Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2013/66, K.2014/83 Sayılı Karar - 17/12/2014

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2013/66 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/83

Karar Günü:17.12.2014

R.G. Tarih-Sayı:30.01.2015-29252

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Bizim Parti 2012 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve M. EminKUZ’un katılımlarıyla 11.2.2014 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında önceliklesuç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da“Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesin hesabınMerkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağını vebirleştirileceğini ve birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin AnayasaMahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.

Bizim Parti, Genel Merkez kesin hesap cetvelini 5.7.2013tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar.”amir hükmüne uymamıştır.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde, “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

Diğer taraftan Parti, genel merkez kesin hesaplarınısunmuş, ancak parti merkez karar ve yönetim kurulunca alınmış parti kesinhesabının incelenip kabul edildiğine ilişkin karar ile parti genel sekreteri vegenel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ve banka hesaplarına ilişkin banka yetkililerince onaylanmış bankamutabakat yazılarını sunmamış, Sayıştay Başkanlığı tarafından söz konusueksikliklerin giderilmesini isteyen 25.11.2013 gün ve 2013-104-56564 ve2013-105-56565 sayılı yazılara da cevap vermemiştir.

111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde deyapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenen bilgileri vermeyenparti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmış milyonliradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Mahkemeye bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi,hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, 75. maddegereğince istenilen belgelerin verilmemesi inceleme ve araştırmayı engellemeyeyönelik eylemler olduğundan dolayı 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

Bu itibarla Bizim Partinin 2012 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;

1- İşin esasının incelenmesine,

2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

3- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

4- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiğişekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, 75. madde gereğince istenilen belgelerin verilmemesi, incelemeve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan, Parti sorumlularıhakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiuyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,

OYBİRLİĞİYLEkarar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Bizim Partinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2012 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafındanheyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıKanun’un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin 2012 yılı gelirlerinin 4.800,00 TL, giderlerinin ise 4.800,00 TLolduğu anlaşılmaktadır.

Partinin 2012 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2012 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

Genel Merkez Gelirleri

Partinin Genel Merkez gelirleri 4.800,00 TL olarakgösterilmiş olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

Genel Merkez Giderleri

Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 4.800,00 TL olupbunun tamamı kira giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin 2012 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, herhangi bir taşınır taşınmaz mal ve menkul kıymet edinimindebulunmadığı görülmüştür.

IV- SONUÇ

Bizim Partinin 2012 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;

Partinin 2012 yılı kesin hesabında gösterilen 4.800,00 TLgelirin, 4.800,00 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 17.12.2014 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.