ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2001/12 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2011/9
Karar Günü:4.5.2011
R.G.Tarih-Sayı:28.06.2011-27978
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
Anavatan Partisi'nin 31.10.2009gününde yapmış olduğu 10. Olağan Büyük Kongresinde Parti Genel Kurulunca,Demokrat Parti ile birleşmesi şartıyla parti tüzel kişiliğinin sona ermesine,bu birleşme nedeniyle Parti'nin Türkiye Cumhuriyeti Kanunları gereğince edindiğimal varlığını oluşturan taşınır-taşınmaz mallar, haklar, alacaklar ve borçlarile kamu ve özel hukuk kişileri, gerçek kişiler ve mahkemeler nezdinde, üyelikformlarında ve bunlarla ilgili her tür evraktaki haklar, yetkiler veyükümlülüklerin bütün sonuçlarıyla birlikte Demokrat Parti'ye devrederek,Demokrat Parti adı altında birleşerek hukuki varlığına son verilmesine kararverilmiştir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN veMehmet ERTEN'in katılımıyla 22.10.2003 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
'Anavatan Partisi'nin, 2000yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listelerin, 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 74. maddesiuyarınca, Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün16. maddesine göre Parti'ye 30 gün süre verilmesine, bu süre içinde istenilenbilgi ve belgelerin gönderilmemesi halinde aynı Yasa'nın 111. maddesine göreişlem yapılmak üzere durumun Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'naduyurulacağının Parti'ye bildirilmesine, gerekli tebligatın yapılması içinkarar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,oybirliğiyle' karar verilmiştir.
Söz konusu eksiklik Parti tarafındangönderilen belgelerle giderildiğinden,
Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa Yıldırım, A. Necmi ÖZLER,Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 27.2.2007gününde yapılan inceleme toplantısında;
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
'Dosyadaki eksiklikgiderildiğinden işin esasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 69 ve 70.maddelerine göre siyasi partiler, gelir ve gider belgelerini, AnayasaMahkemesi'nin ilk inceleme kararının kendilerine bildirilmesinden itibaren beşyıl saklamakla yükümlüdürler. Dosyanın incelenmesinden, kesinhesabın AnayasaMahkemesi'ne sunulmasından itibaren beş yıllık sürenin geçtiği saptanmış, budurumda esas incelemenin yapılıp yapılamayacağının ön mesele olaraktartışılması gerekmiştir.
Anayasa Mahkemesi'ne 26.6.2001 gününde sunulankesinhesabın eksiklikler içermesi nedeniyle Parti'ye süre verilmiş, verilensürede eksikliklerin giderilmesi üzerine 27.2.2007 gününde esasa geçilmesinekarar verilerek 22.3.2007 tarihinde Parti'ye tebliğ edilmiştir. Bu tarihtenitibaren esasın incelendiği 4.5.2011 tarihine kadar beş yıllık süreningeçmediği anlaşıldığından, kesinhesabın esasının incelemesine engel bulunmadığısonucuna varılmıştır. Osman Alifeyyaz PAKSÜT bu görüşe katılmamıştır.
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2000 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeAnavatan Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2000 yılı gelirlerinin4.214.976.664.610.- lira, borçlarının 289.951.202.426.- lira, giderlerinin4.424.421.138.564.- lira, alacaklarının 6.274.060.033.- lira, 2001 yılınadevreden nakit mevcudunun 74.232.668.439.- lira olduğu, gelir ve borç rakamlarıtoplamı ile gider, alacak ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denkolduğu görülmüştür.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 2.594.161.317.708.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 900.000.000.- lirası bağış gelirleri,52.050.000.000.- lirası aidat gelirleri, 395.658.629.690.- lirası parti malvarlığı gelirleri, 2.124.291.770.000.- lirası devlet yardımı ve21.260.918.018.- lirası ödenecek yasal kesintiler ve borçlardan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri 1.910.766.549.328.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 1.088.303.013.702.- lirası bağış gelirleri,155.047.889.123.- lirası aidat gelirleri, 47.066.600.567.- lirası parti malvarlığı gelirleri, 16.121.168.118.- lirası rozet, bayrak, yayın, makbuz, kimlikkartı vb. satış gelirleri, 86.987.254.256.- lirası balo, konser, eğlence vb.faaliyet gelirleri, 190.397.000.000.- lirası genel merkez yardımı,16.142.625.892.- lirası ilden ilçeye ilçeden ile aktarılan, 42.010.713.262.-lirası geçen yılın gelir fazlası ve 268.690.284.408.- lirası ödenecek yasalkesintiler ve borçlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 2.565.084.333.402.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 177.529.729.436.- lirası geçen yılın gider fazlası,356.182.004.030.- lirası personel giderleri, 85.312.174.004.- lirası yayıngiderleri, 17.854.609.532.- lirası taşınır ve taşınmaz mal alım giderleri,203.536.172.601.- lirası seyahat giderleri, 10.600.560.850.- lirası seçimgiderleri, 126.239.343.384.- lirası rozet, bayrak, flama vb. giderleri,190.397.000.000.- lirası il örgütlerine yapılan yardımlar, 1.391.182.739.565.-lirası genel giderler ve 6.250.000.000.- lirası gelecek yıla devredenalacaklardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2001 yılına devreden nakitmevcudu 29.076.984.306.-liradır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2000 yılı için 7.605.000.- lira) kadarolan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunluolmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeyedayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıYasa'nın 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.
Anavatan Partisi Genel Merkezi'nin 2000 yılı defterkayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazıkonular 17.1.2011 tarih ve 9-181 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı'nasorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 28.2.2011 tarih ve 1967-24 sayıylaevrak girişi yapılan yazıyla cevap verilmiştir.
1- Kişiler adınadüzenlenmiş uçak bilet bedellerinin gider yazılması nedeni partiye sorulmuş;parti yetkilileri açıklamalarında seyahat gideri ödenen kişilerden birtanesinin partide genel başkan yardımcısı görevinde bulunduğunu, bazıprogramların ve bu programa katılacak parti görevlilerinin önceden belliolmaması nedeniyle giderlerin şahıslar tarafından yapılıp daha sonra partitarafından karşılanmasının zorunlu hale geldiğini, parti faaliyeti olmayanseyahatlerin giderlerinin karşılanmasının söz konusu olmadığınıbelirtmişlerdir.
Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda yaparti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgedeyer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışındakalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve partifaaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibicevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz edilmemiştir. Şahıslartarafından karşılanıp sonradan partiden alınan giderlere ilişkin belgelerin departi adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Kişiler adına düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıdaayrıntısı gösterilen toplam 284.000.000.- lira (284 YTL.) parti tüzelkişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabuledilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Yolcunun Adı Soyadı
Türü
Biletin Tarih ve Nosu
Tutarı
17.4.2000/457
Afşin Güngör
Uçak bileti
17.4.2000 - 2354471568728
93.000.000
" "
Füsun Nebil
" "
17.4.2000 - 2354471568727
93.000.000
8.5.2000/573
Selçuk Pehlivanoğlu
" "
5.5.2000 - 2354206306076
48.000.000
19.7.2000/1093
Selçuk Pehlivanoğlu
" "
17.7.2000 - 2354206306194
50.000.000
Toplam
284.000.000
2- Aşağıdaayrıntısı gösterilen 1.855.404.533.- lira tutarındaki vergi ve telefon gecikmebedelleri ile sigorta idari para cezalarının gider yazılması nedeni partiyesorulmuş; parti yetkilileri sadece telefon gecikme bedelleri ile ilgili olarakfaturaların partiye geç ulaşması nedeniyle gecikmeli ödendiği yönündeaçıklamada bulunmuşlardır.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme bedelleri ileidari para cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir.Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 1.855.404.533.-lira (1.855,40 YTL.) tutarındaki vergi ve telefon gecikme bedelleri ilesigorta idari para cezaları parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarınauygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
Alındı-fatura / tarih ve no
Mahiyeti
Tutarı
20.4.2000/483
20.4.2000/322
SSK İdari para cezası
109.800.000
2.5.2000/530
2.5.2000/31183
Çevre temizlik vergisi gecikme zammı
145.284.480
' '
2.5.2000/12299
Bina deprem vergisi gecikme zammı
64.008.000
1.6.2000/696
31.5.2000/8199874
Telefon gecikme bedeli
50.269.200
1.6.2000/697
31.5.2000/8199866
' ' '
18.965.000
1.6.2000/698
31.5.2000/8199863
' ' '
18.965.000
1.6.2000/699
31.5.2000/8199867
' ' '
18.970.000
1.6.2000/700
31.5.2000/8199871
' ' '
18.970.800
1.6.2000/701
31.5.2000/8199864
' ' '
18.960.000
1.6.2000/702
31.5.2000/8199865
' ' '
15.720.000
1.6.2000/703
31.5.2000/8199875
' ' '
18.960.200
1.6.2000/704
31.5.2000/8199836
' ' '
9.743.200
1.6.2000/724
31.5.2000/554834
' ' '
11.083.477
1.6.2000/727
31.5.2000/554832
' ' '
15.516.031
1.6.2000/733
31.5.2000/554833
' ' '
15.516.031
30.6.2000/891
29.6.2000/40012
' ' '
1.304.673.114
Toplam
1.855.404.533
3- Aşağıdagösterilen 23.560.322.590.- lira tutarındaki harcamaların fatura aslıolmaksızın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri alınan faturalarınbir kısmının postada kaybolması veya yetkisiz kişilere teslim edildiğindenmuhasebeye intikal etmemesi nedeniyle bu tür faturaların suretlerinin notertasdikli hale getirilerek dosyalara konulma zorunluluğunun doğduğunubildirmişlerdir.
Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricindebaşka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasalbir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanınaslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının giderbelgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2000 yılıiçin 7.605.000.- lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz olarak fatura aslı bulunmaksızın giderkaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 23.560.322.590.- liranın(23.560,32 YTL.) Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğukabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Fatura tarih - nosu
ve Kimden alındığı
Belgenin niteliği
Tutar
1.3.2000/248
18.11.1998/192773 - Kone Asansör San.A.Ş.
Noter tasdikli suret fotokopisi
57.500.000
1.3.2000/268
6.12.1999/989367 - Tekofaks Elektronik A.Ş.
' '
126.500.000
19.4.2000/470
21.2.2000/51833 - Petrol Tic. Ltd. Şti.
' '
578.000.000
21.6.2000/836
4.5.2000/95870 - Enel Endüstriyel Elkt. Ltd. Şti.
' '
7.814.696.400
26.7.2000/1123
27.1.2000/300920 - Vestelnet Elkt. İletiş. A.Ş.
I. Örnek
155.331.707
26.7.2000/1125
18.11.1999/300739 - ' ' '
II. Örnek
137.554.528
26.7.2000/1126
18.11.1999/300740 - ' ' '
II. Örnek
876.911.362
2.8.2000/1172
7.6.2000/242070 - ilco İnt. Paz. Ltd. Şti.
Noter tasdikli suret fotokopisi
502.673.535
2.8.2000/1173
30.6.2000/23378 - Necati Polat Gaz. Bayii
' '
193.250.000
7.9.2000/1305
24.6.2000/364753 - Pomelan Tur. A.Ş.
' '
606.300.000
' '
24.6.2000/364753 - ' '
' '
1.536.475.000
20.9.2000/1356
27.7.2000/399603 - ' '
' '
299.150.000
' '
22.8.2000/399895 - ' '
Fatura sureti
321.700.000
' '
27.8.2000/399929 - ' '
' '
1.243.550.000
' '
9.8.2000/399722 - ' '
' '
304.000.000
' '
2.8.2000/399659 - ' '
' '
479.175.000
' '
25.7.2000/399579 - ' '
' '
458.600.000
' '
19.8.2000/399856 - ' '
' '
12.600.000
' '
17.7.2000/399510 - ' '
' '
174.500.000
20.9.2000/1359
7.8.2000/62845 - Ceytur Seyahat A.Ş.
Noter tasdikli suret fotokopisi
100.000.000
20.9.2000/1360
27.4.2000/111216 - Yıldızbeyi Kebap
' '
440.000.000
20.9.2000/1361
28.8.1999/151732 - Şatıroğlu Et Gıda Ltd. Şti.
' '
80.885.014
' '
9.11.1999/152304 - ' '
' '
72.595.012
' '
2.4.2000/152871 - ' '
' '
124.554.996
' '
20.5.2000/2149 - ' '
' '
82.299.983
20.9.2000/1365
1.6.2000/14535 - Sedef Gümüş
' '
165.000.000
20.9.2000/1368
6.7.2000/872518 - BSH PEG Beyaz Eşya A.Ş.
' '
223.650.000
11.10.2000/1484
13.4.2000/951151 - Bilen Bilgisayar San. A.Ş.
' '
97.461.000
1.11.2000/1564
23.3.2000/35463 - Dostlar Manavı Gıd. Ltd. Şti.
' '
214.432.000
' '
3.6.2000/35481 - ' '
' '
1.249.652.800
29.11.2000/1694
30.6.2000/197570 - Doğan Gıda Pazarı
' '
2.937.331.800
20.12.2000/1788
11.7.2000/364863 - Pomelan Tur. A.Ş.
' '
51.850.000
' '
11.9.2000/400025 - ' '
Fatura sureti
888.750.000
' '
16.10.2000/400181 - ' '
' '
150.000.000
20.12.2000/1795
1.4.2000/122701 - Leda Past. Tic. Ltd. Şti.
Noter tasdikli suret fotokopisi
221.700.000
' '
1.7.2000/7023 - ' '
' '
360.900.000
20.12.2000/1796
20.10.1999/152143 - Şatıroğlu Et Gıda Ltd. Şti.
' '
82.192.507
20.12.2000/1800
26.10.2000/3900 - Star Tur. Tic. Ltd. Şti.
' '
84.600.000
20.12.2000/1807
12.10.2000/80692 - Üç Gıda ve Tur. Ltd. Şti.
' '
53.999.946
Toplam
23.560.322.590
4- 19.9.2000 tarihve 1356 numaralı yevmiye fişi ile faturanın noter tasdikli suret fotokopisieklenerek gider yazılan Pomelan Turizm Yatırım ve Tic. Ltd. Şirketine ait27.7.2000 tarih ve 399603 numaralı 299.150.000.- lira tutarındaki otelfaturasının, sureti kullanılarak 19.12.2000 tarih ve 1788 numaralı yevmiye fişiile tekrar gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileriaçıklamalarında bazı faturalar kısmi olarak ödenmişse bilgi amaçlı olarakfotokopisi konulmuş olabilir demişlerdir.
Parti yetkililerinin yaptıkları açıklamanın sorulankonuyla ilgisi yoktur. Bahse konu faturanın toplam bedeli iki ayrı yevmiyedegider yazılmıştır.
Mükerrer olarak gider yazılan 299.150.000.- liranın(299,15 YTL.) Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabuledilmemiştir.
5- Partitüzelkişiliği adına yapılmayan toplam 4.044.831.800.- lira tutarındakiharcamanın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri sadecePetek Gazetesi ile ilgili olarak bu gazetenin parti binası içinde kar amacıgütmeden parti propagandası amacıyla çıkarılan bir gazete olduğu ve bütünmasraflarının parti tarafından karşılandığı yönünde açıklamada bulunmuşlardır.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde, bir siyasi partininbütün giderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır.
Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerin partitüzelkişiliği adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Petek Gazetesi adına düzenlenen 270.150.000.- liratutarındaki telefon faturasının parti adına yapılmış bir harcama kabuledilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Kişiler adına düzenlenen ve Parti tüzelkişiliği adınaolmayan 3.774.681.800.- lira (3.774,68 YTL.) tutarındaki harcamanınYasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
Kimden alındığı
Fatura tarih ve No
Faturanın kimin adına olduğu ve İçeriği
Tutar
7.9.2000/1305
Pomelan Tur. A.Ş.
30.5.2000/364638
Berna Yılmaz-Otel Fat.
837.350.000
29.11.2000/1694
Doğan Gıda Pazarı
30.6.2000/197570
Berna Yılmaz-Gıda Mad.
2.937.331.800
Toplam
3.774.681.800
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarınauygun olarak yapılmayan toplam 29.773.558.923.- lira (29.773,55 YTL.)gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 1.865.610.865.195.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 55.010.087.983.- lirası geçen yılın gider fazlası,282.473.318.091.- lirası personel giderleri, 40.267.151.300.- lirası yayıngiderleri, 108.005.819.720.- lirası taşınır ve taşınmaz mal alım giderleri,67.101.616.749.- lirası seyahat giderleri, 26.948.211.650.- lirası seçimgiderleri, 12.171.931.300.- lirası rozet, bayrak, flama vb. giderleri,66.057.774.659.-lirası balo, konser, eğlence vb. faaliyet giderleri,1.191.408.267.818.- lirası genel giderler, 24.060.033.- lirası gelecek yıladevreden alacaklar ve 16.142.625.892.- lirası ilden ilçeye ilçeden ileaktarılanlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2001 yılına devreden nakit mevcudu45.155.684.133.- liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede,
Parti'nin 2000 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 57.338.856.792.- lira değerinde demirbaşeşya niteliğinde taşınır mal, 31.150.000.000.- lira değerinde daire olaraktaşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2000 yılında edinilen, değerleri toplamı57.338.856.792.- lira olan taşınır malların 17.854.609.532.- lirası GenelMerkez, 39.484.247.260.- lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bumallar muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, bilgisayar,yazıcı, tv, telefon, dolap, halı, kilim vb.) olup, tamamı satınalma suretiyleedinilmiştir.
Parti tarafından 2000 yılında edinilen, dairealımlarından oluşan ve değerleri toplamı 31.150.000.000.- lira olan taşınmazmalların tamamı il örgütleri tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı kesinhesabının veeklerinin incelenmesinde, Parti'nin 2000 yılında edindiği değeri yüz milyonlirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal edinimlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Anavatan Partisi'nin yeni adıyla Demokrat Parti'nin 2000yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Kesinhesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesi'nesunulmasının üzerinden beş yılı aşkın süre geçmesinin kesinhesabın esasincelemesinin yapılmasını engellemeyeceğine, Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün karşıoyuve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti'nin 2000 yılı kesinhesabında gösterilen4.214.976.664.610 lira (4.214.976,66 YTL.) geliri, 289.951.202.426 lira(289.951,20 YTL.) borçları, 4.424.421.138.564 lira (4.424.421,13 YTL.) gideri,6.274.060.033 lira (6.274,06 YTL.) alacakları ile 74.232.668.439 lira (74.232,66YTL.) nakit devrinin Hazine'ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümününeldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi PartilerYasası'na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacınauygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 29.773.558.923 lira (29.773,55 YTL.) karşılığı Parti malvarlığının2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'yegelir kaydedilmesine OYBİRLİĞİYLE,
4.5.2011 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
KARŞIOY YAZISI
Anavatan Partisi'nin 2000 yılı kesinhesabının malîdenetimi 4.5.2011 tarihinde sonuçlandırılmıştır. Buna göre, denetiminsonuçlandırılması, 2000 yılı hesaplarının Anayasa Mahkemesi'ne sunulmasındanitibaren 11 yıl sürmüştür. Bu sürenin büyük bir bölümünde dosya, AnayasaMahkemesi'nde herhangi bir mücbir sebep veya mazeret olmaksızın bekletilmiştir.
Yasalarda mali denetim için belli bir süre veyazamanaşımı öngörülmüş olmamakla birlikte, siyasî partilerin gelir-giderbelgelerini Anayasa Mahkemesi'nin ilk inceleme kararının kendilerinetebliğinden itibaren 5 yıl süreyle saklamak mecburiyetinde olmaları (S.P.K.madde 69 ve 70), yasakoyucunun, mali denetimin yapılması için azami makulsüreyi 5 yıl olarak gördüğünü ortaya koymaktadır.
Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin birhukuk devleti olduğu belirtilmiş; 36. maddesinde adil yargılanma hakkı güvencealtına alınmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin, kişilerin uzun ve belirsiz sürelerleyaptırım tehdidi altında tutulmalarının hukuk devleti ilkesinin gereği olanbelirlilik ve hukuk güvenliği ile bağdaşmadığı yolunda verilmiş çeşitli kararları;yargısal bir faaliyet olan siyasî parti malî denetiminin, adil yargılamahakkının icabı olan 'makul süre' ölçütü dışında tutulamayacağı ve hakkaniyetgerekleri gözetildiğinde, siyasî hayattan çekilmiş, tüzel kişiliği sona ermişbir partinin hesaplarının esas denetiminin 11 yıl sonra yapılmasınınAnayasa'nın 2. ve 36. maddeleriyle bağdaşmayacağı yolunda edindiğim vicdanikanaat nedeniyle karara katılmıyorum. Dosyanın işlemden kaldırılması gerekir.
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT