Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2011/46, K.2014/67 Sayılı Karar - 02/10/2014

 ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2011/46(Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/67

Karar Günü:2.10.2014

R.G.Tarih-Sayı:6.12.2014-29197

I-MALİ DENETİMİN KONUSU

CumhuriyetHalk Partisi 2010 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla 22.3.2012gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

1-Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2-Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bubelgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmesi için Partiye bu kararıntebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLEkarar verilmiştir.

III-ESASIN İNCELENMESİ

Cumhuriyet Halk Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2010 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve RaportörSadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetiminmaddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2010 yılı gelirleritoplamının 44.418.562,63 TL ve giderleri toplamının 52.403.078,13 TL olduğu,gelecek yıla devreden nakit tutarının ise 932.529,40 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Partinin2010 yılı kesin hesabının Parti Meclisince 9.7.2011 tarihinde kabul edilerekonaylandığı görülmüştür.

Parti2010 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanantutarlardan oluştuğu, bu hâliyle Partinin 2010 yılı kesin hesabının doğru, denkve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı gelirleri toplamı 24.730.843,30TL olup bunun 27.134,87 TL’si üyelerden alınan giriş aidatlarından, 75.716,00TL’si bağışlardan, 393.947,71 TL’si malvarlığı gelirlerinden, 623.195,96 TL’sibanka mevduat gelirlerinden, 23.561.995,76 TL’si hazine yardımından, 48.853,00TL’si çeşitli gelirlerden oluşmaktadır. Dönem başı alacaklar toplamı 535.679,15TL, dönem sonu borçlar toplamı 3.164.059,39 TL, geçen yıldan devredenkasa/banka toplamı 2.975.118,01 TL’dir.

Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Partinin il örgütlerinin 2010 yılı gelirleri toplamı19.687.719,33 TL olup bunun 826.142,09 TL’si üyelerden alınan girişaidatlarından, 7.016.123,26 TL’si bağışlardan, 20.201,01 TL’si yayıngelirlerinden, 1.356.762,96 TL’si faaliyet gelirlerinden, 299.432,99 TL’simalvarlığı gelirlerinden, 51.857,02 TL’si banka mevduat gelirlerinden,10.117.200,00 TL’si üst örgütlerden alınan yardımlardan oluşmaktadır. Dönembaşı alacaklar toplamı 470.997,32 TL, dönem sonu borçlar toplamı 4.471.327,66TL’si geçen yıldan devreden kasa/banka toplamı 1.450.917,12 TL’dir.

Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

C- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı giderleri toplamı 29.662.502,65TL olup bunun 4.925.869,26 TL’si personel giderlerinden, 336.183,32 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 126.382,06 TL’si kırtasiye ve bürogiderlerinden, 5.124.038,59 TL’si haberleşme giderlerinden, 51.840,40 TL’sitaşıma giderlerinden, 667.732,67 TL’si seyahat giderlerinden, 1.167.037,07TL’si genel yönetim giderlerinden, 556.714,86 TL’si bakım, onarımgiderlerinden, 1.343.471,32 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden,56.361,03 TL’si vergi, sigorta, noter giderlerinden, 888.744,34 TL’si demirbaşgiderlerinden, 10.117.200,00 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 3.992.319,21TL’si seçim, tanıtma giderlerinden, 308.608,52 TL’si diğer giderlerdenoluşmaktadır. Dönem başı borçlar toplamı 417.440,67 TL, dönem sonu alacaklartoplamı 1.005.597,97 TL, gelecek yıla devreden kasa/banka toplamı 320.158,56TL’dir.

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.

1- Personele verilen avansların 31.12.2009 tarihi itibariyledökümünün, 2010 yılı avans verme ve tahsil bilgilerinin ve 31.12.2010 tarihiitibariyle avans dökümünün ayrıntılı olarak bildirilmesi istenmiştir.

Parti yetkililerince konuya ilişkin olarak gönderilen cevapyazısında; istenilen bilgilerin Ek-2 de sunulduğu, 2009 yılından 2010 yılınadevreden 139.449 TL personel avansları bakiyesinin 2009 yılı esas incelemesisonucunda Anayasa Mahkemesinin E.2010/51 ve K.2012/13 sayılı kararı ileHazineye irad kaydedildiği, bu nedenle söz konusu tutarın ikinci defa Hazineyeirad kaydedilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.

2820 sayılı Kanun’un“Borç Verme Yasağı” başlıklı 72. maddesinde, “Siyasi partiler,üyelerine ve diğer gerçek ve tüzelkişilere hiçbir şekilde borç veremezler.”denilmektedir. Personele aylığından mahsup edilmek üzere veya bir iş için avansverilmesi mümkündür. Ancak verilen avansın miktarı ile takip eden aylıködemesinden veya işin bitiminde mahsup edilip edilmediği önemlidir. Personeleavans uygulamasının yasal çerçevesinden uzaklaştırılarak personele faizsizkredi uygulamasına dönüştürülmesi parti kaynaklarının kanuna aykırı bir şekildekullanılması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla personele avans adı altındaverilen tutarlar personele borç verme niteliğinde olup 2820 sayılı Kanun’un 72.maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Parti savunmasında 2009 yılı hesabıyla ilgili olarak AnayasaMahkemesinin E.2010/51 ve K.2012/13 sayılı kararı ile Hazineye irad kaydedilentutarı 139.449 TL olarak belirtmiştir. Ancak aşağıdaki tabloda da ayrıntılıolarak gösterildiği üzere, tablodaki kişilerle ilgili olarak 2009 yılından 2010yılına devreden ve söz konusu Anayasa Mahkemesi kararı ile Hazineye iratkaydedilen tutar 113.148,91 TL’dir. Bu itibarla 2010 yılında personele avansadı altında borç olarak verilen 331.294,97 TL’den 2009 yılından 2010 yılınadevreden ve Anayasa Mahkemesi tarafından Hazineye irat kaydedilen 113.148,91 TLdüşüldükten sonra geriye kalan toplam 218.146,06 TL’nin Hazineye iradkaydedilmesi gerekir.

PERSONELE VERİLEN BORÇ TABLOSU

2- Aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak verildiği üzere;

a- Sancay KUNDUKAN ve Müge KIZILCA’nın işten ayrılmasına ilişkinbelgelerin gönderilmesinin,

b- Bu kişilere ihbar ve izinle ilgili olarak yapılan ödemelereyemek yardımı, yol yardımı ve sosyal yardımın dâhil edilmesinin,

izahı istenmiştir.

a- Parti yetkilileri Sancay KUNDUKAN ve Müge KIZILCA’nın iştenayrılmalarına ilişkin belgeleri göndermişlerdir.

b- Sancay KUNDUKAN ve Müge KIZILCA’ya ihbar ve izinle ilgiliolarak yapılan ödemelere yemek yardımı, yol yardımı ve sosyal yardımın dahiledilmesine ilişkin soruya ise “Yıllarca hizmet eden bu kişilerin mağdurolmaması için yapılan ödemelerden her hangi bir kesinti yapılmamıştır.”şeklinde cevap vermişlerdir.

Partinin savunması incelendiğinde, yapılan ödemelerin “personelemağduriyet yaşatmama” gibi yasal olmayan bir gerekçeye dayanılarakyapıldığı görülmektedir. Parti bütçesinden yasal olmayan giderlerin yapılmasınıise kabul etmek mümkün değildir.

Nitekim 4857 sayılı İşKanunu’nun 57. maddesinde, “İşveren, yıllık ücretli iznini kullananher işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izinebaşlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Bu ücretin hesabında 50 ncimadde hükmü uygulanır.

Günlük, haftalık veya aylıkolarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kâra katılma veyüzde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alanişçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığıücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalamaüzerinden hesaplanır.

Ancak, son bir yıl içindeişçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayınbaşı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içindeçalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Yüzde usulünün uygulandığıyerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.

Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusalbayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.”denilmektedir.

Yine aynı Kanun’un 50. maddesinde ise “Fazla çalışmakarşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olaraknormal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerindeçalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusalbayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitindehesaba katılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde, yıllık izin ücretinde sosyalyardımların dikkate alınmayacağı açıktır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda8.894,55 TL’nin Hazineye irad kaydedilmesi gerekir.

3- Aşağıda ayrıntısı verilen bilirkişi ödemesinin hangi davadosyasına ilişkin olduğu, bu davanın Parti tüzel kişiliğiyle ilişkisininaçıklanması ve bu ödemeye ilişkin serbest meslek makbuzu v.s gibi ödemebelgelerinin gönderilmesi istenmiştir.

Yukarıda ayrıntısı verilen ödemeye ilişkin olarak parti tarafındancevap verilmemiş ve herhangi bir belge gönderilmemiştir. 2820 sayılı Kanun’un70. maddesinde; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Birsiyasi partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.”denilmektedir.

Yine aynı maddede beş (2010 yılı için 59,55TL) liraya kadar olanharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesinin zorunluolmadığı belirtildiğinden, bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibigeçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında ise “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde,fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerdenalınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Parti yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen gidere ilişkin belgeaslını sunmamıştır. Bu nedenle fatura ve serbest meslek makbuzu aslı olmaksızınveya 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na uygun düzenlenmiş belge olmadan kaydedilengiderin, Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabuledilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla Parti tüzel kişiliğiyle ilgili olup olmadığı Partitarafından izah edilemeyen ve tevsik edilemeyen 1.500,00 TL’nin Hazineye iradkaydedilmesi gerekir.

4- Aşağıda ayrıntısı verilen giderlerin hangi araçlara aitolduğunun ve bu araçların partiyle ilişkisinin açıklanması istenmiştir.

Parti yetkilileri konuya ilişkin olarak aynen “Yukarıdaayrıntısı verilen giderler hangi araçlara aittir? Bu araçların partiyleilişkisinin açıklanması istenmektedir.

MFA Otomotiv Gıda San.Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen hizmetgenel merkez araçlarımızın temizliği ile ilgilidir.

31.12.2009 tarih ve024993 nolu fat.

31.01.2010.tarih ve 025011 nolu fat.

28.02.2010 tarih ve 025074 nolu fat.

31.03.2010 tarih ve 025162 nolu fat. ve yine

30.04.2010 tarih ve 025303 nolu faturaların ekinde temizliği(yıkaması ) yapılan araçların listesi yok ancak Parti aktifinde kayıtlı olanhavuzdaki makam araçları ve Seçim otobüslerimizin aldığı hizmetlerinfaturasıdır. Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım/2010 TarihliMFA Ltd.Şti. faturalarından hareketle anlaşılması mümkündür.”şeklinde cevap vermişlerdir.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde;

“Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasipartinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.”denilmektedir.

Parti tarafından MFA Otomotiv Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ye ödenenaraç yıkama giderlerinin parti tüzel kişiliğine ait araçlara ait olduğu ifadeedilmiştir.

Ancak yukarıdaki tablonun 4. ve 5. maddelerindeki akaryakıtgiderlerinin Parti tüzel kişiliğiyle ilişkisi konusunda ise Parti tarafındanherhangi bir açıklama yapılmamıştır.

Bu itibarla Parti tüzel kişiliği adına kayıtlı olmayan araçlaraait akaryakıt giderlerinin Parti bütçesinden ödenmesi nedeniyle 585,01 TL’ninHazineye irad kaydedilmesi gerekir.

5- Aşağıda ayrıntısı verilen ve çeşitli icra dairelerine yapılanödemelerin Parti tüzel kişiliğiyle ilişkisinin açıklanması istenmiştir.

Parti yetkilileri konuya ilişkin olarak aynen, “Partipersonelimiz olan Çetin Kaya, Sancay Kundukan, Sadi Çınar ve Zehra ZülalAtalay’ın icra dairesine intikal etmiş kişisel borçlarından dolayı maaşlarınınüzerine konulan haciz işlemi gerçekleşmiştir. Parti’den alacakları maaşlarınaicra dairesince alacaklının talebi üzerine aylık ücretlerinin ¼ ü oranındakiyasal kesintilerden ibarettir. İlgili personellerin maaşlarından kesilerekilgili icra dairelerine ödenen ve aşağıda ayrıntılı dökümünü yaptığımıztutarlar ilgili ayın sonunda maaşlarından kesilmiştir. Ay sonlarındaki ücrettahakkuklarında olduğu gibi kesinti yapılarak icra dairelerine ödeme yapılmasıParti tüzel kişiliği sorumluluğundadır. Bu nedenle ay sonlarındaki ücrettahakkuk maddesi ile kesinti yapılıyor ve ilgili İcra dairelerine ödeniyor. Buödemeler Parti tüzel kişiliği tarafından ödeniyor gibi olsa da ücretlerindenkesilen miktarlardır.” şeklinde cevap vermişlerdir. Ayrıca açıklamaya ekolarak cevap yazısında ismi geçen şahısların maaşlarından yapılan kesintimiktarına ilişkin açıklamayı eklemişlerdir.

Ancak Parti tarafından yukarıdaki tablonun 11., 13. ve 32.maddelerinde belirtilen icra giderlerine ilişkin herhangi bir açıklamayapılmamıştır. Yani söz konusu giderlerin Parti tüzel kişiliğine ait olupolmadığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde, “Siyasi partileringiderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütün giderleri, osiyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.” denilmektedir.

Bu itibarla, yukarıdaki tablonun 11., 13. ve 32. maddelerindeyer alan giderlerin Partinin amaçlarına uygun ve Parti tüzel kişiliği adınayapılmış bir gider olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından 13.500,00 TL’ninHazineye irad kaydedilmesi gerekir.

6- Aşağıda ayrıntısı verilen giderlerin Parti tüzel kişiliğiyleilişkisinin açıklanması ve bunlara ilişkin ödemelerin Parti bütçesindenyapılmasının izahı istenmiştir.

Parti yetkilileri yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen giderlereilişkin açıklama yapmışlar ve bu giderlerin Parti gideri olduğunu ifadeetmişlerdir. Ancak yapılan açıklamalar genel mahiyette olup bu giderlerin Partigideri olduğunu ispat edecek hiçbir belge sunulmamış, yapılan harcamalardandemirbaş kaydı yapılması gerekenlerin ise demirbaş kayıtları yapılmamış veyaMahkemeye ibraz edilmemiştir.

Bu itibarla, yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen giderlerinParti amaçlarına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcamaolarak kabul edilmesi mümkün olmadığından 5.294,60 TL’nin Hazineye iradkaydedilmesi gerekir.

7- Aşağıda ayrıntısı verilen ve fotokopi belgelerle yapılmış olan giderlereilişkin belgelerin (fatura, serbest makbuzu, fiş v.b) asıllarının gönderilmesiistenmiştir.

Parti yetkilileri konuya ilişkin olarak aynen;

“1 -15.01.2010 Tarih ve 12 No lu yevmiye ile tahsil edilen11.279.-TL. Yurt dışı ilişkiler personelimiz Merve Petek Gürbüz de görünen yurtdışı seyahat avansları ile ilgili hesap kapatma olup kendisinden kasa ya tahsiledilmiştir. Kasa tahsil makbuzu ilgili yevmiye (12 nolu Yevmiye kaydı) kaydınınekindedir.

2- Bu kadar yoğun evrak akışı içerisinde 2, 3 ve 4 nolumaddelerde zikredilen 2.065 TL, 1696,34 TL ve 177,18 TL tutarındaki üç faturayabütün aramalara rağmen ulaşılamamıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Partinin yukarıdaki tablonun 1. maddesinde ayrıntısı verilen11.279,00 TL tutarındaki kasa tahsil fişine ilişkin açıklaması kabuledilmiştir. Bunun dışında 2., 3. ve 4. maddelerde belirtilen faturalara hiçulaşılamadığı ifade edilmiş; 5., 6. ve 7. maddelere ilişkin olarak ise herhangibir açıklama yapılmamıştır.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde, beş (2010 yılı için 59,55TL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsikedilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden, bu miktarı aşan harcamalarınmakbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında ise “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde,fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerdenalınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Parti yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen 1. madde dışındakigiderlere ilişkin olan belge asıllarını sunmamıştır. Ayrıca bu belgelerinasıllarının temin edilmemesine ilişkin olarak da herhangi bir açıklamayapmamıştır. Bu nedenle fatura ve serbest meslek makbuzu aslı olmaksızın veya213 sayılı Kanun’a uygun düzenlenmiş belge olmadan kaydedilen giderin, Kanun’unöngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkündeğildir.

Bu itibarla, yukarıdaki tabloda 1. madde hariç ayrıntısı verilentoplam 7.613,52 TL’nin Hazineye irad kaydedilmesi gerekir.

8- Aşağıda ayrıntısı verilen ve isimsiz olarak düzenlenen uçak biletlerininparti bütçesinden ödenmesinin izahı istenmiştir.

Parti yetkilileri konuya ilişkin olarak herhangi bir açıklamayapmamışlardır.

2820 sayılı Kanunu’nun 70. maddesinde, “Siyasi partilerin giderleriamaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır.” denilmektedir.

Yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen harcamalar şahsi niteliktedir.Dolayısıyla Parti amacına uygun olmayan ve Parti tüzel kişiliğiyle ilişkisibulunmayan söz konusu harcamaların Parti bütçesinden karşılanması mümkündeğildir. Bu itibarla, 2.171,00 TL’nin Hazineye irad kaydedilmesi gerekir.

9- Aşağıda ayrıntıları verilen ödemelere ilişkin belge asıllarının(fatura v.s) gönderilmesi istenmiştir.

Parti yetkilileri konuya ilişkin olarak aynen, “22.01.2010tarihinde alınan doğalgaz ile ilgili belge kurumdan alınarak ekte sunulmuştur.

19.02.2010 tarihli sipariş avansının faturasına ulaşılmamıştır.Ancak kayıtlarımızda ilgili firma cari hesabında parti olarak hala alacaklıdurumdayız.

12.03.2010 tarihli Halk radyo televizyon A. Ş. Nin 951929 no lufaturası açıklaması bulunmaktadır. İlgili firma ile olan cari hesap dolayısıile gönderilmiş olan bir miktardır. Talimat yanlışlıkla fatura numarası iletanzim edilmiştir. Halk radyo televizyon ile ilgili muavin defter ektedir.

19.03.2010 tarihli Tellcom iletişim hizmetleri ile ilgili faturaaslı ekte sunulmuştur.

16.04.2010 tarihli Halk Radyo Televizyon A. Ş. nin 951935 nolufaturası açıklaması bulunmaktadır. İlgili firma ile olan cari hesap dolayısıile gönderilmiş olan bir miktardır. Talimat yanlışlıkla fatura numarasıyazılarak tanzim edilmiştir. Oysa ki sipariş avansı ya da alınan hizmet avansıaçıklaması olmalıydı. Bu talimatlardaki sehven yanlış açıklama borç alacakmiktar ve ilişkisini ve miktarını etkilemeyen yanlış açıklama satırıdır. Halkradyo televizyon ile ilgili muavin defter ektedir.

31.07.2010 tarih ile BMK hukuk bürosu ile ilgili 10.322 TL likserbest meslek makbuzu ise ekte sunulmuştur.

03.09.2014 tarihli Anadolu Sigorta Türk A. Ş. nin düzenlediği16.046,00 TL lik Bina sigortası ekte sunulmuştur.

30.10.2010 tarihinde Brüksel Temsilciliğine gönderilen 4.000,25TL ile ilgili banka hesap ekstresi ektedir.

02.11.2010 tarihinde alınan doğalgaz ile ilgili belge kurumdanalınarak ekte sunulmuştur.

24.12.2010 tarihli 304 nolu yevmiyede sorulan 17.12.2010 tarihli5.000.-TL otopark bedeli Türkiye Basketbol Federasyonu ile yapılan sözleşmegereği yapılan ödemedir.

24.12.2010 tarihinde alınan doğalgaz ile ilgili belge kurumdanalınarak ekte sunulmuştur. ( Ek-11 )” şeklinde açıklamayapmışlardır.

Partinin cevap yazısına ekli olarak göndermiş olduğu belgelerincelendiğinde, yukarıdaki tablonun 1., 4., 7., 8., 9., 11. ve 12. maddelerineilişkin açıklamalar kabul edilmiştir. Tablonun 6. maddesine ilişkin belgeninekte sunulduğu belirtilmiş olmasına rağmen yapılan incelemeler sonucunda sözkonusu belgenin cevap yazısına hiç eklenmediği anlaşılmıştır. Bunun dışındakimaddelere ilişkin olarak Partinin yapmış olduğu açıklamalar genel mahiyetteolduğundan ve söz konusu gider kalemlerine ilişkin belgeler sunulmadığındankabul edilmemiştir.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde, beş (2010 yılı için59,55TL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge iletevsik edilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında ise “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde,fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerdenalınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Parti yukarıdaki tabloda ayrıntısı verilen 2., 3., 5., 6. ve 10.maddede yer alan giderlere ilişkin belge asıllarını sunmamıştır. Bu nedenlefatura ve serbest meslek makbuzu aslı olmaksızın veya 213 sayılı Kanun’a uygundüzenlenmiş belge olmadan kaydedilen giderin, Kanun’un öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, yukarıdaki tablonun 2., 3., 5., 6. ve 10.maddelerinde ayrıntısı verilen toplam 167.602,17 TL’nin Hazineye iradkaydedilmesi gerekir.

2- İl Örgütleri Giderleri

Partinin il örgütlerinin 2010 yılı giderleri toplamı22.740.575,48 TL olup bunun 2.375.673,64 TL’si personel giderlerinden,2.265.875,03 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 1.432.387,20 TL’sikırtasiye ve büro giderlerinde, 1.688.666,05 TL’si haberleşme giderlerinden,1.192.455,04 TL’si taşıma giderlerinden, 299.135,50 TL’si seyahatgiderlerinden, 2.350.884,30 TL’si kira giderlerinden, 512.569,57 TL’si bakım,onarım giderlerinden, 1.143.543,27 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlikgiderlerinden, 405.431,96 TL’si vergi, sigorta, noter giderlerinden, 597.302,52TL’si demirbaş giderlerinden, 1.098.558,81 TL’si teşkilata yardımgiderlerinden, 7.378.092,59 TL’si seçim, tanıtma giderlerinden oluşmaktadır.Dönem başı borçlar toplamı 2.184.684,71 T, dönem sonu alacaklar toplamı543.330,40 TL. gelecek yıla devreden kasa/banka toplamı 612.370,84 TL’dir.

Partinin il örgütlerinin 2010 yılı kesin hesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.

D- Parti Mallarının İncelenmesi

Cumhuriyet Halk Partisinin 2010 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede, Parti Genel Merkezinin 2010 yılı içinde edindiğitoplam 888.744,34 TL tutarındaki taşınır malın (demirbaş) 2820 sayılı Kanun’auygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun dışında Parti Genel Merkezinin 2010yılında herhangi bir taşınmaz ile değeri 100.00 TL’yi aşan taşınır, menkulkıymet ve hak ediniminde bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Cumhuriyet Halk Partisinin 2010 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;

1- Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen, 1.006.676,47TL dönem başı alacaklarının, 7.635.387,05 TL dönem sonu borçlarının,4.426.035,13 TL 2009 yılından devreden kasa/banka toplamının, 44.418.562,63 TLgelir toplamının, 2.602.125,38 TL dönem başı borçlarının, 1.548.928,37 TL dönemsonu alacaklarının, 52.403.078,13 TL gider toplamının, 932.529,40 TL 2011yılına devreden kasa/banka toplamının Hazineye irat kaydedilenler dışında kalanbölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 70. maddesine aykırıolarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmeyen ve kesin hesapta gösterilenancak belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilemeyen harcamalarıntoplamı olan 425.306,91 TL karşılığı parti mal varlığının 2820 sayılı Kanun’un75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irad kaydedilmesine,

2.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.