Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2006/24, K.2009/46 Sayılı Karar - 10/11/2009

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2006/24 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2009/46

Karar Günü:10.11.2009

R.G.Tarih-Sayı:26.11.2009-mükerrer 27418

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Bağımsız Türkiye Partisi 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Şevket APALAK, Serruh KALELİ veOsman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 27.02.2007 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;

'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2005 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeBağımsız Türkiye Partisi 2005 yılı gelirleri toplamının 165.737,19.-YTL,giderleri toplamının 200.228,82.-YTL olduğu ve 47.774,76.-YTL borç ile7.942,91.-YTL nakit mevcudunun 2006 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin 2005 yılı gelirleri toplamı olan75.100.-YTL.nin tamamı bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2005 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı90.637,19.-YTL.nin tamamı bağış, aidat ve diğer gelirlerden oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin giderleri 117.443,57.-YTL olarakgösterilmiştir.

Bunun 50.769,19.-YTL.si kira gideri, 11.875,41.-YTL.siişçi ücreti, 2.547,27.-YTL.si SSK işveren payı ödemesi, 24.546,28.-YTL.siçeşitli gider, 27.705,42.-YTL.si 2004 yılından devreden borç ödemelerindenoluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu90,97.-YTL.dir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin birve ikinci fıkralarında,

'Siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırıolamayacağı,

Bir siyasî partinin bütün giderlerinin, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılacağı' ve aynı Kanun'un 75. maddesinin dördüncüfıkrasında ise; 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayangelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verileceği' hükümleri yer almıştır.

Gelir vergisi stopajına ait gecikme zamları partibütçesinden ödenmiştir.

Gecikme Zammına İlişkin Liste

753,88

Gecikme zammının parti bütçesinden ödenme nedeninin Partiyetkililerine sorulması üzerine verilen cevapta, Parti'nin Devlet yardımıalmadığı ve imkanlarının çok kısıtlı olduğu ve kasada para olmaması nedeniylegecikme zamlarının parti bütçesinden ödendiği ifade edilmiştir.

Vergi ve sigorta primlerinin zamanında ödenmemesini partiyetkilileri kendi kusurlarına bağlı olmadığını söylemiş iseler de, partiyetkililerinin kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve ödemelerinzamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerinalınmaması sonucu oluşacak faiz ve gecikme zamları parti bütçesindenödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.

Parti görevlilerinin vergi ile ilgili yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammından parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumlulukkapsamında olduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle gecikme zammı tutarlarının partiamaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarakkabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun'un 70. maddesine aykırıolarak yapılan toplam 753,88.-YTL ödemenin, aynı Kanun'un 75. maddesi hükmüuyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 82.785,25.-YTL.nin tamamı genel yönetim giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit mevcuduise 7.851,94.-YTL.dir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümüüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Bağımsız Türkiye Partisi'nin 2005 yılı defter vebelgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti'nin 2005 yılında herhangi bir taşınmaz mal vedeğeri 100.-YTL.yi aşan taşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığıanlaşılmıştır.

IV-SONUÇ

Bağımsız Türkiye Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

1- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 753,88.-YTL karşılığı Partimalvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelirkaydedilmesine,

2- Parti'nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen 165.737,19.-YTLgelir ve 200.228,82.-YTL gider ile 2006 yılına devreden 47.774,76.-YTL borç ve7.942,91.-YTL nakit mevcudunun Hazine'ye irad kaydedilenler dışında kalanbölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu'na uygun olduğuna,

10.11.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.