ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2003/38 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2006/48
KararGünü:9.6.2006
R.G.Tarih-Sayı:30.09.2006-26305
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokrasi ve Barış Partisi'nin 2002 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEMEAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.Maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılmalarıyla 9.6.2006 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında;
Demokrasi ve BarışPartisi'nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Parti'nin Genel Merkezi ile 56 il örgütünün 2002 yılıgelirlerinin 935.914.535.-TL, giderlerinin 900.368.896.-TL, borçlarının22.000.000.-TL ve gelir fazlası nakit devrinin 13.545.639.-TL olduğu, gelir ilegider, borç ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri566.635.654.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun 166.635.654.- lirası önceki yıldandevir, 400.000.000.- lirası ise bağış gelirleridir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütlerinin gelirleri369.278.881.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı önceki yıldan devirgelirleridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin giderleri531.090.015.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel giderlerdir.
Parti Genel Merkezi'nin borçları22.000.000.-TL olup, tamamı vergi borçlarıdır.
Parti Genel Merkezi'nce 13.545.639.-TLgelir fazlası nakit mevcudu olarak devir gösterilmiştir.
Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilendışında kalan giderler ile borçların 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
a) Ayrıntısı aşağıdagösterilen şahıs adına düzenlenmiş fatura bedelinin ödendiği görülmüştür.
Muhasebe Fişinin
Tarihi
Sayısı
Faturanın / Makbuzun Adına Düzenlendiği Kişi
Tarihi
Sayısı
Tutarı (TL)
31.01.2002
2
Yılmaz Çamlıbel
28.01.2002
28252
16. 821.280.-
2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'nun 70. maddesinde siyasi partilerin giderlerinin amaçlarınaaykırı olamayacağı ve bütün giderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adınayapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca genel muhasebe kurallarına göre de, bir gelirveya gider belgesinin muhasebe kayıtlarına alınabilmesi için, kayıt sahibininadına düzenlenmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerleözel kişiler adına düzenlenmiş fatura karşılığı olarak yapılan ödemeler Partitüzelkişiliği adına yapılmış ödeme sayılamayacağından, 2820 sayılı Yasa'nın 70.maddesine aykırı olarak yapılan 16.821.280.-TL tutarındaki ödemenin, aynıYasa'nın 75. maddesi uyarınca Demokrasi ve Barış Partisi'nin 2.3.2002 tarihinde2820 sayılı Yasa'nın 110. maddesine göre mal varlığı ile birleştiği Hak ve ÖzgürlüklerPartisi mal varlığından Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin İl örgütleri giderleri369.278.881.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel yönetim giderleridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti'nin 2002 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede; Parti'nin 2002 yılı içinde herhangi bir taşınmazve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak edinimininbulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokrasi ve Barış Partisi'nin 2002 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen935.914.535.-TL gelirin, 883.547.616.-TL giderin, 22.000.000.-TL borcun ve 13.545.639.-TLnakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak yapılan 16.821.280.- TL gider karşılığı Parti malvarlığının, aynıYasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesine,
9.6.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT