ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2007/11 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2008/16
Karar Günü:9.1.2008
R.G.Tarih-Sayı:28.01.2008-Mükerrer 26770
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokrat Halk Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME KARARI
Demokrat Halk Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınilk incelemesi sonucunda;
'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Demokrat Halk Partisi'nin 2006 yılında İstanbul ilindeteşkilatının olduğu, İstanbul ilinin de gelir ve gideri olmadığından dolayısadece Genel Merkez kesinhesabı incelenmiştir.
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2006 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeDemokrat Halk Partisi'nin Genel Merkezi'nin 2006 yılı gelirlerinin4.635.-YTL, giderlerinin 4.590,14 YTL, 2006 yılına devreden nakit mevcudunun44,86 YTL olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarınıntoplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Genel Merkez Gelirlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılı gelirleri toplamı4.635.- YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 810 YTL.si önceki yıldan devreden kasa mevcudundan,3.825 YTL.si ise üye ödentisinden oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Genel Merkez Giderlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi'nin giderleri toplamı 4.590,14 YTLolarak gösterilmiştir.
Bunun 2.560 YTL.si kira gideri, 280 YTL.si genel yönetimgideri,1.750,14 YTL.si ise gelir vergisi stopajı ile buna ilişkin ceza, gecikmefaizi ve gecikme zamlarıdır.
Parti Genel Merkezinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu44,86.- YTL.dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Ceza, Gecikme Faizi ve Gecikme Zammına İlişkin Liste
Vergi Dairesi Alındısının Tarih ve Nosu
Mahiyeti
Tutarı
19.12.2006/1300
Vergi ziyaı cezası
276,70
Vergi ziyaı cezasının gecikme zammı
65,02
Gecikme faizi
356,41
Stopaj ve fon gecikme zammı
23,86
19.12.2006/1330
Stopaj ve damga vergisi gecikme zammı
24,77
Gecikme faizi
19,46
19.12.2006/1320
Stopaj ve damga vergisi gecikme zammı
24,77
Gecikme faizi
34,69
19.12.2006/1310
Stopaj ve damga vergisi gecikme zammı
23,81
Gecikme faizi
47,84
19.12.2006/1340
Stopaj ve damga vergisi gecikme zammı
24,77
Gecikme faizi
4,23
Toplam 926,33 YTL
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde vergiziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerinizamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden vergininzamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifadeettiği,
344. maddesinde vergi veya sorumlutarafından 341 inci maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyetverilmesinin vergi ziyaı suçunu oluşturduğu
belirtilmiş,
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin birve ikinci fıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırıolamayacağı,
Bir siyasî partinin bütün giderlerinin, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılacağı' ve aynı Kanun'un 75. maddesinin dördüncüfıkrasında ise; 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayangelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verileceği' hükümleri yer almıştır.
Dolayısıyla parti görevlilerinin vergi ile ilgiliyükümlülüklerini zamanında yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucuoluşan vergi ziyaı cezasından, gecikme faizi ve gecikme zammından parti tüzelkişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle vergi ziyaı cezası, gecikme faizi vegecikme zammının parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışbir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun'un70. maddesine aykırı olarak yapılan toplam 926,33 YTL.lik ödemenin, aynıKanun'un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin 2006 yılında herhangi bir taşınmaz mal ya dayüz yeni Türk lirasını geçen taşınır mal, menkul kıymet ve hak edinimindebulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokrat Halk Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen 4.635YTL gelir ve 4.590,14 YTL gider ile 44,86 YTL nakit devrinin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2-2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 926,33 YTL karşılığı Partimalvarlığının, aynı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
9.1.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Cafer ŞAT
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ