ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/62 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/14
Karar Tarihi:16/10/2019
R.G.Tarih-Sayı:14/1/2020-31008
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Anavatan Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26/5/2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Anavatan Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Anavatan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2014yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2014 yılı gelirler toplamının 41.027,00 TL, giderlertoplamının 38.741,54 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2014 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 19.750,00 TLolup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleritoplamı 21.227,00 TL olup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
9. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 19.654,54 TLolup bunun 848,25 TL’si haberleşme giderlerinden, 293,76 TL’si kırtasiyegiderlerinden, 473,28 TL’si haberleşme giderlerinden, 70 TL’si taşımagiderlerinden, 140 TL’si seyahat giderlerinden, 17.000,00 TL’si kiragiderlerinden, 29,25 TL’si bakım ve onarım giderlerinden ve 800 TL’si ısınmagiderlerinden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır:
Partiye gönderilen yazıyla 2014 yılı işletme defterindekayıtlı olan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda verilen toplam 3.500,00 TLtutarındaki harcamaya ait fatura veya fatura yerine geçen belgenin gönderilmesiistenmiştir.
Yevmiye Tarihi Açıklama Tutar
27.6.2014 Barcelo Ankara Altınel (5.7.2014 tarihlitoplantı bedeli) 750,00 TL
21.7.2014 Barcelo Ankara Altınel (24.7.2014 tarihlitoplantı bedeli) 400,00 TL
10.9.2014 Barcelo Ankara Altınel (20.9.2014 tarihlitoplantı bedeli) 1.050,00 TL 30.10.2014 Barcelo Ankara Altınel (1.11.2014tarihli toplantı bedeli) 1.300,00 TL
Toplam 3.500,00 TL
Parti tarafından anılan yazıya verilen cevapta söz konusuödemelerin sözleşme karşılığı nakden yapıldığı belirtilmiştir.
2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hallerde, faturave fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacaktasdikli örnekleri kullanılabilir”, 75. maddesinin dördüncü fıkrasında “AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76.maddesinin son fıkrasında “Belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar.Ayrıca kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının teminedilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bubelgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiğiilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise gönderilenbelgeler içinde 3.500,00 TL tutarında gidere ilişkin fatura, fatura yerinegeçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip herhangi birtevsik edici belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen vetevsik edilmeyen 3.500,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye iratkaydedilmesi gerekir.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 19.087.00 TL olup bunun 1.517,00 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 5.715,00 TL’si kırtasiye giderlerinden, 1.162,00 TL’sihaberleşme giderlerinden, 2.606,00 TL’si seyahat giderlerinden, 6.900,00 TL’sikira giderlerinden, 311,00 TL’si bakım ve onarım giderlerinden ve 876,00 TL’siısınma giderlerinden oluşmaktadır.
13. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Anavatan Partisinin 2014 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
A. Kanun’a uygunolmayan 3.500,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineyeirat kaydedilmesine,
B. Partinin 2014yılı kesin hesabında gösterilen 41.027,00 TL gelir ve 38.741,54 TL giderinHazineye irat kaydedilen dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göredoğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
16/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ