ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2002/11 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2011/10
Karar Günü:4.5.2011
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Anavatan Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
Anavatan Partisi'nin 31.10.2009gününde yapmış olduğu 10. Olağan Büyük Kongresinde Parti Genel Kurulunca,Demokrat Parti ile birleşmesi şartıyla parti tüzel kişiliğinin sona ermesine,bu birleşme nedeniyle Parti'nin Türkiye Cumhuriyeti Kanunları gereğinceedindiği mal varlığını oluşturan taşınır-taşınmaz mallar, haklar, alacaklar veborçlar ile kamu ve özel hukuk kişileri, gerçek kişiler ve mahkemeler nezdinde,üyelik formlarında ve bunlarla ilgili her tür evraktaki haklar, yetkiler veyükümlülüklerin bütün sonuçlarıyla birlikte Demokrat Parti'ye devrederek,Demokrat Parti adı altında birleşerek hukuki varlığına son verilmesine kararverilmiştir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN veMehmet ERTEN'in katılımıyla 22.10.2003 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
Anavatan Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
'Anavatan Partisi'nin, 2001yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listelerin, 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 74.maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesi için Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün 16. maddesine göre Parti'ye 30 gün süre verilmesine, bu süreiçinde istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi halinde aynı Yasa'nın 111.maddesine göre işlem yapılmak üzere durumun Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'naduyurulacağının Parti'ye bildirilmesine, gerekli tebligatın yapılması içinkarar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,oybirliğiyle' karar verilmiştir.
Söz konusu eksiklik Partitarafından gönderilen belgelerle giderildiğinden,
Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa Yıldırım, A. Necmi ÖZLER,Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 27.2.2007gününde yapılan inceleme toplantısında;
Anavatan Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
'Dosyadaki eksiklikgiderildiğinden işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2001 yılı kesinhesapçizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeAnavatan Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2001 yılı gelirlerinin7.546.442.028.673.- lira, borçlarının 326.368.990.476.- lira, giderlerinin7.728.649.435.036.- lira, alacaklarının 63.809.610.000.-lira, 2002 yılınadevreden nakit mevcudunun 80.351.974.113.- lira olduğu, gelir ve borç rakamlarıtoplamı ile gider, alacak ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denkolduğu görülmüştür.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 5.396.326.727.968.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 1.000.000.000.- lirası bağış gelirleri, 69.200.000.000.-lirası aidat gelirleri, 1.902.450.438.941.- lirası parti mal varlığı gelirleri,3.282.504.270.000.- lirası devlet yardımı, 13.819.403.648.- lirası geçen yılıngelir fazlası ve 127.352.615.379.- lirası ödenecek yasal kesintiler ve borçlardanoluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri 2.476.484.291.181.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 1.344.897.912.172.- lirası bağış gelirleri,156.826.919.289.- lirası aidat gelirleri, 10.693.857.866.- lirası parti malvarlığı gelirleri, 8.082.898.964.- lirası rozet, bayrak, yayın, makbuz, kimlikkartı vb. satış gelirleri, 22.316.080.456.- lirası balo, konser, eğlence vb.faaliyet gelirleri, 516.580.000.000.- lirası genel merkez yardımı,46.649.290.000.- lirası ilden ilçeye ilçeden ile aktarılan, 171.420.957.337.-lirası geçen yılın gelir fazlası ve 199.016.375.097.- lirası ödenecek yasalkesintiler ve borçlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 5.335.490.192.369.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 535.492.058.283.- lirası personel giderleri,115.399.623.297.- lirası yayın giderleri, 45.552.114.412.- lirası taşınır vetaşınmaz mal alım giderleri, 348.972.943.981.- lirası seyahat giderleri,345.566.097.219.- lirası rozet, bayrak, flama vb. giderleri, 87.947.441.872.-lirası balo, konser, eğlence vb. faaliyet giderleri, 516.580.000.000.- lirasıil örgütlerine yapılan yardımlar, 3.283.053.803.305.- lirası genel giderler ve56.926.110.000.- lirası gelecek yıla devreden alacaklardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2002 yılına devreden nakitmevcudu 60.836.535.599.- liradır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
AÇIKLAMA
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun229. maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığındamüşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapantüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarifyapılmış ve 'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmünegöre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.
Aynı Kanun'un 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesinde ki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Giderpusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve işücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanınadlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihiihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malısatana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsülettirilir.'
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2001 yılı için 11.863.800.- lira)kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesizorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcıbelgeye dayanması gerekmektedir.
Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen 'makbuz' un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için malya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardanalınması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıYasa'nın 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yer almıştır.
Anavatan Partisi Genel Merkezi'nin 2001 yılı defterkayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazıkonular 25.1.2011 tarih ve 11-667 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı'nasorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 28.2.2011 tarih ve 1969-23 sayıylaevrak girişi yapılan yazıyla cevap verilmiştir.
1- Aşağıdaayrıntısı gösterilen 4.364.524.425.- lira tutarındaki vergi, sigorta primi,elektrik ve telefon gecikme bedelleri ile sigorta idari para ve trafik cezalarınıngider yazılması nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri sadece telefongecikme bedelleri ile ilgili olarak faturaların partiye geç ulaşması nedeniylegecikmeli ödendiği yönünde açıklamada bulunmuşlardır.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme bedelleri ileidari para ve trafik cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkündeğildir. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesigerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 4.364.524.425.-lira (4.364,52 YTL.) tutarındaki vergi, sigorta primi, elektrik ve telefongecikme bedelleri ile sigorta idari para ve trafik cezaları parti tüzelkişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabuledilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
Alındı-fatura / tarih ve no
Mahiyeti
Tutarı
19.1.2001/28
6.12.2000/B4-84
Trafik cezası
17.000.000
' '
6.12.2000/B4-266
' '
17.000.000
' '
6.12.2000/B4-267
' '
16.800.000
' '
5.12.2000/B4-292
' '
17.000.000
' '
19.1.2001/B2-58
Motorlu taş. vergisi gecikme zammı
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-59
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-60
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-61
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-62
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-63
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-64
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-65
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-66
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-68
' ' '
55.250.000
' '
19.1.2001/B2-67
Trafik cezası
3.200.000
' '
19.1.2001/B2-69
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-70
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-71
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-72
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-73
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-74
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-75
' '
16.800.000
' '
19.1.2001/B2-76
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-77
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-78
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-79
' '
28.800.000
' '
19.1.2001/B2-80
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-81
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-82
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-83
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-84
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-85
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-86
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-87
' '
5.600.000
' '
19.1.2001/B2-88
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-89
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-90
' '
5.600.000
' '
19.1.2001/B2-91
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-92
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-93
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-94
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-95
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-96
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-97
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-98
' '
8.500.000
' '
19.1.2001/B2-99
' '
8.500.000
' '
19.1.2001/B2-100
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-101
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-102
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-103
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-104
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-105
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-106
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-107
' '
26.600.000
' '
19.1.2001/B2-108
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-109
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-110
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-111
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-112
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-113
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-114
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-115
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-116
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-117
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-118
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-119
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-120
' '
11.300.000
' '
19.1.2001/B2-121
' '
11.300.000
' '
19.1.2001/B2-122
' '
25.600.000
' '
19.1.2001/B2-123
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-124
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-125
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-126
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-127
' '
51.000.000
' '
19.1.2001/B2-128
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-129
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-130
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-131
' '
68.700.000
' '
19.1.2001/B2-132
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-133
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-134
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-135
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-136
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-137
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-138
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-139
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-140
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-141
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-142
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-143
' '
84.600.000
' '
19.1.2001/B2-144
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-145
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-146
' '
19.200.000
' '
19.1.2001/B2-147
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-148
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-149
' '
68.700.000
' '
19.1.2001/B2-150
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-151
' '
9.600.000
' '
19.1.2001/B2-152
' '
38.400.000
' '
19.1.2001/B2-153
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/B2-154
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/B2-155
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/B2-156
Motorlu taş. vergisi gecikme zammı
14.510.000
' '
19.1.2001/3B-123
Trafik cezası
33.900.000
' '
19.1.2001/3B-124
' '
33.900.000
' '
19.1.2001/3B-125
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/3B-126
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-127
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-128
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-129
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/3B-130
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-131
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-132
' '
51.300.000
' '
19.1.2001/3B-133
' '
25.500.000
' '
19.1.2001/6B-121
' '
51.300.000
26.1.2001/96
29.1.2001/1B-26
Motorlu taş. vergisi gecikme zammı
16.060.000
' '
19.1.2001/1B-27
' ' '
16.060.000
' '
19.1.2001/1B-28
' ' '
16.060.000
' '
19.1.2001/1B-29
' ' '
16.060.000
30.3.2001/350
30.3.2001/20539
Telefon gecikme bedeli
213.463.050
6.4.2001/398
6.4.2001/687238
Elektrik gecikme bedeli
88.343.000
18.4.2001/449
18.4.2001/2C-16
Trafik cezası
17.000.000
9.8.2001/1184
9.8.2001/54
SSK İdari para cezası
139.950.000
26.11.2001/1765
26.11.2001/87369
Sigorta primi gecikme zammı
66.018.375
Toplam
4.364.524.425
2- Aşağıdagösterilen 28.238.934.868.- lira tutarındaki harcamaların fatura aslı yerinesureti, fotokopisi veya noter tasdikli suret fotokopisine dayanılarak gideryazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri alınan faturaların birkısmının postada kaybolması veya yetkisiz kişilere teslim edildiğindenmuhasebeye intikal etmemesi nedeniyle bu tür faturaların suretlerinin notertasdikli hale getirilerek dosyalara konulma zorunluluğunun doğduğunubildirmişlerdir.
Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricindebaşka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasalbir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanınaslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının giderbelgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2001 yılıiçin 11.863.800.- lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz olarak fatura aslı bulunmaksızın giderkaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 28.238.934.868.- liranın(28.238,93 YTL.) Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğukabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
Fatura tarih - nosu ve
Kimden alındığı
Belgenin niteliği
Tutar
17.1.2001/14
7.9.2000/71176 - Koleksiyon A. Ş.
Noter tasdikli suret fotokopisi
2.164.500.000
' '
7.9.2000/71177 - ' '
' '
1.228.500.000
' '
7.9.2000/71178 - ' '
' '
312.500.000
23.1.2001/38
30.11.2000/974135 - Azizoğulları Dağ. Ltd. Şti.
II. Örnek
116.400.000
1.2.2001/121
31.12.2000/42364 - Yusuf Polat Gaz. Bayii
Noter tasdikli suret fotokopisi
431.700.000
2.2.2001/128
29.11.2000/815324- Behçetoğulları Oto.Ltd. Şti.
Fotokopi
310.000.001
12.4.2001/425
16.2.2001/4847 - Star Tur. Tic. Ltd. Şti.
Noter tasdikli suret fotokopisi
79.640.000
9.5.2001/576
8.1.2001/100898 - Anadolu Japan Tur. A. Ş.
' '
1.564.435.710
' '
2.1.2001/79551 - ' '
' '
479.985.475
' '
18.12.2000/78459 - ' '
' '
285.600.590
' '
25.1.2000/13351 - ' '
' '
4.693.212.868
24.5.2001/650
17.5.2001/70268- Defile Çiçekçilik Tic. Ltd. Şti.
' '
6.103.753.579
5.7.2001/896
1.6.2001/277685- Eryılmaz Tem. Tic. Ltd. Şti.
' '
632.192.818
2.8.2001/1141
9.1.2001/101069 - Anadolu Japan Tur. A. Ş.
' '
158.946.495
' '
26.12.2000/100511 - ' '
' '
1.018.603.600
' '
31.12.2000/18788 - ' '
' '
549.360.000
' '
2.11.2000/96233 - ' '
' '
247.503.186
' '
7.3.2000/14004 - ' '
' '
1.612.511.855
21.8.2001/1222
13.6.2001/581251 - Star Tur. Tic. Ltd. Şti.
' '
164.000.000
21.8.2001/1238
31.5.2001/342894- Doğu Ekmek Fabrikası
' '
270.680.000
12.9.2001/1285
17.5.2001/1975- Dostlar Manavı Gıd. Ltd. Şti
' '
553.843.600
' '
24.5.2001/1977- ' '
' '
580.628.800
' '
31.5.2001/1980- ' '
' '
561.832.700
27.9.2001/1351
2.8.2001/16956- Agah Et ve Tavuk Pazarı
' '
555.858.000
27.9.2001/1353
1.8.2001/95988- Zeta İnşaat San. Ltd. Şti.
' '
738.680.000
27.9.2001/1355
8.12.2000/930600- Vestel Day. Tük. Mal. A. Ş.
' '
860.909.091
27.9.2001/1375
11.1.2001/1934- Dostlar Manavı Gıd. Ltd. Şti
' '
405.464.500
' '
15.3.2001/1955- ' '
' '
395.475.600
' '
5.4.2001/1967- ' '
' '
151.136.400
27.9.2001/1377
3.8.2001/33192- Derya Hırdavat
' '
236.000.000
23.10.2001/1526
17.9.2001/582858 - Star Tur. Tic. Ltd. Şti.
' '
225.080.000
20.11.2001/1721
4.8.2000/3206- Otap Saatçilik Tic. A. Ş.
' '
550.000.000
Toplam
28.238.934.868
3- Aşağıdaayrıntısı gösterilen faturaların, bir yevmiyede asılları, başka bir yevmiyedede noter tasdikli suret fotokopileri kullanılarak iki kez gider yazıldığıgörülmüştür.
Aynı faturaların hem asıllarının hem de noter tasdiklisuret fotokopilerinin kullanılması suretiyle 2.623.150.000.- lira tutarındakiharcamanın mükerrer gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileriaçıklamalarında bazı faturalar kısmi olarak ödenmişse bilgi amaçlı olarakfotokopisi konulmuş olabilir demişlerdir.
Parti yetkililerinin yaptıkları açıklamanın sorulankonuyla ilgisi yoktur. Bahse konu faturaların toplam bedeli iki ayrı yevmiyedegider yazılmıştır.
Mükerrer olarak gider yazılan 2.623.150.000.- liranın(2.623,15 YTL.) Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğukabul edilmemiştir.
Asıl belge yevmiye tarih ve no
Fatura tarih - no ve
kimden alındığı
Tutar
Fotokopi ile ikinci kez gider yazıldığı yevmiye tarih ve no
17.1.2001/16
20.9.2000/2803- Yıldızbeyi Kebap
732.550.000
31.1.2001/115
27.9.2001/1351
28.8.2001/16987- Agah Et ve Tavuk Pazarı
627.210.000
27.9.2001/1351
' '
28.8.2001/16988- ' '
635.040.000
' '
27.9.2001/1379
12.3.2001/8011- Leda Pastanesi Tic. Ltd.Şti.
116.350.000
8.6.2001/720
16.11.2001/1482
3.8.2001/665615- Nakliyeci Anakız Akyüz
150.000.000
10.10.2001/1472
' '
3.8.2001/739212- Nakliyeci Gazi Akyüz
300.000.000
' '
27.11.2001/1766
4.4.2001/8190- Leda Pastanesi Tic. Ltd.Şti.
62.000.000
8.6.2001/720
Toplam
2.623.150.000
4- Partitüzelkişiliği adına yapılmayan 416.900.000.- lira tutarındaki harcamanıngider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri otobüs biletlerindeada bilet kesildiği için parti tüzel kişiliği ismi yazılmamıştır yönündeaçıklamada bulunmuşlardır.
Bahse konu kişiler adına düzenlenmiş olan faturalar olupotobüs bileti ile ilgisi bulunmamaktadır. Parti yetkililerinin otobüsbiletlerinden bahsederek yaptıkları açıklamanın konuyla alakası yoktur.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde, bir siyasi partininbütün giderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır. Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerin parti tüzelkişiliğiadına düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Kişiler adına düzenlenen belgelerle gider yazılan 416.900.000.-lira (416,90 YTL.) tutarındaki harcamanın Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
Kimden alındığı
Fatura tarih ve No
Faturanın kimin adına olduğu
Tutar
12.4.2001/425
Star Turizm Ltd. Şti
22.3.2001/4519
Şadan Tuzcu
88.500.000
23.10.2001/1526
' '
17.10.2001/583043
Salih Ergun
164.200.000
12.12.2001/1869
' '
1.11.2001/583151
' '
164.200.000
Toplam
416.900.000
5- 1.5.2001 tarihve 513 numaralı yevmiye ile SAM Araştırma Danışmanlık ve Tanıtım HizmetleriA.Ş. adına 69.030.000.000.- lira gider yazıldığı, ancak muhasebe fişine giderbelgesi olarak şirkete ait 30.5.2001 tarih ve 60450 numaralı 20.133.810.000.-liralık ve 12.7.2001 tarih ve 60455 numaralı 20.000.000.000.- liralık olmaküzere toplam 40.133.810.000.- lira tutarında iki adet faturanın eklendiği,28.896.190.000.- lira tutarındaki gidere ilişkin herhangi bir belge ibrazedilmediği görülmüştür.
Herhangi bir belgeye dayanmaksızın 28.896.190.000.-liranın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti tarafından bu konuylailgili olarak bir açıklamada bulunulmamıştır.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2001 yılıiçin 11.863.800.- lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle, herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 28.896.190.000.-lira (28.896,19 YTL.) tutarındaki giderin Yasa'nın öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarınauygun olarak yapılmayan toplam 64.539.699.293.- lira (64.539,69 YTL.)gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 2.456.968.852.667.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun 120.057.087.243.- lirası geçen yılın gider fazlası,291.766.997.417.- lirası personel giderleri, 46.649.401.484.- lirası yayıngiderleri, 52.454.546.882.- lirası taşınır ve taşınmaz mal alım giderleri,53.558.796.880.- lirası seyahat giderleri, 150.812.643.887.- lirası seçimgiderleri, 17.155.130.000.- lirası rozet, bayrak, flama vb. giderleri,87.564.385.368.- lirası balo, konser, eğlence vb. faaliyet giderleri,1.583.417.073.506.- lirası genel giderler, 6.883.500.000.- lirası gelecek yıladevreden alacaklar ve 46.649.290.000.- lirası ilden ilçeye ilçeden ile aktarılanlardanoluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2002 yılına devreden nakit mevcudu19.515.438.514.- liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Anavatan Partisi'nin 2001 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede,
Parti'nin 2001 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 75.453.142.572.- lira değerinde demirbaşeşya niteliğinde taşınır mal ve 10.000.000.000.- lira değerinde arsaniteliğinde taşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2001 yılında edinilen, değerleri toplamı75.453.142.572.- lira olan taşınır malların 32.998.595.690.- lirası GenelMerkez, 42.454.546.882.- lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bumallar muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, bilgisayar,yazıcı, tv, telefon, dolap, halı, kilim vb.) olup, tamamı satınalma suretiyleedinilmiştir.
Parti tarafından 2001 yılında edinilen, arsa alımlarındanoluşan ve değerleri toplamı 10.000.000.000.- lira olan taşınmaz malların tamamıil örgütleri tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Anavatan Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabının veeklerinin incelenmesinde, Parti'nin 2001 yılında edindiği değeri yüz milyonlirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal edinimlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Anavatan Partisi'nin yeni adıyla Demokrat Parti'nin 2001yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin 2001 yılı kesinhesabında gösterilen7.546.442.028.673.- lira (7.546.442,02 YTL.) geliri, 326.368.990.476.- lira(326.368,99 YTL.) borçları, 7.728.649.435.036.- lira (7.728.649,43 YTL.) gideri,63.809.610.000.- lira (63.809,61 YTL.) alacakları ile 80.351.974.113.- lira(80.351,97 YTL.) nakit devrinin Hazine'ye irad kaydedilenler dışında kalanbölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı SiyasîPartiler Yasası'na uygun olduğuna,
2- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacınauygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 64.539.699.293.- lira (64.539,69 YTL.) karşılığı Parti malvarlığının2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'yegelir kaydedilmesine,
4.5.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN