Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1997/21, K.1999/39 Sayılı Karar - 16/11/1999

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:1997/21 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:1999/39

KararGünü:16.11.1999

R.G.Tarih-Sayı:10.12.1999-23902

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Barış Partisi Genel Merkezi'nin 1996yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ,Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F.TUNCEL, MahirCan ILICAK ve Rüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 20.7.1998 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında; 'dosyadaki eksiklikler giderildiğinden işin esasınınincelenmesine, OYBİRLİĞİYLE' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Barış Partisi Genel Merkezi'nin 1996 yılı gelirleri vegiderleri birbirine denk biçimde, 10.400.000.000.- lira gösterilmiştir.

A- Gelirlerin İncelenmesi

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri 10.400.000.000.- lira gösterilmiştir.

Bu tutarın tamamı bağışlardansağlanmıştır.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın61-69. Maddeleri hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 10.270.818.185 lira gösterilmiştir.

Bunun, 67.793.462.- lirası büro genelgiderleri, 3.171.562.068.- lirası ilan giderleri, 3.222.015.260.- lirasıseyahat giderleri, 584.325.855.- lirası bayrak, flama, rozet giderleri,206.090.000.- lirası matbaa giderleri, 699.630.000.- lirası akaryakıtgiderleri, 1.049.430.200.- lirası tamir tadilat giderleri, 259.037.500.- lirasıkaşe giderleri, 1.010.933.840.- lirası sair giderlerdir.

10.400.000.000.- lira gelirle10.270.818.185.- lira gider arasındaki farkı oluşturan 129.181.815.- lira,nakit mevcudu olarak 1997 yılına devredilmiştir.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda gösterilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belgesiz Giderler:

a) Yevmiye Defterinin 14.12.1996 gün ve8. sırasında kayıtlı 457.470.000.- lira, Huzur Basın Yayın Dağıtım ve PazarlamaLimited Şirketine ait 0153587 sayılı faturaya dayanılarak gider kaydedilmiş;aynı tutar, 122 sayılı tahsilat makbuzuna dayanılarak, Defterin aynı sırasındaikinci kez gider kaydedilmiştir.

b) Yevmiye Defterinin 12.12.1996 gün ve4. sırasında kayıtlı 512.366.400.- lira, DYG İlan ve Reklam Hizmetleri A.Ş. yeait 1181 sayılı tahsilat makbuzuna dayanılarak gider kaydedilmiş; ayna tutar, 413534sayılı faturaya dayanılarak, Defterin 12. sırasında ikinci kez giderkaydedilmiştir.

c) Yevmiye Defterinin, 18.12.1996 gün ve16. sırasında, Burak Seslendirme ve Organizasyon Limited Şirketi ile imzalanan350.000.000.- lira tutarındaki İş Sözleşmesine ve 359 sayılı tahsilat makbuzunadayanılarak 175.000.000.- lira gider kaydedilmiş; 26.12.1996 gün ve 32.sırasında, 012887 sayılı faturaya dayanılarak Sözleşme tutarı olan350.000.000.- liranın tamamı, daha önce ödenen 175.000.000.- lira mahsupedilmeden, gider kaydedilmiş; 31.12.1996 gün ve 36. sırasında ise, 365 sayılıtahsilat makbuzuna dayanılarak 175.000.000.- lira daha gider kaydedilmiş,böylece Sözleşme tutarı olan 350.000.000.- liranın iki kez gider kaydedildiğigörülmüştür.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunun'nun70. maddesinde, beşbin liraya kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi birbelge ile belgelendirilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden, bu tutarıaşan harcamaların gerçek gideri gösteren makbuz veya fatura gibi bir belgeyedayandırılması zorunludur. Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Tahsilat makbuzu, bankamakbuzu gibi belgeler, paranın ödendiğine ilişkin alındı belgesidir. Yasa'nın70. maddesinde belirtilen "makbuz"un tek başına bir ödemeye esasolabilmesi için fatura kesilmesinin mümkün olmadığı bir yerden alınmasıgerekir.

Yukarıda gösterilen ve aynı iş içinikinci kez gider kaydedilen toplam 1.319.836.400.- lira belgesiz giderniteliğindedir ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 76. maddesinin sonfıkrasına göre, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti gideritutarınca parti mal varlığının, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazine'ye gelirkaydedilmesi gerektiğinden, belgesiz gider tutarı 1.319.836.400.- lirakarşılığı parti mal varlığının Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.

IV- SONUÇ

Barış Partisi 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen10.400.000.000.- lira gelir ile 8.950.981.785.- lira giderin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- Belgesiz olarak gider kaydedilen1.319.836.400.- lira karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 76. maddesinin son fıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,16.11.1999 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.