ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2012/22 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/79
Karar Günü:2.5.2013
R.G.Tarih-Sayı:29.06.2013-28692
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Alternatif ve Değişim Partisinin 2011 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM,Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve ZühtüARSLAN'ın katılımıyla 3.1.2013 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
'Alternatif ve Değişim Partisinin 2011 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; hiçbir il ve ilçede teşkilatlanmadığı içinsadece genel merkezi bulunan Partinin, kesin hesabını sunduğu yazısındaherhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığını belirttiği ve yazı ekinde gelirve giderinin bulunmadığına ilişkin merkez karar ve yönetim kurulu kararı ile genelmerkez kesin hesabını gönderdiği tespit edilmiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun; 8. maddesinde,siyasi partilerin Ankara'da genel merkezinin bulunacağı; 60. maddesinde, siyasipartilerin tutmak zorunda oldukları defterler sayılarak, bu defterlerinteşkilatın bağlı bulunduğu seçim kurulu başkanı tarafından mühürlenip tasdikedileceği; 61. maddesinde, siyasi partilerin elde edebilecekleri gelirlersıralanarak, siyasi partilerin gelirlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı; 69.maddesinde, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin, o siyasi partinintüzelkişiliği adına elde edileceği; 70. maddesinde de siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütüngiderlerinin, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır.
Siyasi partilerin faaliyetlerini yürütecekleri bir genelmerkezinin bulunması zorunludur. Genel merkez olarak kullanılacak yerlerpartilerin kendilerine ait olabileceği gibi kiralık olarak dakullanılabilecektir. Şayet, parti yetkililerine ait veya bunların kendilerininkullandıkları yerler genel merkez olarak gösterilir ise bu takdirde kirasözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış geliri vekarşılığının da kira gideri olarak kaydedilmesi gerekir. Böylece, söz konusubedellerin parti tüzelkişiliği adına hesaplara dahil edilmesi sağlanmışolacaktır.
Diğer taraftan, kurulmuş olan partilerin hayatın olağanakışı gereği kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye, tutulacak defterlerinsatın alınması vb. bir takım genel yönetim giderlerini yapacağı açıktır.
2820 sayılı Kanun'un, bir siyasi partinin bütüngelirlerinin ve giderlerinin o siyasi parti tüzel kişiliği adına yapılacağıyönündeki hükmüne göre, parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendiimkânlarıyla karşılamaları mümkün değildir. Parti yetkililerinin bu şekildeyapmış oldukları gider bedellerinin partiye bağış geliri olarak, karşılığınında genel yönetim gideri olarak kaydedilerek parti tüzelkişiliği adına hesaplaradahil edilmesi gerekir.
Sonuç olarak;
Alternatif ve Değişim Partisine, 2011 yılı kesin hesabınıyapılan bu açıklamalara uygun olarak sunmaması nedenlerini açıklaması ve 2820sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlenecek kesin hesap cetvelleri ile merkezkarar ve yönetim kurulu kararını Anayasa Mahkemesine sunması için bu kararıntebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
Bu süre içerisinde söz konusu belgelerin gönderilmemesidurumunda; hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasıve hesabın dışında gelir ve gider yapılması, inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olarak değerlendirilerek, 2820 sayılı Kanun'un111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağının Partiyebildirilmesine,'
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
Partiyetkilileri, bu kararla ilgili açıklamalarını 25.2.2013 günlü, 2013/5 sayılıyazıyla bildirmişler ve yazı ekinde Parti Genel Merkezi olarak kullanılan yereait kira sözleşmesini sunmuşlardır. Bu belgelerin incelenmesinde, Partiningenel merkez olarak kullandığı yeri 2010-2016 yıllarını kapsamak üzere altıyıllığına kiraladığı, kira bedellerinin üç yılda bir ödeneceği ve ilk ödemenin2013 yılının 8., 9. veya 10. ayında yapılacağı, ayrıca kiralanan yere aitelektrik, su ve aidat giderlerinin mal sahibine ait olduğu anlaşılmıştır.
Parti Genel Merkez olarak kiraladığı yerin 2011 yılı kirabedelleri ile genel giderlerini 2013 yılında ödeyecek ve bu giderleri ödemeninyapıldığı o yılın kesin hesabında gösterecektir. Ayrıca, yapacağı bu ödemelerikarşılamak için sağlayacağı gelirleri de o yıl içinde tahsil edip kesinhesaplara dahil edebilecektir.
Buhaliyle, Partinin 2011 yılı kesin hesabının 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesineuygun olarak Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verildiği sonucuna varılmıştır.
Alternatifve Değişim Partisinin 2011 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda,dosyadaki eksikliklerin giderildiği anlaşıldığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Alternatif ve Değişim Partisinin, 2011 yılı kesin hesabıile ilgili olarak Anayasa Mahkemesine verdiği belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEM tarafından heyete sunulanesas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Partiningenel merkez olarak kullandığı yeri 2010-2016 yılları arasında aylığı 100 TLolmak üzere altı yıllığına kiraladığı, kira bedellerinin üç yılda bir ödeneceğive ilk ödemenin 2013 yılının 8., 9. veya 10. ayında yapılacağı, kiralanan yereait elektrik, su ve aidat giderlerinin mal sahibine ait olduğu ve kiralananyerle birlikte bir masa, dört sandalye ve bir koltuğunda Partinin kullanımınabırakıldığı, ayrıca Partinin 2011 yılında taşınmaz ve değeri yüz lirayı aşantaşınır mal edinmediği anlaşılmaktadır.
Partinin 2011 yılı kesin hesabının bu haliyle, PartiMerkez Karar ve Yönetim Kurulunun 17.10.2012 günlü, 8 sayılı kararı ile kabuledilerek onaylandığı görülmüştür.
Bu itibarla, Partinin 2011 yılı kesin hesabının 2820sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Alternatif ve Değişim Partisinin 2011 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
Partinin 2011 yılında herhangi bir gelir ve giderininbulunmadığı ve bu durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca karara bağlandığıanlaşıldığından, Partinin 2011 yılı kesin hesabının eldeki bilgi ve belgeleregöre 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna, 2.5.2013 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ