Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2000/16, K.2010/9 Sayılı Karar - 03/03/2010

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2000/16 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2010/9

Karar Günü:3.3.2010

R.G.Tarih-Sayı:20.03.2010-27527

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1999 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, FulyaKANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve MehmetERTEN'in katılımıyla 17.9.2002 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1999 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

'Dosyadaki eksiklik giderildiğinden işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 1999 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeCumhuriyet Halk Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 1999 yılıgelirlerinin 5.690.592.975.574.- lira, giderlerinin 5.253.099.319.823.- lira,2000 yılına devreden nakit mevcudunun 437.493.655.751.- lira olduğu, gelirtoplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 3.648.266.623.053.- liraolarak gösterilmiştir.

Bunun 7.067.323.719.- lirası 1998 yılından devredenalacaklar, 66.136.859.748.- lirası 2000 yılına devreden borçlar,148.115.581.439.- lirası 1998 yılından devreden nakit mevcudu, 615.426.418.835lirası aidat gelirleri, 119.296.514.- lirası bağış gelirleri, 2.232.000.000.-lirası defter-makbuz satış gelirleri, 2.457.861.000.- lirası balo, eğlence vekonser gelirleri, 7.000.000.000.- lirası mal varlığı gelirleri,781.377.395.798.- lirası banka mevduat gelirleri, 2.007.456.393.000.- lirasıhazine yardımı, 4.471.650.000.- lirası kira gelirleri ve 6.405.843.000.- lirasıçeşitli gelirlerden oluşmaktadır.

Genel Merkez'in defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69.maddelerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti'nin il örgütleri gelirleri 2.042.326.352.521.- liraolarak gösterilmiştir.

Bunun 5.094.917.651.- lirası 1998 yılından devredenalacaklar, 137.847.019.877.- lirası 2000 yılına devreden borçlar,36.855.149.055.- lirası 1998 yılından devreden nakit mevcudu, 476.294.687.678.-lirası aidat gelirleri, 720.588.167.412.- lirası bağış gelirleri,15.706.497.055.- lirası defter-makbuz satış gelirleri, 189.984.103.309- lirasıbalo, eğlence ve konser gelirleri, 9.776.255.000.- lirası mal varlığıgelirleri, 38.315.415.484.- lirası banka mevduat gelirleri ve 411.864.140.000.-lirası genel merkez yardımlarından oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümündeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 3.280.735.276.668.- liraolarak gösterilmiştir.

Bunun 18.083.171.662.- lirası 1998 yılından devredenborçlar, 34.008.566.810.- lirası 2000 yılına devreden alacaklar,434.224.981.906.- lirası personel giderleri, 316.214.833.076.- lirası yönetimgiderleri, 63.950.076.890.- lirası kurultay, kongre giderleri,1.919.515.479.727.- lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri,68.618.268.880.- lirası demirbaş giderleri, 2.836.987.717.- lirası çeşitligiderler ve 423.282.910.000.- lirası yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi'nin 2000 yılına devreden nakitmevcudu 367.531.346.385.- liradır.

Genel Merkezin 2000 yılı defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.

AÇIKLAMA

Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanununun229. maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığındamüşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapantüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarifyapılmış ve 'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindekihükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması veverilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarındabu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebekayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılmasıgerektiği ifade edilmiştir.

Aynı Kanunun 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.

Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesinde ki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;

Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Giderpusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve işücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanınadlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihiihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malısatana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsülettirilir.'

hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya kadar olan harcamaların makbuz veyafatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarıgeçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen 'makbuz' un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için malya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardanalınması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıYasa'nın 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi'nin 1999 yılıdefter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazıkonular 21.10.2009 tarih ve 337-1304 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı'nasorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 18.11.2009 tarih ve 5701 sayılıyazıyla cevap verilmiştir.

Parti yetkilileri, 1999 yılı kesinhesaplarının ilkinceleme kararının kendilerine 23.9.2002 tarihinde tebliğ edildiğini, SiyasiPartiler Yasası'nın 70. maddesi gereğince beş yıllık süre geçtiğindenhesapların inceleme konusu yapılamayacağını ve on yıl geçtikten sonra hesaplailgili sağlıklı bilgi ve belgelere ulaşılmasının güç olduğunu belirtmişlerdir.

Yasa'nın 70. maddesinde gösterilen beş yıllık süre siyasipartilerin gider belgelerini saklamakla yükümlü oldukları süreyi göstermekteolup, Anayasa Mahkemesi'ne sunulmuş belgelerle ilgisi bulunmamaktadır. AnayasaMahkemesi'nin elinde bulunan siyasi parti hesaplarını esastan incelemesineilişkin yasada bir süre öngörülmemiştir.

1- Parti adınadüzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına (uçak, tren veotobüs bilet bedelleri) ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gideryazılmasının nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri uçak, otobüs ve trenbileti gibi belgelerin hiçbir zaman kurum adına düzenlenemediğini, öncedenplanlanan seyahatlerin anlaşmalı acenteler vasıtasıyla alınması durumunda partiadına fatura düzenlenebileceğini, söz konusu harcamaların tamamının parti adınave parti faaliyetleri ile ilgili olarak yapıldığını ve harcama belgelerininhepsinde parti yetkililerinin onayının olduğunu belirtmişlerdir.

Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda yaparti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgedeyer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışındakalanlar olup, bu kişilerin parti adına ve parti faaliyeti için seyahatettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Parti söz konusu harcamaların parti adına ve partifaaliyetleri ile ilgili olarak yapıldığını ve harcama belgelerinin hepsindeparti yetkililerinin onayının olduğunu söylemişlerse de, gider belgeleriarasında bunları gösteren bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde deherhangi bir belge ibraz edilmemiştir.

Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenenbelgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 964.500.000.- liratutarındaki harcama parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygunyapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

2- Aşağıdaayrıntısı gösterilen 72.400.000 lira tutarındaki trafik cezalarının gideryazılmasının nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri bu ödemelerin partikasasından yapılan ve kaçınılmaz ödemeler olduğunu, ilgilisine ödemeyaptırılamadığı için gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.

Parti görevlilerinin şahsi kusurları dolayısıyla tahakkukeden trafik cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir.Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 72.400.000.-lira tutarındaki trafik cezaları parti tüzel kişiliği adına ve partiamaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

3- 28.7.1999 tarihve 168 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak gider yazılan Partimeclisi üyesi Meral Sağır'a ait 28.7.1999 tarih ve 2354100843685 numaralı38.500.000.- lira bedelli Antalya-Ankara arası uçak biletinin, aslınınaynısıdır şeklinde firma tasdikli fotokopisi kullanılarak 27.8.1999 tarih ve200 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak tekrar gider yazılmasınedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri kasadan gerçek anlamda bir ödemeninsöz konusu olmadığını ve sehven yanlış kayıt altına alındığını bildirmişlerdir.

Aynı uçak biletinin iki farklı yevmiye fişinde mükerrerolarak gider yazılması, gerçek harcama karşılığı olmaksızın ve belgeyedayanmaksızın ödeme yapılması anlamına gelmektedir.

Mükerrer olarak gider yazılan 38.500.000.- liranınYasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

4- 10.2.1999tarihli avans makbuzu ile dava harcı avansı olarak Av. Şahin Mengü'ye verilen25.000.000 lira tutarındaki avansın muhasebe kaydı 10.2.1999 tarih ve 14numaralı yevmiye fişinde kasadan ödenmiş gibi gösterilerek 250.000.000.- liraolarak yapılmıştır.

Söz konusu avansın mahsubunun yapıldığı 26.2.1999 tarihve 23 numaralı yevmiye fişi ekinde yer alan yazıda, Av. Şahin Mengü 25.000.000avans aldığını, belgelerini sunduğu 23.500.000.- lirayı (19.650.000 +3.850.000) harcadığını ve 1.500.000.- lira avans artığı kaldığını bildirmiş vehesabın bu yönde kapatılmasını istemiştir.

Avansın kapatılmasına ilişkin muhasebe kaydının yapıldığı23 numaralı yevmiye fişinde, yapılan harcama 23.500.000 lira yerine 248.500.000lira olarak gösterilmiş ve gider yazılmış, kalan 1.500.000 lira kasayakaydedilerek 250.000.000 lira tutarındaki avans kapatılmış gibi gösterilmiştir.

Avans olarak verilen 25.000.000.- liranın 250.000.000.-lira verilmiş gibi kaydedilmesi ve harcama belgesi olmaksızın 225.000.000.-liranın gider kaydedilerek avansın kapatılması nedeni partiye sorulmuş, partiyetkilileri avans makbuzu ile yapılan ödemenin farklı görünmesinin kayıt hatasınedeniyle olduğunu ve gerçek manada fazla ödeme yapılmadığını belirtmişlerdir.

Avans makbuzu ile avukata verilen avans tutarı25.000.000.- liradır. Avukat bu tutar üzerinden işlem yapmış ve gider belgeleriile avansını kapatmıştır.

Söz konusu avans verme ve mahsup işlemimuhasebeleştirilirken 250.000.000.- lira üzerinden kayıt yapılmış ve herhangibir gider belgesi olmadığı halde 225.000.000.- lira fazladan giderkaydedilmiştir.

Bu nedenle, herhangi bir gider belgesine dayanmaksızıngider olarak kaydedilen 225.000.000.- liranın Yasa'nın öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

5- Parti tüzelkişiliği adına yapılmayan 181.970.469.- liralıkharcamanın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri adı geçenkişilerin merkez yönetim kurulu üyeleri olduklarını, gider belgelerinin partigörevi nedeniyle düzenlendiğini ve yetkililerin onayıyla ödendiğinibelirtmişler, ancak söz konusu giderlerin yapılmasına ilişkin görev durumunugösteren herhangi bir belge ibraz etmemişlerdir.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde, siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasî partinin bütüngiderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altınaalınmıştır.

Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerin partitüzelkişiliği adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Kişiler adına düzenlenen ve Parti tüzelkişiliği adınaolmayan 181.970.469.- liralık harcamanın Yasa'nın öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

6- 14.12.1999tarih ve 354 numaralı yevmiye fişinde 109.250.000.- lira tutarındaki giderin,Sevda Çiçekçilik Necdet Tepe'ye ait 15.11.1999 tarih ve 62373 numaralıfaturanın aslı yerine faks fotokopisine dayanılarak yapılması nedeni partiyesorulmuş; parti yetkilileri firma kapanmış olduğundan aslının teminedilemediğini ve ödemenin fatura faksına istinaden banka kanalıyla yapıldığınıbildirmişlerdir.

Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricindebaşka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasalbir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanınaslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının giderbelgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon lirayakadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesizorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veyafatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

Bu nedenle, gerekçesiz olarak fatura fotokopisinedayanılarak gider kaydedilen 109.250.000.- liranın Yasa'nın öngördüğüanlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

7- Partide ücretkarşılığı çalışmakta iken istifa etmek suretiyle partideki görevlerindenayrılmış olan ve aşağıda isimleri belirtilen kişilere ihbar ve kıdem tazminatıödenmesi nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu ödemelerinişverenin tasarrufunda yapıldığını, iş hukukunda bunu yasaklayan bir hükmünbulunmadığını, her işverenin istihdam ettiği personele işten kendi isteğiyleolsun olmasın ayrılınca ihbar, kıdem tazminatı ya da başka isimler altındaödeme yapmakta serbest olduğunu, kendi isteğiyle işten ayrılan personelin ihbarve kıdem tazminatı talep etme hakkının olmadığını, ancak işverenin geçmiştekiperformansını dikkate alarak ve mağduriyetini gidermek amacıyla ihbar ve kıdemtazminatı ödemesini engelleyen yasal bir düzenlemenin bulunmadığını ve partidenayrılan personele banka aracılığıyla yapılan ödemenin gider yazılmasında SiyasiPartiler Yasası'nın 70. maddesine aykırılık bulunmadığını bildirmişlerdir.

1475 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinde, süresi belirliolmayan sürekli hizmet akitlerinin feshinden önce durumun diğer tarafabildirilmesi gerekeceği, iş akitlerinin çalışma sürelerine göre belirlenensüreler (maksimum sekiz hafta) geçtikten sonra feshedilmiş sayılacağı, bildirmeşartına uymayan tarafın bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminatödemek zorunda olduğu, işverenin bildirim süresine ait ücreti peşin vermeksuretiyle iş sözleşmesini feshedebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenlemeye göre ihbar tazminatı, işveren veya işçininhaber vermeden iş akdini feshetmesi durumunda karşı tarafa ödeyeceği tazminattır.Fesihten söz edebilmek için sözleşmenin sona erdirilmesine yönelik bir iradebeyanı olmalıdır. Partiye verilen dilekçelerde bu kişilerin istifa etmeksuretiyle kendi istekleri ile işten ayrıldıkları, dolayısıyla feshi işçilerinyaptığı anlaşılmaktadır. İş akdini parti feshetmediğine ve işçi istifa ederekayrıldığına göre bu işçilere ihbar tazminatı ödenmesi İş Kanuna aykırıdır.

İş Kanunu'nun 14. maddesinde ise kıdem tazminatınınödenmesini gerektiren haller sayılmış olup, istifa etmek suretiyle olanayrılmalar bunlar arasında sayılmamıştır. Nitekim yerleşik Yargıtay içtihadınagöre, istifa ederek işinden ayrılan kişilere kıdem tazminatı ödenemeyeceğihüküm altına alınmıştır.

Partinin de, sunduğu 18.11.2009 tarih ve 5701 sayılıyazısındaki kendi isteğiyle işten ayrılan personelin ihbar ve kıdem tazminatıtalep etme hakkı olmadığı ifadesiyle, kendi isteğiyle işinden ayrılan personeletazminat ödenmesinin yasal olmadığını kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Hazine Yardımı alan bir partinin, kendi isteğiyle işindenayrılan kişiye çalıştığı dönemdeki performans ve tutumu dikkate alınıpmağduriyetini gidermek amacıyla yasal olarak ödemekle yükümlü olmadığıtazminatı ödemesinin parti adına ve amacına uygun bir harcama olmadığıdüşünülmektedir.

Buna göre, Parti tarafından yasal olarak ödenmesigerekmediği halde gider kaydedilip ödenen 6.467.608.476.- lira Partitüzelkişiliği adına ve amacına uygun yapılmış bir harcama olarak kabuledilmemiştir.

8- 5.11.1999 tarihve 277 numaralı yevmiye fişi ile Şule Bucak ve Tarhan Erdem'in İngiltereseyahat giderlerinin ödenmesinde, 27.9.1999 tarihli Hinton Firsh. adı altında300 İngiliz Sterlini harcamanın sadece rezervasyon yazısı faksına dayanılarakve başka bir belgesi olmaksızın masraf çizelgesine dahil edildiği ve bedelinin gideryazıldığı görülmüştür.

Bu gidere ilişkin olarak, söz konusu seyahate dairdüzenlenen masraf çizelgesinin ekinde The Labour Party tarafından partiyeyazılmış rezervasyon yapıldığına ilişkin yazının faksı mevcut olup, bu giderinyapıldığını gösteren fatura veya fatura yerine geçen bir belge bulunmamaktadır.

Fatura veya fatura yerine geçen bir belgeye dayanmaksızın300 İngiliz Sterlini yurtdışı harcamanın (300 x 722.072 = 216.621.600.- lira )gider yazılması nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri gerek SiyasiPartiler Kanunu gerekse Vergi Usul Kanunu açısından esas olanın olaylarıngerçek mahiyeti olduğunu, doğruluk ve kanuna uygunluk incelemeleri çerçevesindeyapılan harcamaların doğruluğu, gerçekliği ve kanuna uygunluğu konularındaaksine bir kanıt ortaya konulmadığı sürece belgelerin şekil açısındandeğerlendirilerek harcamaların kabul edilmemesinin mümkün olmadığını, ödememiktarlarına bakıldığında bunun kötüye kullanımı akla getirmeyecek, yani partikaynaklarının parti amacı dışında harcandığı izlenimi vermeyecek boyutlardaolduğunun görüleceğini bildirmişlerdir.

Partinin yapmış olduğu açıklamanın sorulan konuyla ilgisibulunmamaktadır. Rezervasyon yapıldığına ilişkin yazının faksı, harcamanınyapıldığı ve mal veya hizmetin alındığını gösteren bir belge ile tamamlanmadantek başına geçerli bir kanıtlayıcı gider belgesi olarak kabul edilemez.

Bir harcamanın gider yazılabilmesi için, fatura veyaserbest meslek makbuzu veya bunları düzenlemekle yükümlü olmayanların usulüneuygun şekilde düzenlemiş oldukları gider pusulalarına dayanması gerekmektedir.

Fatura veya serbest meslek makbuzu veya gider pusulasıile belgelendirilmesi gerektiği halde tek başına geçerli bir kanıtlayıcı belgeniteliği taşımayan rezervasyon yazısı faksına dayanarak gider yazılan 216.621.600.-liranın Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabuledilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarınauygun olarak yapılmayan toplam 8.275.850.545.- lira gider karşılığıparti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarıncaHazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 1.972.364.043.155.- liraolarak gösterilmiştir.

Bunun 72.919.142.307.- lirası 1998 yılından devredenborçlar, 9.935.065.441.- lirası 2000 yılına devreden alacaklar,219.741.896.891.- lirası personel giderleri, 620.199.771.799.- lirası yönetimgiderleri, 23.634.068.900.- lirası kurultay, kongre giderleri,501.096.280.802.- lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri,108.300.759.015.- lirası demirbaş giderleri ve 416.537.058.000.- lirası yapılanyardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2000 yılına devreden nakit mevcudu69.962.309.366.- liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1999 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede,

Parti'nin 1999 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 120.894.754.952.- lira değerinde taşıtve demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal, 37.856.670.000.- lira değerindetaşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmıştır.

Parti tarafından 1999 yılında edinilen, değerleri toplamı120.894.754.952.- lira olan taşınır malların 67.236.924.513.- lirası GenelMerkez, 53.657.830.439 lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bumallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa vesandalyeleri, bilgisayar, tv, dolap, halı, kilim vb.) olup, 5.055.000.000.-lirası bağış, 115.839.754.952.- lirası ise satınalma suretiyle edinilmiştir.

Parti tarafından 1999 yılında edinilen, değerleri toplamı37.856.670.000.- lira olan çeşitli daire ve dükkanlardan oluşan taşınmaz mallarıntamamı il örgütleri tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1999 yılı kesinhesabının veeklerinin incelenmesinde, Parti'nin 1999 yılında edindiği taşınmaz ve değeriyüz milyon lirayı aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1999 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacınauygun ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümküngörülmeyen 8.275.850.545.- lira (8.275,85 YTL.) karşılığı Parti malvarlığının2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'yegelir kaydedilmesine,

2- Parti'nin 1999 yılı kesinhesabında gösterilen5.690.592.975.574.- lira (5.690.592,97.- YTL.) geliri, 5.253.099.319.823.- lira(5.253.099,31 YTL.) gideri ile 437.493.655.751.- lira (437.493,65 YTL.) nakitdevrinin Hazine'ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygunolduğuna,

3.3.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.