Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2007/34, K.2009/47 Sayılı Karar - 10/11/2009

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2007/34 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2009/47

Karar Günü:10.11.2009

R.G.Tarih-Sayı:26.11.2009-mükerrer 27418

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Bağımsız Türkiye Partisi 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Bağımsız Türkiye Partisi 2006 yılı kesinhesabının ilkincelenmesi sonucunda,

'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2006 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeBağımsız Türkiye Partisi 2006 yılı gelirleri toplamının 185.636,93.-YTL,giderleri toplamının 236.365,85.-YTL olduğu ve 61.901,91.-YTL borç ile5.832,77.-YTL nakit mevcudunun 2007 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin 2006 yılı gelirleri toplamı90.100.-YTL.nin tamamı bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2006 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl ÖrgütleriGelirleri

Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı95.536,93.-YTL.nin tamamı bağış, aidat ve diğer gelirlerden oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2006 yılı giderleri toplamı146.616,67.-YTL olarak gösterilmiştir.

Bunun 63.076,94.-YTL.si kira gideri, 17.845,5.-YTL.siişçi ücreti, 23.350,66.-YTL.si çeşitli gider, 42.343,57.-YTL.si 2005 yılındandevreden borç ödemelerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu45,02.-YTL dir.

Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılı defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin birve ikinci fıkralarında,

'Siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırıolamayacağı,

Bir siyasî partinin bütün giderlerinin, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılacağı' ve aynı Kanun'un 75. maddesinin dördüncüfıkrasında ise; 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayangelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verileceği' hükümleri yer almıştır.

Gecikme zamları ile gecikme bedelleri parti bütçesindenödenmiştir

Gecikme Zammı ve Bedeline İlişkin Liste

3.070,59

Gecikme zammı ve bedellerinin parti bütçesinden ödenmenedeninin Parti yetkililerine sorulması üzerine verilen cevapta, PartininDevlet yardımı almadığı ve imkanlarının çok kısıtlı olduğu ve kasada paraolmaması nedeniyle gecikme zam ve bedellerinin parti bütçesinden ödendiği ifadeedilmiştir.

Vergi ve sigorta primlerinin zamanında ödenmemesini partiyetkilileri kendi kusurlarına bağlı olmadığını söylemiş iseler de, partiyetkililerinin kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve ödemelerin zamanındayapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerinalınmaması sonucu oluşacak faiz ve gecikme zamları parti bütçesindenödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.

Parti görevlilerinin yasal yükümlülükleri zamanında yapmamalarısonucu oluşan gecikme zam ve bedellerinden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmaimkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğuaçıktır.

Açıklanan nedenlerle gecikme zam ve bedellerinin partiamaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarakkabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun'un 70. maddesine aykırıolarak yapılan toplam 3.070,59.-YTL ödemenin, aynı Kanun'un 75. maddesi hükmüuyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 89.749,18.-YTL.nin tamamı genel yönetim giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu5.787,75.-YTL.dir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümüüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

C- Parti Mallarınınİncelenmesi

Bağımsız Türkiye Partisi'nin 2006 yılı defter vebelgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti'nin 2006 yılında herhangi bir taşınmaz mal vedeğeri 100.- YTL.yi aşan taşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığıanlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Bağımsız Türkiye Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda,

1- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.070,59.-YTL karşılığı Partimalvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

2- Parti'nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen185.636,93.-YTL gelir ve 236.365,85.-YTL gider ile 2007 yılına devreden61.901,91.-YTL borç ve 5.832,77.-YTL nakit mevcudunun Hazine'ye iradkaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

10.11.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.