ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/31 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/60
Karar Günü:20.2.2013
R.G.Tarih-Sayı:06.04.2013-28610
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Bağımsız Cumhuriyet Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarıncaSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM,Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ınkatılımıyla 22.3.2012 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Bağımsız Cumhuriyet Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2010 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEMtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2010 yılı gelirlerinin 90.679,06 TL,2009 yılından devreden nakit mevcudunun 1.287,82 TL, giderlerinin 86.358,04 TLolduğu, 5.608,84 TL'nin ise nakit mevcudu olarak 2011 yılına devredildiğianlaşılmaktadır.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının, Parti Merkez YönetimKurulunun 27.12.2011 günlü, 157 sayılı kararı ile kabul edilerek onaylandığıgörülmüştür.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2010 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Partinin Genel Merkez gelirleri 46.114,99 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 80 TL'si aidat gelirleri, 42.956,85 TL'si bağışgelirleri, 1.234 TL'si yayın gelirleri, 1.390 TL'si teşkilatlardanaktarılanlar, 454,14 TL'si ise 2009 yılından devreden nakit mevcudundanoluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 45.851,89 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 17.197,50 TL'si aidat gelirleri, 18.610,71 TL'sibağış gelirleri, 8.850 TL'si faaliyet gelirleri, 360 TL'si yayın gelirleri,833,68 TL'si ise 2009 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Partinin Genel Merkez giderleri 46.026,16 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun8.000 TL'si personel giderleri, 2.393,20 TL'si temsil ağırlama giderleri,762,13 TL'si kırtasiye ve büro giderleri, 4.460 TL'si kira giderleri, 7.330,04TL'si basın yayın giderleri, 388,63 TL'si ısınma, aydınlatma ve temizlikgiderleri, 7.526,99 TL'si haberleşme giderleri, 5.714,28 TL'si vergi, sigortave noter giderleri, 9.450,89 TL'si ise diğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu88,83 TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında giderlerin 2820sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yerinegetirmemeleri sonucu oluşan vergi ve sigorta primi gecikme faiz ve zamlarınınparti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Yevmiye tarih ve no
Mahiyeti
Tutarı
07.04.2010/103
04/2009-06/2009 dönemi vergi gecikme zammı
20,40
07.04.2010/105
07/2009-09/2009 dönemi vergi gecikme zammı
13,53
07.04.2010/108
10/2009-12/2009 dönemi vergi gecikme zammı
6,34
12.04.2010/116
2010/01 dönemi prim gecikme tutarı
8,38
12.04.2010/118
2009/12 dönemi prim gecikme tutarı
25,47
12.04.2010/121
2009/09 dönemi prim gecikme tutarı
30,69
12.04.2010/122
2009/11 dönemi prim gecikme tutarı
27,33
12.04.2010/123
2009/10 dönemi prim gecikme tutarı
29,09
12.04.2010/125
10/2006 11/2006 12/2006 01/2007 02/2007 03/2007 04/2007 05/2007 06/2007 072007 08/2007 09/2007 10/2007 11/2007 12/2007 03/2008 dönemi prim gecikme tutarları
165,28
12.04.2010/127
02/2009 03/2009 04/2009 05/2009 06/2009 dönemi prim gecikme tutarları
19,74
12.04.2010/129
01/2009 02/2009 03/2009 04/2009 05/2009 06/2009 dönemi prim gecikme tutarları
27,62
12.04.2010/131
01/2009 02/2009 03/2009 04/2009 05/2009 06/2009 dönemi prim gecikme tutarları
257,59
12.04.2010/133
2009/08 dönemi prim gecikme tutarı
32,61
12.04.2010/135
2009/07 dönemi prim gecikme tutarı
34,62
TOPLAM TUTAR (TL)
698,69
Parti yetkilileri, söz konusu ödemelerin kanunen kabuledilmeyen giderler hesabına aktarıldığını ifade etmişlerdir.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde, 'Siyasipartilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütüngiderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.'; 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirad kaydedilir.' hükümleri yer almıştır.
25.2.2011 günlü, 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarihitibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasiparti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenlemeler deyer almadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamalardadeğişiklikten önceki hükümler uygulanacaktır.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme bedelinden parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumlulukkapsamında olduğu açıktır. Söz konusu ödemelerin kanunen kabul edilmeyengiderler hesabına aktarılması ödemelerin mahiyetini değiştirmemektedir.
Parti görevlilerinin kusurlarından kaynaklanan söz konusuharcamaların parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden, 698,69 TL tutarındakigider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Kanun'un 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazineye irat kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 40.331,88 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun350 TL'si temsil ağırlama giderleri, 2.361,40 TL'si kırtasiye ve bürogiderleri, 22.470 TL'si kira giderleri, 3.015,76 TL'si ısınma, aydınlatma vetemizlik giderleri, 3.915,76 TL'si haberleşme giderleri, 420 TL'si teşkilatlarayapılan yardımlar, 7.798,96 TL'si ise diğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu5.520,01 TL'dir.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2010 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, 2010 yılında herhangi bir taşınmaz mal ve değeri 100 TL'yi aşantaşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Bağımsız Cumhuriyet Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Kesin hesapta gösterilen giderlerden parti amacınauygun ve parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 698,69 TL karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu'nun 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irat kaydedilmesine,
2- Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen90.679,06 TL gelir, 1.287,82 TL 2009 yılından devreden nakit mevcudu, 86.358,04TL gider ile 5.608,84 TL nakit devrinin Hazineye irat kaydedilenler dışındakalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
20.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN