ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2005/18 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2006/45
KararGünü:09.06.2006
R.G.Tarih-Sayı:03.10.2006-26308
I- MALİ DENETİMİN KONUSU Anavatan Partisi'nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR,Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 1.12.2005gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Anavatan Partisi'nin2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Anavatan Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin2004 yılı gelirlerinin 3.035.783.226.521.- lira giderlerinin2.885.071.805.802.- lira ve 2005 yılına nakit devrinin 150.711.420.719.- liraolduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamınınbirbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri1.168.952.118.299.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 491.504.650.000.- lirası bağışgeliri, 562.321.426.204.- lirası mal satış geliri, 5.255.538.617.- lirası faizgeliri, 98.629.492.467.- lirası kredili mal alımı, 11.241.011.011.- lirası iseödenecek vergi ve sigorta primleridir.
Genel Merkezin defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri1.866.831.108.222.- lira. olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.426.085.737.544.- lirası bağışgeliri, 23.344.518.000.- lirası aidat geliri, 7.800.000.000.- lirası GenelMerkez Yardımı, 212.109.784.925.- lirası satış, etkinlik ve faiz geliri,183.434.847.793.- lirası ise kredili mal alımı, 14.056.219.960.- lirası ileilden ilçeye, ilçeden ile yardımdır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi1- Genel Merkez Giderleri
Genel Merkez'in giderleri 1.119.690.309.053.-lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.111.106.809.053.- lirası genelgider, 7.800.000.000.- lirası Genel Merkez'in illere yardımı, 783.500.000.-lirası ise taşınır mal alım gideridir.
Gelir ve gider arasındaki49.261.809.246.- lira fark nakit mevcudu olarak 2005 yılına devretmiştir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Tediye Fişinin Tarih ve Nosu
Kanuna Uygun Olmayan Giderin Konusu
Tutarı (TL)
04.05.2004/2 -000283
Trafik Cezası
519. 300.000
10.06.2004/2-000367
MTV Gecikme Zammı ve Trafik Cezası
377. 200.000
23.08.2004/2-000463
MTV Gecikme Zammı ve Trafik Cezası
2.231.800.000
03.09.2004/2-000496
Sigorta Primi Gecikme Zammı
797. 000.000
06.10.2004/2-000537
Bina Vergisi Gecikme Zammı
4.347.000.000
TOPLAM
8.272.300.000
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun70. maddesinde, bir siyasî partinin bütün giderlerinin o siyasî parti tüzelkişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir.
Parti görevlilerinin söz konusu vergi vesigorta primi ödemelerini yasal süresi içinde parti adına ödemeleri gerekirken,gereken özeni göstermeyerek süresi içinde yükümlülüklerini yerine getirmemelerisonucu ödenen gecikme zammı konusunda parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmaimkanı yoktur. Bahse konu ödemeler ve trafik cezaları kişisel sorumlulukkapsamındadır.
Açıklanan nedenlerle partigörevlilerinin görevlerini zamanında ve gerekli özeni göstererek yerinegetirmemeleri sonucu kişisel kusurlarından kaynaklanan ve dolayısıyla 2820sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarak parti tüzel kişiliği adınayapılmayan 8.272.300.000.- liralık gecikme zammı ve trafik cezası ödemelerikarşılığı malvarlığının aynı Yasa'nın 75 ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yeirad kaydedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri1.765.381.496.749.-lira. olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.722.325.277.310.- lirası genelgider, 30.000.000.000.- lirası illerden Genel Merkeze aktarılan nakit,14.056.219.960.- lirası ise ilden ilçeye, ilçeden ile yardım gideridir.
Gelir ve gider arasındaki101.449.611.473.- lira fark nakit mevcudu olarak 2005 yılına devretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti'nin 2004 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
Parti'nin 2004 yılında edindiği783.500.000.- lira tutarındaki taşınır malların listeleri 2820 sayılı Kanun'auygun olarak Anayasa Mahkemesi'ne verilmiş olup, taşınır mal edinimlerinin 2820sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Anavatan Partisi'nin 2004 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen3.035.783.226.521.- lira geliri ile 2.876.799.505.802.- lira giderinin ve150.711.420.719.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak, parti tüzelkişiliği adına yapılmayan 8.272.300.000.- lira giderkarşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yegelir kaydedilmesine,
9.6.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT