Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2009/38, K.2012/12 Sayılı Karar - 11/07/2012

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2009/38 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2012/12

Karar Günü:11.7.2012

R.G.Tarih-Sayı:20.09.2012-28417

 I- MALİ DENETİMİN KONUSU

 Cumhuriyet Halk Partisi 2008 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

 II- İLK İNCELEME

 Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN,Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve ErdalTERCAN'ın katılımıyla 6.4.2011 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında,

 'Cumhuriyet Halk Partisinin 2008 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

 1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

 2- Parti Genel Merkez kesinhesabının dayanağınıoluşturan defterler ile gelir-gider belgelerinin asıllarının, AnayasaMahkemesine verilmesi için, partiye 30 gün süre verilmesine OYBİRLİĞİYLE' karar verilmiştir.

 III- ESASIN İNCELENMESİ

 Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2008 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

 Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeParti'nin 2008 yılı gelirleri toplamının 70.559.031,84YTL, giderleri toplamının49.227.118,86YTL, devreden borçlarının 2.207.966YTL, devreden alacaklarının570.951,55YTL olduğu ve 22.968.927,43YTL.nin kasa ve banka mevcudu olarak 2009yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

 Parti'nin 2008 yılı kesinhesabının, Parti Meclisi'nin6.8.2009 tarihli kararı ile kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.

 Cumhuriyet Halk Partisi 2008 yılı kesinhesabı gelir vegider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyleParti'nin 2008 yılı kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.

 A- Gelirlerinİncelenmesi

 1- Genel Merkez Gelirleri

 Parti Genel Merkezi'nin 2008 yılı gelirleri48.306.539,85YTL olarak gösterilmiştir.

 Bunun 862.401,53YTL.si dönem başı alacaklardan, 13.510.127,67YTL.si2007 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan, 737YTL.si üyelerden alınanaidattan, 194YTL.si bağışlardan, 3.196.405,08YTL.si banka mevduatgelirlerinden, 10.251.624,03YTL.si belediye başkan aday adayı gelirlerinden,20.471.032YTL.si Hazine yardımından, 14.018,54YTL.si çeşitli gelirlerdenoluşmaktadır.

 Genel Merkez'in 2008 yılı defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

 2- İl Örgütleri Gelirleri

 Parti il örgütlerinin 2008 yılı gelirleri22.252.491,99YTL olarak gösterilmiştir.

 Bunun 358.919,50YTL.si dönem başı alacaklardan,1.426.646,97YTL.si 2007 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan,845.928,86YTL.si üyelerden alınan aidattan, 4.623.691,59YTL.si bağışlardan,11.834,63YTL.si yayın gelirlerinden, 2.207.902,40YTL.si faaliyet gelirlerinden,288.454YTL.si mal varlığı gelirlerinden, 70.834,04YTL.si banka mevduatgelirlerinden, 12.418.280YTL.si Genel Merkez yardımından oluşmaktadır.

 İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

 B- Giderlerin İncelenmesi

 1- Genel Merkez Giderleri

 Parti Genel Merkezi'nin 2008 yılı giderleri 28.560.410,46YTLolarak gösterilmiştir.

 Bunun 546.836,98YTL.si dönem başı borçlar,3.818.315,09YTL.si personel giderleri, 3.656.593,75YTL.si yönetim giderleri,3.289.004,46YTL.si seçim tanıtım propaganda giderleri, 859.938,99YTL.sidemirbaş alım giderleri, 12.418.280YTL.si teşkilatlara yardım ve3.971.441,19YTL.si diğer giderlerden oluşmaktadır.

 Parti Genel Merkezi'nin 2009 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 20.153.853,63YTL'dir.

 Parti Genel Merkezi'nin 2008 yılı defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.

 Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun 229.maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterininborçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccartarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.

 Aynı Kanun'un 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.

 Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesindeki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;

 Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Giderpusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve işücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanınadlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihiihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malısatana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsülettirilir.'

 hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.

 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasınagöre beş liraya kadar olan (2008 yılı için 52,37YTL) harcamaların makbuz veyafatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarıgeçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinde,

 'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.

 25 Şubat 2011 tarih ve 27857 mükerrer sayılı ResmîGazete'de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ileSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayımlandığı tarihitibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasi partihesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenlemedeyapılmadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamada değişikliktenönceki hükümler uygulanacaktır.

 1- Aşağıdakitabloda belirtilen ve kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlenen otobüs veuçak biletlerine ait seyahat giderlerinin parti bütçesinden karşılanma nedenisorulmuştur.

Seyahat Giderlerine Ait Tablo

 Toplam''''''''''''''''''''''.. 2.699,5YTL

 Parti yetkilileri 'Yapılan harcamalardaki kişilerintamamı Parti Personeli, MYK üyesi ve Gençlik kolları üyeleridir. Tamamen PartiTüzel kişiliği adına yapılan harcamalardır. ' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Seyahat giderlerine ilişkin yapılan görevlendirmeolurları sunulmamış, genel ifadeler kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahatharcamalarının parti adına yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığındandolayı parti adına yapılmayan 2.699,5YTL seyahat giderleri partiamaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarakkabul edilmemiştir. Bu nedenle söz konusu miktarın Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 2- Aşağıdakitablolarda belirtilen kişisel harcamaların Parti bütçesinden karşılanma nedenisorulmuştur.

Tablo-1

 Toplam'''''.''''''''''''''''''''''''' 3.095,7YTL

İlaç Ödemeleri (Tablo-2)

 Toplam'''''''''''''''''''''''.'...269,9YTL

Kişilere Ait Dava Giderlerine İlişkin Tablo (Tablo-3)

 Toplam''''''''''''''''''''''.....................1.603,45YTL

 Parti yetkilileri 'Yukarıdakiilaç ödemeleri personelin ve gençlik kollarının dış görevleri sırasındaaldıkları ağrı kesici vs. rahatsızlıklarında kullandıkları ve Genel Merkez eczadolabına bırakılan ilaçlardır.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Parti yetkilileri sadece ilaç ödemelerine ilişkin cevapvermişlerdir.

 Söz konusu giderler parti tarafından karşılanacakyönetim gideri olmadığı gibi, siyasi faaliyetin icrası nedeniyle yapılanharcamalardan olmadığı ve bu giderlerin kişisel olması nedeniyle parti amacınayönelik harcama olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle 4.969,05YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 3- Tablodabelirtilen ödemelerin Parti bütçesinden yapılma nedeni sorulmuştur.

Tablo-1

 Toplam'''''''.'''''''''''''''''''''''935,13YTL

Tablo-2

 Toplam''''''''''''''''''''''''''..'''.'..6.324YTL

Tablo-3

Gönderilen Çiçeklerle İlgili Tablo (Tablo-4)

 Toplam''''''''''''''''''''''''.'''''.'..1.357YTL

 Parti yetkilileri 'DenizatıPastanesi ve Cakeland Özbeklerden alınan Çikolata, Bayram ve Yılbaşında partipersoneline hediye paketi olarak verilmiştir. Kemal Tanca, Yıldızay Tekstil vePierre Cardin'den alınan ayakkabı, yelek, pantolan ve gömlek Genel Başkanlıkkatında çalışan ve Genel Başkanımıza hizmet eden personellerimize alınan işkıyafetidir. Ayrıca Mustafa Özyürek tarafından gönderilen çiçekler CHP GenelSaymanı sıfatıyla gönderilen temsil çiçekleridir.' şeklinde cevapvermişlerdir.

 Parti'de genel sayman olarakgörev yapan Mustafa Özyürek tarafından gönderilen çiçekler Parti'yi temsilendeğil kişisel olduğundan parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adınayapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

 Tablo-1 ve Tablo-3 toplamı olan 2.292,13YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 4- Aşağıdagösterilen harcamalar fatura aslı yerine sureti, fotokopisi, faksdan çıkansuretine dayanılarak veya belge olmadan yapılmıştır. Vergi Usul Kanunu'na göredüzenlenmiş belge aslı olmadan ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

Fatura Aslı Olmadan Yapılan Giderlere Ait Tablo (Tablo 1)

 Toplam'''''''''''''''''''''''''''.49.933,52YTL

Vergi Usul Kanununda Belirtilen Belgeler Olmadan Yapılan Ödemelere Ait Liste (Tablo 2)

Toplam'''''''''''''''''''''''..'.''''''3.680YTL

CHP Gider Makbuzuyla Yapılan Harcamalar (Tablo 3)

Parti yetkilileri 'Son derece yoğun iş hacminin olduğuPartimizde evrak yoğunluğu nedeni ile istemeden bazı faturalar ya kargoda, yafirmada ya da Parti'de kaybolmaktadır. Bulunabilen bazı fatura asılları ektesunulmuştur. Aslı kaybolan fatura muhteviyatının gider olarak kayıtlaraintikali ve KDV'sinin indirimi için faturanın satıcıda kalan nüshasının satıcıveya ilgili SMMM veya YMM tarafından onaylanan fotokopileri yeterli kabuledilmeli hatta noter onayı bile aranmamalıdır.' şeklinde cevapvermişlerdir.

 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş (2008 yılı için52,37YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge iletevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamalarınmakbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.Bu nedenle fatura aslı olmaksızın veya Vergi Usul Kanunu'na uygun düzenlenmişbelge olmadan kaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

 Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadanyapılan 53.673,52YTL tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir. Bu nedenle söz konusu miktarınHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 5- Parti'ninaşağıda isimleri yazılı kişilere herhangi bir gider belgesine dayanmaksızınödemede bulunulma nedeni sorulmuştur.

Ödeme Yapılanlara Ait Liste

 Toplam''''''''''''''''''''..''''''.'''84.125YTL

 Parti yetkilileri 'Salih Tayfun Orçun, Baki Özilhan,A.Kadın Dinler, Kerem Kalenderoğlu, Serhat Hürkan, Suzan Aydemir, Zeynel ErsinDağıstan, Bahattin Aslan ve Gökhan Acar adlı şahıslar Parti Genel Merkezimizdesözleşmeli olarak çalışan personeldir. Bu şahıslar ile ilgili olarak dahaönceki yıllar için yapılan incelenme neticesinde ilgili kişilerin sözleşmeleritarafınıza sunulmuştur.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Bu kişilere her ay dışarıya yaptırılan danışmanlıkgideri adı altında ödemelerde bulunulduğu tespit edilmiştir. Parti tarafından2006 yılı hesabında Salih Tayfun Orçun, Kerem Kalenderoğlu, Ayşe Kadın Dinler,Serhat Hürkan, Suzan Aydemir ve Z. Ersin Dağıstan'la yapılan sözleşmelersunulmuş ve bunların dışında başka bir belge bulunmadığı söylenmiştir. BakiÖzilhan'la ilgili olarak ise herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.

 Parti'nin çalışanlarına yaptığı ücret ödemesine ilişkinbordroların incelenmesinde, bu kişilerin bordroya dahil olmadıkları,dolayısıyla da partinin bu kişilerden hizmet satın aldığı anlaşılmaktadır. Bunedenle adı geçen kişilerin verdikleri hizmet karşılığında düzenli olarakaldıkları tutarlar için fatura veya serbest meslek makbuzu düzenlemelerigerekir.

 Fatura veya serbest meslek makbuzu ile belgelendirilmesigerektiği halde tek başına geçerli bir kanıtlayıcı belge niteliği taşımayansözleşmeye dayanarak veya sözleşmesi de olmaksızın kişilerin banka hesabınayatırılan 84.125YTL tutarındakigiderin Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabuledilemeyeceğinden Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 6- Toplu İşSözleşmesine tabi olmayan kişilere Toplu İş Sözleşmesine istinaden yemek ve yolyardımı ödenme nedeni sorulmuştur.

TİS Tabi Olmayanlara Yemek ve Yol Yardımı

 Parti yetkilileri 'Toplu sözleşme gereği çalıştırılandiğer personele verilen yol ve yemek ücreti bu personellerinde fazladançalışmalarına karşılık hak ettikleri düşüncesindeyiz.' şeklinde cevapvermişlerdir.

 Parti'nin çalışanlarına yaptığı ücret ödemesine ilişkinbordroların incelenmesinde, bu kişilerin bordroya dahil olmadıklarıanlaşılmaktadır. Bu ödemeler bordroya dahil olan ve Toplu İş Sözleşmesine tabiolarak çalışan kişilere yapılmaktadır. Toplu İş Sözleşmesine tabi olmayankişilere Toplu İş Sözleşmesine istinaden yapılan 3.028,19YTL.nin Partiile ilişkilendirilecek bir ödeme olarak kabulü mümkün olmadığından Hazine'yeirad kaydedilmesi gerekir.

 7- Partigörevlilerinin Vergi ve SSK ile ilgili yükümlülüklerini zamanında yapmamalarısonucu oluşan gecikme zammı ile para cezalarının Parti bütçesinden ödenmenedeni sorulmuştur.

Gecikme Zammı, Faiz ve Cezalara İlişkin Liste

 Toplam''''''''''''''''''''''''''48.828,67YTL

 Parti yetkilileri 'Gecikmezammı ve cezalara ilişkin ödemeler sehven ödemesi unutulan ve süresi geçtiktensonra ödemesi yapılan masraflardır.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, faiz ve cezalardan partitüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Bu nedenle 48.828,67YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 8- Aşağıdakitabloda gösterilen 29.2.2008 tarih ve 26 nolu yevmiyedeki anapara ve faizinayrı ayrı belirtilmesi ve ödemeyi kanıtlayıcı icra ilamının bir örneğiningönderilmesi ile faiz ve diğer masrafların parti bütçesinden karşılanma nedenisorulmuştur.

İcra Ödemelerine Ait Liste

 Parti yetkilileri 'Öncelikle dosyalara yatırılanküçük rakamlar Parti adına açılan davalar için yapılan harç vs. gibiödemelerdir. Yukarıdaki ödemelerin tamamı Parti, İl ve İlçe başkanlıklarımızaait ödemelerdir. Haliyle ticari işletmelerde olduğu gibi Siyasi Partilerde deihtilaflar olağandır.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Parti yetkililerinin ifade ettiği küçük rakamlarlailgili yapılan yeniden inceleme sonucunda, bu ödemelerden sadece 10.2.2008tarih ve 16 nolu yevmiyedeki 735YTL kabul edilmiş, diğerleriyle ilgili ise değişenherhangi bir durum bulunmamaktadır. Tablonun yeni durumu şöyle olmuştur.

İcra Ödemelerine Ait Liste

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmamasısonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunukabul etmek mümkün değildir.

 Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamındaolduğu açıktır. Bu nedenle 20.650,76YTL.nin Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 9- EmekKuyumculuk LTD.Şirketinden alınan (Seğmenler V.D. 333 010 3369) (Altınbaş EmekKuyumculuk LTD.ŞTİ. Seğmenler V.D. 333 010 3369) ve aşağıdaki tablodabelirtilen altın alımlarının Parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.

Altın alımları

 Toplam'''''''''''''''''''''''''22.248YTL

 Parti yetkilileri 'Emek kuyumculuktan alınanhediyelik altınlar Genel Başkan'ın şahsi temsili olmayıp Parti'yi temsil adınayapmış olduğu takılardır. Tıpkı temsil giderlerine kaydedilen çiçek, çelenk vs.gibi.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 3. maddesine göresiyasî partiler tüzük ve programlarında belirlenen görüşler doğrultusundasiyasî etkinlikte bulunan kuruluşlar olduklarından giderlerinin de amaçlarınauygun olmalıdır.

 Muhtelif cins ve adette altın ve takı alınarak yapılangiderlerin, Parti'nin siyasî faaliyetleri içinde değerlendirilmesi mümkünolmadığından 22.248YTL tutarındaki söz konusu Parti giderinin 2820 sayılıYasa'nın 75. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 10- Parti ile Tez-Koop-İş Sendikası arasında imzalanan Topluİş Sözleşmesine göre çalışanlara ödemeler yapılmaktadır. Toplu İş Sözleşmesindeücretler, sosyal yardım, yol yardımı, yemek yardımı, çocuk yardımı, yılda 4aylık ücretleri tutarında ikramiye, seçim ikramiyesi ödemeleri gibi kalemleryer almıştır. 31.12.2008 tarih ve 390 nolu yevmiye ile Toplu İş Sözleşmesindeyer almayan yeni yıl yardımı altında her bir kişiye net 75YTL olmak üzere6.525YTL.lik ödeme yapılmıştır.

 TİS'e aykırı olarak Parti bütçesinden yeni yıl yardımı ismiyle6.525YTL ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

 Parti yetkilileri 'Yeni yıl yardımı veya özelgünlerde çikolata alımı için mutlaka toplu iş sözleşmesinde olması gerektiğiinancında değiliz kaldı ki toplu sözleşmesi olmayan siyasi partilerde var osiyasi partilerden de toplu sözleşme yapmaları istenmekte midir.'şeklinde cevap vermişlerdir.

 Partiler çalışanları ile Toplu İş Sözleşmesi yapmakzorunda değildir. Ancak Toplu İş Sözleşmesi yapan partiler bu sözleşmeye uymakzorundadır. Yapılan Toplu İş Sözleşmesi ile gerek çalışan gerekse partiyetanınan hak ve yükümlülüklere taraflar uymak zorundadır. Parti yetkililerininbeyanlarından yapılan ödemenin Toplu İş Sözleşmesinde yer almadığıanlaşılmaktadır. Toplu İş Sözleşmesinde yer almayan yeni yıl yardımı ismiyleParti bütçesinden yapılan 6.525YTL ödemenin Hazine'yeirad kaydedilmesi gerekir.

 11- 3.4.2008tarih ve 64 nolu yevmiyede Korutur Firmasınca düzenlenen 28.3.2008 tarih ve028720 nolu faturanın tutarı KDV dahil 52.500YTL.dir. Firma ile yapılansözleşmenin 5. maddesinde KDV dahil 41.000YTL ödeneceği yazıldığı halde52.500YTL ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

 Parti yetkilileri 'Yaptırılan işin ve yapılanödemenin üzerinden bir hayli süre geçmiş olması nedeni ile hatırlamamaklabirlikte ilave iş yaptırılmış olması ihtimali yüksektir.' şeklinde cevapvermişlerdir.

 Parti yetkilileri sözleşmeye aykırı ödemeyle ilgilibilgi ve belge sunmamalarının yanında belirsiz açıklamada bulunmuşlardır.

 Sözleşmeye aykırı yapılan 11.500YTL ödemeninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 12- 24.4.2008 tarih ve 84 nolu yevmiyedekameraman Mustafa Koray Polat'a 18.4.2008-27.3.2007 tarihleri arasındaki süreiçin (1 yıl 21 gün) 2.209,72YTL kıdem tazminatı, 18 gün izin ücreti 491,51YTLile 18 gün izin ücretine tekabül eden 152,31YTL yemek, 108YTL yol, 180YTLsosyal yardım ödenmiştir. Bu kişinin işten ayrılma ve bu ödemelerin yapılmanedeni,

 - 31.7.2008 tarih ve 206 nolu yevmiyede GürselGörgülü'ye ihbar 10.099,32YTL kıdem 20.965,15YTL, izin 15.509,67YTL ve izin ileilgili sosyal haklar (yemek, yol ve sosyal yardım) ödenmiştir. GürselGörgülü'nün iş akdinin fesh edilmesi ile ilgili dokümanların gönderilmesi ile213 gün izin ücretine tekabül eden 1.810,5YTL yemek, 1.278YTL yol, 2.130YTLsosyal yardımın ödenme nedeni,

 - 25.3.2008 tarih ve 51 nolu yevmiyede Gaye ErgenDidem'e 7.200,46YTL kıdem tazminatı ödenmiştir. Gaye Ergen Didem'in iş aktininfesh nedeni ile ilgili belgelerin gönderilmesi,

 istenmiştir.

 Parti yetkilileri 'İşten uzaklaştırılan bu üçpersonelin işten uzaklaştırılması tamamen yönetimin takdiri olup sosyal haklarıödenmiştir. İzin sürelerine tekabül eden yol ve yemek masrafı ücretli izinkullanmalarından kaynaklanmaktadır.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 İşçilerin kullanmayıp emekli olduğunda veya iştenayrıldığında ücretini aldıkları yıllık izin ücretine tekabül eden sosyalyardımların ödenip ödenemeyeceği hususu incelenmiştir.

 4857 sayılı İş Kanunu'nun 57. maddesinde,

 'İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye,yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından öncepeşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

 Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.

 Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücretedayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kâra katılma ve yüzde usulü ücret gibibelirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi içinverilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiili olarakçalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.

 Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığıtakdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığıtarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesisuretiyle hesaplanır.

 Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret,yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.'

 Aynı Kanun'un 50. maddesinde,

 'Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler,primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışındahazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler içinaldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve geneltatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.'

 hükmünden yıllık izin ücretinde sosyal yardımlarındikkate alınmayacağı açıktır. Yani yıllık izin ücretinin hesabında asıl ücretesas alınır. Bu nedenle fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler,primler, normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama ve temizlemeişlerinde çalışan işyerinin temelli işçilerin bu işler için aldıkları ücretlerve sosyal yardımlar yıllık izin ücretinin tespitinde dikkate alınamaz.

 Yapılan açıklamalar doğrultusunda 5.658,81YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 13- Parti CancaCatering ve Sini Köfte Evinden yemek alımları yapmaktadır. Parti'ye iş yapanfirma çalışanlarının, gazetecilerin, Çankaya Belediye işçilerinin, Cansa Ekinfirma çalışanı Bahçıvan Ağa Dönmez ve polislerin yemek bedellerinin Partitarafından karşılanma nedeni,

 - Mehmet Güleç, Mehmet Çakırgöl ve Nilgün Hanım'ınpartideki görevleri ile maaşlarını nereden aldıklarının bildirilmesi ve yemekbedellerinin Parti tarafından karşılanma nedeni,

 - Tabloda istenen bilgilerin gönderilmesi,

 istenmiştir.

Parti yetkilileri 'Tabloda istenen bilgilerle ilgilitek tek liste tutulmamış olup böyle bir liste söz konusu değildir. Ancakağırlıklı olarak ücret talebi olmayan ve gönüllü olarak partiye katkı sağlayankişilere verilen yemeklerdir (tabldot)' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarında görevli her sınıfpersonele 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi HakkındaKanun uyarınca yemek bedellerine istinaden her ay tayin bedeli verilmektedir.Diğer taraftan tüm giderleri Emniyet Genel Müdürlüğü'nce karşılanan polismemurlarına parti bütçesinden yemek yardımı yapılamaz.

 Cansa Ekin Firmasına bahçe bakım hizmeti karşılığı heray 1.652YTL KDV dahil ödeme yapılmıştır. Firma çalışanına ait yemeğin firmatarafından karşılanması gerekir.

 Mehmet Güleç, Mehmet Çakırgöl ve Nilgün Hanım'ınpartideki görevleri ile maaşlarını nereden aldıklarının bildirilmesi ve yemekbedellerinin Parti tarafından karşılanma nedeni sorulmasına karşın cevapverilmemiştir.

 Basın mensuplarının yapacakları giderlerin kendikuruluşları tarafından karşılanması gereken giderler olduğu dikkatealındığında, bu giderlerin Parti tarafından karşılanması olanaklı değildir.

 Yemek ayrıntısı ile ilgili bilgi ve belge istenmesinekarşın, böyle bir liste tutulmadığı ifade edilmiş ise de, aşağıdaki tabloda yeralan veriler fatura ekindeki listelerden çıkarılmıştır. Ayrıntısı belirtilmeyenyemek ödemeleri kabul edilmemiştir.

 Parti bütçesinden ödenmemesi gereken 31.361,32YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

Parti Tarafından Karşılanmaması Gereken Yemek Bedellerineİlişkin Liste

 Toplam''''''''''''''''''''''''''..'9.993,52YTL

 14- GülercanTemizlik ve Güvenlik Hizmetleri Emlak Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret LTD.ŞTİ(Aybars-Ayberas) ile Cumhuriyet Halk Partisi arasında 23.6.2006 tarihindenitibaren 1 yıl süreyle geçerli olmak üzere (bildirimde bulunulmadıkça 1 yıldaha devam edecek) temizlik sözleşmesi imzalanmıştır.

 1.1.2008 tarihinden itibaren 1.200YTL, 1.7.2008tarihinden itibaren ise 1.320YTL kişi başı ödeme yapılmıştır. Bu tutarlarınnasıl bulunduğu anlaşılamamıştır.

 Kişi başı ödemelerin nasıl bulunduğunun açıklanması ileAğustos, Eylül ve Aralık 2008 aylarına ait sigorta prim bildirgesine esassigortalı hizmet listeleri ve SSK tahakkuk fişleri ile fazla mesailerinçalışanlara ödendiğini kanıtlayıcı belgelerin gönderilmesi,

 istenmiştir.

 Parti yetkilileri 'Gülercan Temizlik HizmetleriLTD.ŞTİ.nin Ağustos ve Eylül ücret bordroları ektedir.' şeklinde cevapvermişlerdir.

 Sözleşmeye göre teklif fiyatı 980YTL olan tutar 1.1.2007tarihinden itibaren 1.050YTL, 1.7.2007 tarihinden itibaren 1.200YTL, 1.1.2008tarihinden itibaren 1.260YTL ve 1.7.2008 tarihinden itibaren 1.320YTL olmuştur.Bu tutarların nasıl bulunduğu anlaşılamamıştır.

 Parti yetkilileri istenen bilgileri vermedikleri gibiartışın nasıl hesaplandığını da açıklamamışlardır.

 2008 yılına ait ayrı bir sözleşmenin olup olmadığıanlaşılamadığı gibi Parti tarafından bu yıla ilişkin bir sözleşmenin olduğuyönünde bilgide verilmemiştir. Bu nedenle Parti ile firma arasında 23.6.2006tarihinde imzalanan ve 2007 raporunda ek olarak sunulan sözleşme hükümleridikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır.

 Sözleşmeye göre ödenecek farka uygun hareketedilmemiştir. Sözleşmeye aykırı olarak firmaya ödenen 8.688YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

Sözleşmeye Aykırı Olarak Firmaya Yapılan Ödeme Tablosu

Toplam'''''''.''''''..''.'''''''''''..' 8.688YTL

 15- Partigüvenlik hizmetini Temag Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri LTD. Şirketindenalmıştır.

 Kişi başı ücret 1.175, 1.400 ve 1.560YTL olaraködenmiştir. Ayrıca 29.2.2008 tarih ve 26 nolu yevmiyede 1.1.2007-31.1.2008arası 7 aylık güvenlik hizmet farkı olarak 225x22x7, 7x4.950=34.650+6.237 KDV =40.887YTL ödenmiştir. Bu tutarların nasıl bulunduğu anlaşılamamıştır.

 Kişi başı ücret ve 7 aylık güvenlik hizmet farkınınnasıl bulunduğunun açıklanması ile Eylül 2008 ayına ait sigorta primbildirgesine esas sigorta hizmet listesinin gönderilmesi,

 istenmiştir.

 Parti yetkilileri 'Temag Güvenlik Hizmetlerindenaçıklayıcı bilgiler tarafımıza verilmiş olmasına rağmen bulunamamıştır. Ancakilgili firmadan tekraren istenmiş olup geldiğinde tarafınıza sunulacaktır.'şeklinde cevap vermişlerdir.

 Parti'den 'Kişi başı ücret ve 7 aylıkgüvenlik hizmet farkının nasıl bulunduğunun açıklanması ile Eylül 2008 ayınaait sigorta prim bildirgesine esas sigorta hizmet listesinin gönderilmesi'istendiği halde konu ile ilgili bilgi verilmediği gibi, ödeme yapılan 1.175,1.400 ve 1.560YTL ile hizmet farkı olarak ödenen tutarın nasıl hesaplandığınadair açıklama da yapılmamıştır.

 2008 yılına ait bir sözleşmenin olup olmadığıanlaşılamadığı gibi Parti tarafından bu yıla ilişkin bir sözleşmenin olduğuyönünde bilgide verilmemiştir. Bu nedenle Parti ile firma arasında imzalanan ve1.9.2006 tarihinde uygulanmaya başlanan sözleşme esas alınarak aşağıdakideğerlendirme yapılmıştır.

 Sözleşmenin 'Birim Fiyat ve Güncelleştirilmesi Esasları'başlıklı 5. maddesinde,

 '5.1- Sözleşme konusu güvenlik hizmetlerine karşılık CHPtarafından TEMAG'a ödenecek bedelin sözleşme birim fiyatı, teklif tarihiitibariyle kişi başına aylık 1.125YTL+ KDV'dir.

 5.2- Sözleşme birim fiyatı, Devletin ilgili birimleritarafından, brüt asgari ücrette yapılan değişikliklere ve sair artışlaraparalel olarak sadece SSK PRİMİ ve VERGİLERE gelecek farklargüncelleştirilecektir. Güncelleştirme her asgari ücret tespitine paralel olarakgerçekleştirilecektir.'

 hükmüne göre sözleşmenin imzalandığı 1.9.2006 tarihindeasgari ücret SSK primi ve vergi toplamı 264,71YTL, 1.1.2007 - 30.6.2007tarihlerinde SSK primi ve vergi toplamı 280,42YTL, 1.7.2007 - 31.12.2007tarihlerinde SSK primi ve vergi toplamı 291,63YTL, 1.1.2008 - 30.6.2008tarihlerinde SSK primi ve vergi toplamı 303,29YTL, 1.7.2008 - 31.12.2008tarihlerinde SSK primi ve vergi toplamı 318,39YTL'dir. Bu bilgilere göre1.125YTL.ye yukarıda yer alan SSK primi ve vergi toplamı rakam farklarıeklenerek güncelleme yapılacaktır.

 Bu bilgilere göre

 - 1.1.2007-30.6.2007 tarihlerinde güncellenmiş fiyat1.125 +15,71 (280,42-264,71) = 1.140,71YTL

 - 1.7.2007-31.12.2007 tarihlerinde güncellenmiş fiyat1.125 + 26,92 (291,63-264,71) = 1.151,92YTL

 - 1.1.2008-30.6.2008 tarihlerinde güncellenmiş fiyat1.125 + 38,58 (303,29-264,71) = 1.163,58YTL

 - 1.7.2008-31.12.2008 tarihlerinde güncellenmiş fiyat1.125 + 53,68 (318,39-264,71) = 1.178,68YTL

 olacaktır. Ödemelerde sözleşme hükmüne uyulmamıştır.

 Yapılan açıklamalar doğrultusunda firmaya ödenen 125.794,32YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

Temag LTD.ŞTİ.ne Yapılan Ödemeler Listesi

 Toplam''''''''.''''''''''''''... 125.794,32YTL

 16- Partitarafından çeşitli firmalara yemek bedelleri ödenmiştir. Yemek bedellerinin birkısmında içeriğe ilişkin bilgiler yer almasına karşın, bir kısmında iseaçıklayıcı bilgiler yer almamıştır. İçeriği belirtilen veya belirtilmeyenyemeklere ait bilgiler tabloda belirtilmiştir. Yemek içeriği belirtilmeyenlereilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin gönderilmesi ile personele ait yemekbedelleri ile Fatih Pala'nın yaptığı yemek giderlerinin içeriği ile ilgilibilgi verilmesi ve bu giderlerin ve 06 CHP 01 plakalı araç şoförüne ait yemekgiderlerinin Parti tarafından karşılanma nedeni sorulmuştur.

Yemek Faturalarına Ait Liste

Fatih Pala'nın Harcamaları

 Parti yetkilileri 'a- Mantar, Şölen firmalarındanalınan yemekler Parti Meclisi ve MYK toplantılarında alınan yemeklerdir. Diğerfirmalardan alınan yemekler Parti personellerinin saat 20.00 dan sonra kiçalışmalarından dolayı verilmektedir.

 b- Fatih Pala Gençlik Kolları Başkanımız olup ilgilidönemdeki Seçim çalışmaları nedeniyle yapmış olduğu harcamalardan ibarettir.

 06 CHP 01 plakalı araç Genel Başkanımızın makamaracıdır. Genel Başkanımızın Makam aracını kullandığı süre zarfında makam aracaait Makam şoförünün harcamalarıdır.'şeklinde cevap vermişlerdir.

 Mantar ve Şölen Kebaptan yapılan alımlar Parti Meclisive MYK için olduğundan kabul edilmiştir. Fatih Pala'nın harcamalarınıniçeriğine ilişkin bilgi verilmesi istendiği halde cevap olarak 'ilgilidönemdeki seçim çalışmaları nedeniyle yapmış olduğu harcamalardan ibarettir.'denilmiş, bu bağlamda yapılan bir kısım harcamaların seçim çalışmalarınayönelik olduğu kabul edilmiştir.

 Mantar ve Şölen Kebaptan alınan yemek haricindekileriçin yeterli ve açıklayıcı bilgi ve belge sunulmaması nedeniyle bu harcamalarınözel olduğu, yani Parti faaliyetiyle ilgili olmadığı kabul edilmiştir. Bubağlamda yemek giderleri Parti tarafından karşılanmaması gerekenlere ilişkintablo aşağıda şekilde düzenlenmiştir.

 Bu giderlerin Parti tarafından karşılanmasınıgerektirecek yeterli bilgi ve belge sunulmaması nedeniyle 73.694,75YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

Yemek Faturalarına Ait Liste

 Toplam''''''''''''''''''''''..'.. 65.528,75YTL

Fatih Pala'nın Harcamaları

 Toplam''''''''''''''''''''''''..' 8.166YTL

 17- Aşağıdaki tablolarda istenen bilgilerin gönderilmesiistenmiştir.

Tablo-1

Tablo-2

İllere Yapılan Yardımlardan Dekont veya MakbuzuOlmayanlara Ait Liste (Tablo-3)

Çeşitli Ödemelerden Dekont veya Makbuzu Olmayanlara AitListe (Tablo-4)

 Parti yetkilileri '2008 yılına ait çeşitli dönemlereait elektrik, su ve telefon fatura asılları istenmektedir. Bahsi geçen kalemlerotomatik ödeme kapsamında bulunmaktadır. Taktir edilirse herhangi bir dönemeait telefon faturalı, elektrik ve su faturaları ise ASKİ ve Elektrikidaresinden alınarak tarafınıza takdim edilebilir. İl ve İlçe örgütlerinegönderilen yardımlarla ilgili dekont yerine banka hesap ekstreleri sunulmuştur.(Ek-5)' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Parti yetkilileri Tablo-1'e ilişkin cevapvermemişlerdir. Rakamın nasıl bulunduğunu gösteren kira tahakkuk cetveli ilekira sözleşmelerinin gönderilmesi istendiği halde gönderilmemiştir. İstenenbilgilerin verilmemesi nedeniyle yapılan giderlerin Parti tarafındankarşılanmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden 31.315,8YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

Tablo-1

 Toplam'''''''''''''''''''''..' 31.315,8YTL

 Tablo-2 de belirtilen ve giderlere kaydedilen bilgisayarve televizyonların demirbaşlara kaydedilmesini sağlamak için Parti'ninuyarılması gerekir.

 18- Halk Radyo veTelevizyon Yayıncılık A.Ş. (Hitit V.D.456 035 2002) ile Cumhuriyet Halk Partisiarasında imzalanan sözleşmenin ve söz konusu şirketin yaptığı hizmetlerkarşılığında Parti'ye verdiği dokümanların (cd, materyal vb.) gönderilmesi,

 - Halk TV'nin Parti'ye ne tür hizmet verdiğininkanıtlayıcı belgelerle açıklanması,

 - Faturalarda belirtilen ile Canlı yayın- Prodüksiyon velink tahsisi bedeli bedelinin ne olduğunun açıklanması,

 - Cumhuriyet Halk Partisi çalışanlarından Halk TV'degörevi olanların bildirilmesi,

 istenmiştir.

 Parti yetkilileri '11.06.2008 tarihli o dönem GenelSekreter olarak yönetici olan Önder SAV imzalı açıklama 2007 Yılı Kesin Hesapincelemesinde tarafınıza verilmiştir. CD'lerde ektedir, verilen hizmetiniçeriği ekteki CD'lerden anlaşılmaktadır. 2007 yılında verilen yazımızda uydukira bedeli ile canlı yayın bedelinin ne olduğu açıklanmıştır. 11.06.2008 tarihve imzalı bu bilgi 2006 ve 2007 yılı ile ilgili olarakta daha önce Mahkeme'nizesunulmuştu.

 Cumhuriyet Halk Partisi çalışanlarından Halk TV'degörevli personel yoktur.' şeklinde cevapvermişlerdir.

Halk TV Tarafından Parti Adına Düzenlenen FaturalarınDökümü

 Toplam'''''''''''''''''''''''''''' 2.323.080YTL

 Parti yetkililerinin verdikleri cevap ekinde yer alanGenel Sekreter Önder Sav imzalı 11.6.2008 tarihli yazıda, Halk TV'den Parti'ninTBMM grup toplantılarını canlı yayınlanması ve görüntülerin uydu üzerindendiğer televizyonlara ulaştırılması, Parti Genel Başkanı'nın katıldığı tümmitinglerin bütün televizyonlara logosuz ve şifresiz ulaştırılması veyayınlarının sağlanması, Genel Başkan'ın katıldığı tüm yurtiçi ve yurtdışıetkinliklerin gerek canlı yayın biçiminde tüm televizyonlara ulaştırılmasıgerekse bant yayın biçiminde yayınlanması, Parti Genel Merkez yöneticilerininönemli toplantı, konferans ve etkinliklerde yaptıkları haber değeri taşıyankonuşmalarının yayınlanıp duyurulması, basın toplantılarının canlı yayınlanmasıgörüntülerin Türkiye'den ve yurtdışından yayın yapan tüm televizyonlaraulaştırılması hizmetlerinin alındığı ifade edilmiştir.

 Yazıda genel ifadelerle bir takım hizmetlerdenbahsedilmiş, şirket tarafından düzenlenen faturalarda da yazıda belirtilenhizmetlere ilişkin ayrıntılı bir ifade yer almamıştır.

 Halk TV tarafından düzenlenen 31.7.2008 tarih ve 951887nolu 'Prodüksiyon ve canlı yayın bedeli ve link tahsisi' açıklamalı472.000YTL tutarındaki fatura ile 5.8.2008 tarih ve 951888 nolu 'Canlıyayın- Prodüksiyon ve link tahsisi bedeli' açıklamalı 283.200YTLtutarındaki faturaların olduğu anlaşılmıştır.

 Parti'nin almış olduğu hizmetlerle doğrudan ilgiliolmayan ve ödeneceğine dair bir belge ile Parti'nin yetkili organlarıncaalınmış herhangi bir karar bulunmayan, Halk TV'nin kendisinin ödemekle yükümlüolduğu iki faturaya ait giderlerin Parti tarafından karşılanması uygunbulunmamıştır.

 Halk TV'ye yapılan 755.200YTL ödemenin Hazine'yeirad kaydedilmesi gerekir.

 19- BelediyeBaşkanlığı, belediye ve il genel meclis üyeliği için alınacak başvuru aidatınailişkin Parti kararı ile başvuran ve aynı zamanda başvuruları kabul edilenkişilere ait isim listelerinin gönderilmesi istenmiştir.

 Parti yetkilileri '2008yılı içerisinde Belediye başkanlığı, belediye ve il genel meclis üyeliği içinalınacak başvuru aidatına ilişkin başvuran ve aynı zamanda başvuruları kabuledilen kişilere ait isim listelerinin Genel Merkezde olması mümkün değildir,zira Yerel Seçimlerde adaylık başvuruları İllerde İl Başkanlıklarına İlçelerdeise İlçe başkanlıklarına yapılır. İlçe seçim kurullarının istemi üzerinedosyalar başkanlıklarca verilir. Kısacası belediye seçimleri yerel örgütlertarafından takip edilir. Ancak adaylar ödentilerini Genel Merkezin bildirdiğiBanka ve o bankadaki hesabımıza yatırır. Ödenti yatıranların listesi ise ilgiliyevmiye kayıtlarının ekinde mevcuttur. Ayrıca alınacak ödenti miktarları ileilgili karar ektedir.(Ek.1)' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Ek olarak gönderilen 18 Aralık 2008 tarihli MYKkararında adaylık başvurusunda bulunanlar için alınacak özel ödenti miktarıbelirlenmiştir. Partiden adaylık başvurusunda bulunan ve aynı zamandabaşvuruları kabul edilen kişilere ait isim listelerinin gönderilmesi istenmenedeni yatırılan veya elde edilen Parti geliri ile yatırılması gereken tutararasında bir farklılık olup olmadığını tespit etmek içindir. Yatırılan paramiktarı belli olmasına karşın yatırılması gereken tutar ile uyumlu olupolmadığı listelerin varlığıyla mümkündür. Ancak listeler gönderilmemiştir.

 Parti'nin kendisinden istenen bilgileri istendiğişekliyle vermesi zorunlu olduğundan, bundan sonra bu hususa dikkat etmeleriiçin uyarılması gerekir.

 20- 2008 yılındapersonele yapılan maaş ve diğer ödemelerin ilgililerin hesaplarınayatırıldığını kanıtlayan ilgili banka dekontlarının gönderilmesi istenmiştir.

 Parti yetkilileri 'PartiGenel merkezimizde çalışan personellerin maaşları Vakıflar Bankası ÇankayaŞubesinden ödenmektedir. Bu ödeme Talimat ile İlgili personellerin hesaplarınaotomatik olarak aktarılmaktadır. Eğer talep edilir ise herhangi bir ayın maaşbordrosu veya herhangi bir aya ait ödeme talimatı verilir. Ancak o talimatlardasizdeki belgeler arasında mevcuttur.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Personele yapılan maaş ve diğer ödemelerin ilgililerinhesaplarına yatırıldığını kanıtlayan ilgili banka dekontlarının gönderilmesiistendiği halde gönderilmemiştir. Parti talimatı parti tarafındandüzenlenen tek taraflı işlemdir. Kanıtlayıcı olan belge ise paranınyatırıldığını belgeleyen dekonttur. Dekont olmadan yatırılan paranın hesaplarane kadarının intikal edip etmediği anlaşılamaz.

 Maaş ve diğer ödemelerin ilgililerin hesaplarınayatırıldığını kanıtlayan belgelerin yevmiye ekinde bulunmasını temin içinParti'nin uyarılması gerekir.

 21- 25.12.2008 tarih ve 379 nolu yevmiyede SFM LTD.Şirketineyaptırılan seçim otobüsü ses sistemine ilişkin imalatın eksiksiz olarakyapıldığına dair tutanak ile işin hangi tarihte bittiğini belirten teknikraporun bir örneğinin gönderilmesi istenmiştir.

 Parti yetkilileri 'SFM firmasına yaptırılan seçimotobüsü sisteminin tam olarak teslim alındığına dair herhangi bir belge almazorunluluğu yoktur. Kaldı ki ilgili firmaya yaptırılan iş bir defalık olmayıpöncesinde ve sonrasında bir takım işler yaptırılmıştır. Memnuniyet olmasaöncesinde ve sonrasında yaptırılmazdı.' şeklinde cevap vermişlerdir.

 Yaptırılan seçim otobüsü imalatıdır. İşe ilişkinsözleşmeye göre işin bitim tarihi 3.12.2008'dir. Teslim süresini geçen her güniçin 1.500 euro CHP'ye ceza ödenecektir. 050431 nolu ve 172.516TL tutarındakifatura 19.12.2008 tarihinde düzenlenmiştir.

 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesinin beşincifıkrasında 'Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibarenazami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalarhiç düzenlenmemiş sayılır.' denilmektedir. İş bitim tarihi ilefaturanın düzenlendiği tarih arasındaki tutarsızlık yani 10 günlük farknedeniyle seçim otobüsü ses sistemine ilişkin imalatın eksiksiz olarakyapıldığına dair tutanak ile işin hangi tarihte bittiğini belirten teknikraporun bir örneğinin gönderilmesi istenmiştir. Ancak Parti yetkilileri istenenbelgeleri vermemişlerdir. Bu durumda ya 10 gün gecikme olduğu ya da firmanınfaturayı Vergi Usul Kanunu'na uygun düzenlemediği kabul edilecektir. Partitarafından cevap verilmemesi sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına engeloluşturmaktadır.

Parti'nin kendisinden istenen bilgileri istendiği şekliylevermesi zorunlu olduğundan, bundan sonra bu hususa dikkat etmeleri içinuyarılması gerekir.

 2- İl Örgütleri Giderleri

 Parti il örgütlerinin 2008 yılı giderleri20.666.708,4YTL olarak gösterilmiştir.

 Bunun 936.413,59YTL.si dönem başı borçlar, 2.318.999,93YTL.sipersonel giderleri, 8.772.493,44YTL.si yönetim giderleri, 4.495.664,56YTL.siseçim tanıtım propaganda giderleri, 2.480.187,85YTL.si demirbaş alım giderlerive 1.662.949,03YTL.si teşkilatlara yardımlardan oluşmaktadır.

 Parti il örgütlerinin 2009 yılına devreden kasa ve bankamevcudu 2.815.073,80YTL.dir.

 İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümüüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

 İl örgütlerinden Erzurum ve Kırıkkale'nin gelir ve giderbelgelerinin inceleme sonuçları aşağıdadır.

 A- Erzurum İl Örgütü 2008 Yılı Hesabının İncelenmesi

 Anayasa Mahkemesi'nce 1.7.2010 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında Erzurum teşkilatının 2008 yılına ait belgeleringetirtilmesine karar verilmiştir.

 Parti tarafından verilen Genel Sekreter Önder Sav imzalı3.9.2010 tarih ve 2010/4171 sayılı cevabi yazıda, 'Erzurum il örgütünün 2007ve 2008 yılları defter ve belgeleri eski il başkanları Ersal Bakan(01/01/2007-31/07/2007) ve Nevzat Özpeker (01/08/2007-31/12/2008) tarafındanteslim edilmemiş olup haklarında suç duyurusunda bulunulmuş ve yargıya intikaletmiştir. Bu nedenle Erzurum il örgütü ile ilgili belge bulunmamaktadır.'denilmiştir.

 Parti tarafından sunulan iller kesin hesabının incelenmesindeErzurum iline ait bilgilerin şu şekilde olduğu görülmüştür.

 2008 Yılı Giderleri 2008 Yılı Gelirleri

 Erzurum il örgütünün kesin hesapta görülen gider toplamı4.845+ 65.923 + 1.922 + 5.400 = 78.090YTL'dir. Bu tutara ait hiçbir belgesunulmamıştır.

 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 76. maddesinindördüncü fıkrasında, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyenparti giderleri miktarınca parti malvarlığının, Anayasa Mahkemesi kararıylaHazine'ye irad kaydedileceği,

 'Giderlerin Yapılmasında Usul' başlıklı 70. maddesininikinci fıkrasında ise, beş (2008 yılı için 52,37YTL) liraya kadar harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığıbelirtildiğinden bu miktarı geçen harcamaların fatura veya makbuz gibibelgelerle tevsik edilmesi zorunlu olduğu belirtilmiştir.

 Bu bağlamda belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen 78.090YTL. tutarındaki Parti malvarlığının Hazine'yeirad kaydedilmesi gerekir.

 B- Kırıkkale İl Örgütü 2008 Yılı Hesabının İncelenmesi

 Anayasa Mahkemesi'nce 1.7.2010 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında Kırıkkale teşkilatının 2008 yılına ait belgeleringetirtilmesine karar verilmiştir.

 Parti tarafından verilen Genel Sekreter Önder Sav imzalı3.9.2010 tarih ve 2010/4171 sayılı cevabi yazıda,'Kırıkkale il örgütünün2006 yılı defter ve belgelerinin tamamı, 2007 yılı defter ve belgelerinin ise31.7.2007 tarihine kadar olanları, ilgili dönemlerde il saymanı olan Hülya Tunçtarafından alıkonulmakta ve tarafımıza verilmemektedir. Bu konuda suçduyurusunda bulunulmuştur. 2007 yılının 1.8.2007 tarihinden sonrasına aitdefter ve belgeler ile 2008 yılına ait defter ve belgeler ekte sunulmuştur.'denilmiştir.

 Parti tarafından sunulan iller kesin hesabınınincelenmesinde Kırıkkale iline ait bilgilerin şu şekilde olduğu görülmüştür.

 Kırıkkale 2008 Yılı Giderleri Kırıkkale 2008 YılıGelirleri

Kırıkkale örgütünün kesinhesapta görülen gider toplamı28.028,59 + 17.452 + 30.170 = 75.650,59YTL.dir. Belgesi sunulan70.787,93YTL'dir. Belgesi sunulan 70.787,93YTL düşüldükten sonra kalan75.650,59 - 70.787,93 = 4.862,66YTL belgesi sunulmayan tutardır.

 Üye aidatı olarak alınan 1.785YTL ye ilişkin belge desunulmamıştır.

 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 76. maddesinindördüncü fıkrasında, belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığının, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazine'ye irad kaydedileceği,

 'Giderlerin Yapılmasında Usul' başlıklı 70. maddesininikinci fıkrasında ise, beş (2008 yılı için 52,37YTL) liraya kadar harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığıbelirtildiğinden bu miktarı geçen harcamaların fatura veya makbuz gibibelgelerle tevsik edilmesi zorunlu olduğu belirtilmiştir.

 Bu bağlamda belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen 4.862,66YTL. tutarındaki Parti malvarlığınınHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 2008 yılı gelirleri arasında yer alan 1.785YTL üyeaidatının belgeye dayanması gerekir.

 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 76. maddesininüçüncü fıkrasında, Kanun'un 69. maddesinde belirtilen esaslara aykırı olarakbir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa,Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazine'ye irad kaydedilir denildiğinden,Parti'nin 2008 yılı içinde elde ettiği ve belgelendiremediği 1.785YTLnin Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 Parti tarafından sunulan Kırıkkale il örgütüne aitharcama belgeleri tutarı 70.787,93YTL.ye ilişkin inceleme sonuçları aşağıdadır.

 1- Vergi UsulKanunu'nda belirtilen fatura, serbest meslek makbuzu vb. belgeler olmadantutanak mukabili veya diğer şekilde ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

Tutanak Karşılığı Yapılan Ödemelere Ait Liste

 Toplam ''''''..''''''''''''''''''''''....53.675YTL

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadanyapılan 53.675YTL tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğu kabul edilemeyeceğinden Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 2- Telefonfaturaları olmadan ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

 Toplam '''''''''''''''''''''''''''529,75YTL

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Fatura aslı olmaksızın veya Vergi Usul Kanunu'na uygundüzenlenmiş belge olmadan kaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

 Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadanyapılan 529,75YTL tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğü anlamdabelgeye dayandırılmış olduğu kabul edilemeyeceğinden Hazine'ye iradkaydedilmesi gerekir.

 3- Aşağıdakikişisel harcamaların Parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.

 Toplam '''''''''''''''''. '''''''' 82,5YTL

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Yapılan giderlerin siyasi faaliyetin icrası nedeniyleyapılan harcamalardan olmadığı ve bu giderlerin kişisel olması nedeniyle partiamacına yönelik harcama olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle 82,5YTL.ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 4- Gecikme bedeli ve faiz ile cezaların parti bütçesindenkarşılanma nedeni sorulmuştur.

Gecikme ve Faiz Bedellerine Ait Tablo

 Toplam ''.. ''''''''''''''''''''.393,57YTL

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan faiz, gecikme bedeli ve cezalardan parti tüzelkişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemeler kişisel sorumlulukkapsamında olup, söz konusu 393,57YTL.nin Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 5- Tabloda belirtilen altın alımlarının Parti bütçesindenkarşılanma nedeni sorulmuştur.

Altın alımları

 Toplam '''.'''''''''''''''''''''''''' 2.059YTL

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Muhtelif cins ve adette altın ve takı alınarak yapılangiderlerin, Parti'nin siyasî faaliyetleri içinde değerlendirilmesi mümkünolmadığından 2.059YTL tutarındaki söz konusu Parti giderinin 2820 sayılıYasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 6- Kuzey-1 ReklamLTD.ŞTİ.ne ait 72YTL tutarındaki faturanın 1 inci suretine dayanılarak ödemeyapılmıştır. Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlenmiş fatura aslı olmadan ödemeyapılma nedeni sorulmuştur.

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgelerin aslı olmadanyapılan 72YTL tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğu kabul edilemeyeceğinden Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

 7- Aşağıdaki tabloda giderleri karşılanan araçların kime aitolduğunun belirtilmesi ile bu giderlerin Parti tarafından karşılanmasınıgerektirecek kanıtlayıcı belgelerin gönderilmesi istenmiştir.

 Parti yetkilileri sorulan hususa cevap vermemişlerdir.

 Parti adına kayıtlı olmayan ve Parti tarafındankiralanmayan araçlara alınan akaryakıtın parti bütçesinden karşılanması mümkündeğildir. Parti araçlarına (kiralama-mülkiyet) alınan akaryakıt haricindekigiderin parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun'un 70.maddesine aykırı olarak yapılan toplam 240YTL ödemenin, aynı Kanun'un75. maddesi hükmü uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

 C- Parti Mallarının İncelenmesi

 Parti'nin 2008 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, 2008 yılı içinde edindiği 3.340.126,84YTL tutarındaki taşınır malınKanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

 Cumhuriyet Halk Partisi'nin 2008 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

 1- Parti'nin 2008yılı kesinhesabında gösterilen 70.559.031,84YTL gelir, 2.207.966YTL borç,49.227.118,86YTL gider, 570.951,55YTL alacak ile 22.968.927,43YTL kasa ve bankamevcudu devrinin Hazine'ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldekibilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nauygun olduğuna,

 2- 2820 sayılıKanun'un 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen1.349.304,64YTL ile kesinhesapta gösterilen ve belgelendirilmesi gerektiğihalde belgelendirilmeyen 82.952,66YTL gider ve 1.785YTL gelir olmak üzeretoplam 1.434.042,3YTL karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Kanun'un 75.ve 76. maddeleri gereğince Hazine'ye irad kaydedilmesine,

 3- Parti'ninkendisinden istenen bilgileri istendiği şekliyle vermesi zorunlu olduğundanbundan sonra bu hususa dikkat etmelerini, giderlere kaydedilen bilgisayar vetelevizyonların demirbaşlara kaydedilmesini sağlamak ve maaş ile diğerödemelerin ilgililerin hesaplarına yatırıldığını kanıtlayan belgelerin ilgiliyevmiye ekinde bulunmasını temin için Parti'nin uyarılmasına,

 11.7.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.