ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1997/5 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/66
KararGünü:23.12.1998
R.G.Tarih-Sayı:29.01.1999-23595
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Anavatan Partisi'nin Genel Merkezi ileilçe örgütlerini de kapsayan 80 il örgütünün 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca; Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, MustafaYAKUPOĞLU, Fulya KANTARCIOĞLU ve Mahir Can ILICAK'ın katılmalarıyla 7.7.1998gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; 'Anavatan Partisi'nin 1996 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda; dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu,Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde Anavatan Partisi'nin 1996 yılı içindeki gelir vegiderleri, Genel Merkez gelir ve giderleri 462.145.688.318.- lira, 80 ilörgütünün gelir ve giderleri de 263.017.536.099.- lira olmak üzere toplam725.163.224.417.- lira olarak gösterildiği, gelir, gider ve devir rakamlarının birbirinedenk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri :
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri 462.145.688.318.- lira olarak gösterilmiştir
Bunun; 253.439.999.000.- lirasınınHazine yardımından, 54.534.647.307.- lirasının Parti malvarlığı gelirlerinden,6.450.000.000.- lirasının milletvekili aidatlarından, 108.563.631.699.-lirasının geçen yılın gelir fazlasından, 39.157.410.312.- lirasının da yasalkesintilerden sağlandığı anlaşılmıştır.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri :
Parti'nin ilçe örgütlerini de kapsayan80 il örgütünce sağlanan gelirler toplamı 263.017.536.099.- lira olarakgösterilmiştir.
Bunun, 12.696.494.898.- lirasının Parti'yegiriş ve üyelik aidatlarından, 2.418.431.000.- lirasının milletvekilliğiaidatlarından, 13.807.111.222.- lirasının Parti malvarlığı gelirlerinden,111.656.061.134.- lirasının bağışlardan, 41.040.700.000.- lirasının GenelMerkez yardımından, 9.591.231.875.- lirasının il örgütlerinden ilçelere,ilçelerden il örgütlerine gönderilen paralardan, 34.456.416.353.- lirasınıngeçen yılın gelir fazlasından, 13.577.734.858.- lirasının ihtiyaç karşılığıkrediler ve yasal kesintilerden, 23.773.354.759.- lirasının da Parti'nin diğerfaaliyetlerinden sağlandığı anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kaynaklardansağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığıgörülerek bunların Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri :
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri, 461.334.046.792.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun, 81.585.093.549.- lirasınıpersonel ve büro genel giderlerinin, 168.031.489.823.- lirasını seyahat,bayrak, flama, rozet ve yayın giderlerinin, 104.220.779.220.- lirasını seçim vesair faaliyetler için yapılan giderlerin, 63.046.208.501.- lirasını taşınır vetaşınmaz alım giderlerinin, 41.040.700.000.- lirasını Genel Merkez'den ilörgütlerine yapılan yardımların, 3.409.775.699.- lirasını da iş ve seyahatavanslarının oluşturduğu anlaşılmıştır.
Parti Genel Merkezi'nin geliri ilegideri arasındaki 811.641.526.- liralık farkın nakit mevcudu olarak 1997 yılınadevredildiği görülmüştür.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri :
Parti'nin 80 il örgütünün bağlı ilçeleride kapsayan giderleri toplamı 246.308.954.147.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun, 118.000.434.846.- lirasınıpersonel ve büro genel giderlerinin, 32.018.542.673.- lirasını seyahat, bayrak,flama, rozet, balo ve yayın giderlerinin, 64.099.089.457.- lirasını seçim vesair faaliyetler için yapılan giderlerin, 14.250.647.482.- lirasını taşınır vetaşınmaz mal alım giderlerinin, 6.333.581.750.- lirasını il örgütlerindenilçelere, ilçelerden il örgütlerine yapılan yardımların, 4.500.336.868.-lirasını geçen yılın gider fazlasının, 7.106.321.071.- lirasını da iş veseyahat avanslarının oluşturduğu anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin geliri ile gideriarasındaki 16.708.581.952.- liralık farkın nakit mevcudu olarak 1997 yılınadevredildiği görülmüştür.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerigider bölümleri üzerinde yapılan incelemede; giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Anavatan Partisi'nin 1996 yılı hesabınınincelenmesi sonucunda;
Parti'nin kesinhesabında gösterilen725.163.224.417.- lira geliri ile 707.643.000.939.- lira giderinin eldeki bilgive belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna, 23.12.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ