.5.2005 - 706716
20
" "
Cemal Uysal
" "
31.5.2005 - 93417
23
7.6.2005/1622
Eşref Keskin
" "
21.5.2005 - 330254
25
" "
' '
Uçak bileti
8.5.2005 - 2354491011833
113
" "
' '
" "
24.5.2005 - 2354491197860
106
13.6.2005/1704
Orhan Erdem
" "
28.5.2005 - 2354491495024
234
15.6.2005/1733
Asım Aykan
" "
13.5.2005 - 2354491559697
95
" "
' '
" "
13.5.2005 - 2354490741950
190
15.6.2005/1734
Talip Kaban
" "
23.5.2005 - 2354491559731
153
20.6.2005/1776
Eşref Keskin
" "
1.6.2005 - 2353207599919
767,97
24.6.2005/1837
R. Işık
Otobüs bileti
3.6.2005 - 322421
22
" "
' '
" "
5.6.2005 - 322422
22
15.7.2005/2023
Çetin Mete
" "
5.7.2005 - 601270
45
1.8.2005/2145
Cüneyd Zapsu
Uçak bileti
28.7.2005 - 2354491859994
156
1.8.2005/2149
Hasan Sarı
Otobüs bileti
10.6.2005 - 541666
23
" "
' '
" "
4.7.2005 - 251833
14
" "
" "
4.7.2005 - 363838
13
" "
" "
8.6.2005 - 130207
17
" "
" "
26.6.2005 - 675847
17
26.8.2005/2392
Hasan Ali Çelik
Uçak bileti
4.7.2005 - 2354492107375
190
26.8.2005/2394
Lokman Ayva
" "
15.7.2005 - 2352410211173
100
" "
' '
" "
23.7.2005 - 697931
106
" "
Turgut Vural
" "
15.7.2005 - 2352410211172
122
" "
' '
" "
23.7.2005 - 697932
106
3.9.2005/2461
Melek Özdem
Otobüs bileti
27.7.2005 - 228033
49
13.9.2005/2519
B. Arıcı
" "
29.8.2005 - 768901
56
13.9.2005/2525
Ayla Ertürk
" "
15.8.2005 - 669473
44
13.9.2005/2528
Durul Türkmen
" "
21.3.2005 - 567005
23,5
" "
Hasan Zeybek
" "
20.3.2005 - 261747
47
" "
Fikret Zeybek
" "
18.3.2005 - 334499
38
" "
Zafer Aydın
" "
18.3.2005 - 388734
24
" "
Mehmet Yerliklaya
" "
18.3.2005 - 388736
24
" "
' '
" "
18.3.2005 - 388737
24
" "
" "
18.3.2005 - 536243
24
13.9.2005/2531
Şaban Dişli
Uçak bileti
28.8.2005 - 2355125394408
596,07
13.9.2005/2533
Hayati Yazıcı
" "
24.8.2005 - 2354492596558
244
5.10.2005/2780
Suat Kılıç
" "
10.9.2005 - 2354492560825
149
" "
Nevzat Demirkol
Otobüs bileti
6.9.2005 - 600641
26,5
" "
Fatih Akkaya
" "
6.9.2005 - 271656
28
6.10.2005/2789
Nurben Cin
" "
15.2.2004 - 58832
44
" "
' '
" "
13.2.2004 - 67962
44
" "
' '
" "
14.5.2004 - 202513
39
6.10.2005/2790
Hanife Sarp
" "
17.9.2004 - 831554
49
6.10.2005/2797
Eşref Keskin
Uçak bileti
15.8.2005 - 2354012880952
73
" "
' '
" "
5.9.2005 - 2354492962661
102
6.10.2005/2800
Recep Koral
" "
14.9.2005 - 2354492560974
298
10.10.2005/2814
Reha Denemeç
Otobüs bileti
18.9.2005 - 250390
51
10.10.2005/2815
Orhan Erdem
Uçak bileti
21.9.2005 - 2354492825921
372
10.10.2005/2826
İdris Naim Şahin
" "
25.9.2005 - 2354493240694
312
18.10.2005/2897
Serap Yaşar
" "
2.10.2005 - 2354493240888
149
" "
' '
" "
2.10.2005 - 2354493240889
99
18.10.2005/2900
Sabri Varan
" "
2.3.2005 - 2354490307590
178
21.10.2005/2969
Otobüs bileti
7.9.2005 - 73136
17
" "
" "
9.9.2005 - 392204
25
" "
" "
11.9.2005 - 216230
24
" "
" "
11.9.2005 - 286675
17
" "
" "
27.9.2005 - 832644
24,5
" "
" "
30.9.2005 - 760037
24,5
14.11.2005/3106
Süleyman Keklikoğlu
" "
25.10.2005 - 183126
28
" "
' '
" "
27.10.2005 - 202605
28
14.11.2005/3123
" "
9.11.2005 - 180609
50
28.11.2005/3279
Eşref Keskin
" "
20.10.2005 - 30150
30
9.12.2005/3449
Ömer Moroğlu
" "
25.11.2005 - 778769
25
" "
' '
" "
25.11.2005 - 778770
25
27.12.2005/3608
Sabri Varan
Uçak bileti
7.12.2005 - 2352411553625
89
27.12.2005/3612
' '
" "
20.12.2005 - 2352411691567
79
' '
' '
" "
21.12.2005 - 2354493675537
139
Toplam
13.257,73
2- Partinin toplam58.555,89 YTL. tutarındaki harcamalarının fatura aslı olmaksızın gideryazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu faturalarınasıllarının kaybolması nedeniyle satıcılardaki nüshalarından noter onaylısuretler çıkartılarak gider yazıldığını, Maliye Bakanlığınca çıkarılan MerkeziYönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğinde faturaların kaybolmasıhalinde noterce onaylanan suretlerinin gider yazılabileceği belirtildiğinden,faturaların noter onaylı suretlerinin gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.
Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricindebaşka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasalbir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanınaslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının giderbelgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.
Parti yetkililerinin sunmuş oldukları genel tebliğmerkezi yönetim kapsamındaki idareler (Bakanlıklar, üniversiteler v.b.) içingeçerli olup siyasi partilerle ilgili değildir. Ayrıca, bu kurumlar adınadüzenlenmiş faturalar bir takım resmi belgelere (onay belgesi, harcamatalimatı, muayene ve kabul komisyonu tutanağı, taşınır işlem fişi vb.)dayandığından, bu faturaların mükerrer olarak kullanılması mümkün değildir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2005 yılıiçin 41,29 YTL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi birbelge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz olarak fatura aslı bulunmaksızın giderkaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 58.555,89 YTL.nin Yasa'nınöngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Fatura tarih - nosu ve
Kimden alındığı
Belgenin niteliği
Tutar
7.4.2005/974
15.3.2005/2307- Bilkent Fish House Özenay Tur. Ltd. Şti.
Noter tasdikli suret fotokopisi
300
7.6.2005/1639
13.10.2003/586912- Yaşar Birleşik Paz.Dağ. A.Ş.
' '
729,77
16.6.2005/1744
7.4.2005/662312- Öykü Tour Tur. Ltd. Şti.
' '
271,34
' '
11.4.2005/662322- ' ' '
' '
271,34
16.6.2005/1749
28.4.2005/33413- Eskihisar Otomotiv A.Ş.
' '
436,38
18.8.2005/2300
22.4.2005/34103- DBS Net Dijital Bilgi Sistemleri Ltd.Şti.
' '
2.414,10
26.8.2005/2390
30.5.2005/5043- Arter Reklam Matbaa. Ltd. Şti.
' '
13.570
26.8.2005/2393
10.5.2005/398231- Özcivelek Seyahat A.Ş.
' '
1.858
18.10.2005/2908
24.12.2004/204180- Kopiteknik Ltd. Şti.
' '
174,42
22.11.2005/3221
31.10.2005/37100- Organizer Ses Reklam Ltd. Şti.
' '
8.850
28.11.2005/3293
21.11.2005/5315- Kaynak A.Ş.
' '
26.550
15.12.2005/3485
15.8.2005/1326- Kahramanmaraş Öğretmenevi
' '
1.628
27.12.2005/3600
2.8.2005/663568- Öykü Tour Tur. Ltd. Şti.
' '
305,14
27.12.2005/3623
15.5.2005/618341- Turkcell İletişim Hiz. A.Ş.
' '
1.197,40
Toplam
58.555,89
3- Gider yazıldığıhalde herhangi bir belgeye dayanmadığı tespit edilen toplam 2.993,97 YTL.tutarındaki harcamalara ilişkin belgelerin ibraz edilmemesi nedeni partiye sorulmuş;parti yetkilileri belgelerin asıllarına ulaşılmaya çalışıldığını ancakbulunamadığını, ilgili firmalardan suret istendiğini 2005 yılına ait olmasınedeniyle belgelere ulaşılamadığını ve belirtilen harcamaların partigörevlileri tarafından parti çalışmaları için yapılmış olması nedeniyle gideryazıldığını belirtmişlerdir.
Herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 2.993,97YTL. tutarındaki giderin Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmışolduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Harcamanın Mahiyeti
(Deftere İşlendiği Haliyle)
Tutar
17.2.2005/456
Ulaşım giderleri
646,58
30.3.2005/868
' '
560,72
13.9.2005/2521
' '
593,42
5.10.2005/2780
Fuar katılım giderleri
210
1.11.2005/3061
Ulaşım giderleri
983,25
Toplam
2.993,97
4- Parti amacınauygun yapılmayan 6.521,72 YTL. tutarındaki harcamanın gider yazılması nedenipartiye sorulmuş, parti yetkilileri kişisel bakım ürünleri ve parfümeriharcamalarının parti yöneticilerinin değişik tarihlerdeki medya programları,miting, toplantı vb. parti programlarına katılmadan önce ihtiyaç duyulan makyajmalzemelerinin bedelleri olduğunu ve parti ile ilgili bir harcama olmasınedeniyle parti bütçesinden ödendiğini, grip aşısının ise parti işyerihekiminin iş ve işçi güvenliği tedbirleri çerçevesindeki talebi üzerine partideoluşabilecek grip salgınının ve iş kaybının önüne geçmek için alındığını vepartide toplu olarak grip aşısı yaptırıldığını bildirmişlerdir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde, siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre,gider yazılan harcamaların parti faaliyet amacına uygun olması gerekmektedir.
Kişisel bakım ürünleri ve parfümeri malzemelerininkişilerin kendileri tarafından karşılanması gerekmektedir.
Grip aşısının ise gerekli görülmesi durumunda,çalışanların bağlı bulundukları sosyal güvenlik kuruluşunca veya bu kuruluştarafından karşılanmaması durumunda kişilerce temin edilmesi gerekmektedir.
Aşağıda ayrıntısı gösterilen 6.521,72 YTL.tutarındaki harcamanın parti amacına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Yevmiye tarih ve No
Faturanın kimden alındığı
Fatura tarih ve No
Faturanın İçeriği
Tutar
25.2.2005/538
Can Parfümeri Lt. Ş.
18.2.2005/30481
Cilt bakım ürünleri
134,5
3.9.2005/2462
Anıl Parfümeri
12.8.2005/31097
Kişisel bak. ürünleri
144,5
10.10.2005/2817
Burak Makyaj Stüd.
29.9.2005/44884
Makyaj Malzemeleri
406,72
24.10.2005/2999
Tufan Eczanesi
17.10.2005/35808
Grip aşısı
1.836
9.12.2005/3414
Tekin Acar Mağ. A.Ş.
29.9.2005/42804
Makyaj ve kişisel bakım ürünleri
4.000
Toplam
6.521,72
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarınauygun olarak yapılmayan toplam 81.329,31 YTL. gider karşılığı partimalvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'ye iradkaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 23.298.569,52 YTL. olarakgösterilmiştir.
Bunun 3.579.307,88 YTL.si 2004 yılından devreden borçlar,189.026,62 YTL.si 2006 yılına devreden alacaklar, 1.510.104,47 YTL.si personelgiderleri, 5.062.679,34 YTL.si genel yönetim giderleri, 2.644.153,23 YTL.sikira giderleri, 1.971.306,13 YTL.si haberleşme giderleri, 2.884.519,89 YTL.sitemsil ağırlama giderleri, 1.287.676,50 YTL.si taşıma ve seyahat giderleri, 1.092.223,78YTL.si basın yayın ve tanıtım giderleri, 614.450,63 YTL.si vergi, sigorta vemahkeme giderleri ve 2.463.121,05 YTL.si teşkilatlara yapılan yardımlardanoluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu1.507.777,10 YTL. dir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2005 yılı defter vebelgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti'nin 2005 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 806.371,62 YTL. değerinde taşıt vedemirbaş eşya niteliğinde taşınır mal, 7.861,58 YTL. değerinde hak edinimi ve9.581.600.- YTL. taşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2005 yılında edinilen, bir adet arsadanoluşan ve değeri toplamı 9.581.600.- YTL. olan taşınmaz mal Genel Merkeztarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Değerleri toplamı 806.371,62 YTL. olan taşınır malların203.051,13 YTL.si Genel Merkez, 603.320,49 YTL.si ise il örgütleri tarafındanedinilmiştir. Bu mallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri (Toplantımasa ve sandalyeleri, bilgisayar, tv, klima, dolap, halı, kilim vb.) olup,tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir.
Çeşitli bilgi sistem yazılımları ve muhasebeprogramlarından oluşan ve değerleri toplamı 7.861,58 YTL. olan hakların tamamıGenel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınve eklerinin incelenmesinde, Parti'nin 2005 yılında edindiği değeri yüz milyonlirayı aşan taşınır mal ve hak edinimleri ile taşınmaz mal edinimlerinin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen69.649.354,18 YTL. geliri, 3.694.628,84 YTL. borçları, 64.524.584,03 YTL.gideri, 2.695.817,23 YTL. alacakları ile 6.123.581,76 YTL. nakit devrininHazine'ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olduğuna,
2- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacınauygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 81.329,31 YTL. karşılığı Parti malvarlığının 2820 sayılı SiyasîPartiler Yasası'nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
4.5.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN