ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2000/9 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2002/15
KararGünü:17.12.2002
R.G.Tarih-Sayı:25.03.2003-25059
I- MALÎ DENETİMİN KONUSU
Demokrat Türkiye Partisi'nin 1999 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, AliHÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY,Tülay TUĞCU, ve Ahmet AKYALÇIN'ın katılmalarıyla 4.1.2001 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında, Demokrat Türkiye Partisi'nin 1999 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda 'Dosyadaki eksiklikler giderildiğinden işinesasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1999 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Demokrat Türkiye Partisi'nin 1999 yılı gelirlerinin3.067.028.600.371.- lira, giderlerinin 2.693.098.853.333.- lira, borçları10.275.874.696.- lira, ve 2000 yılına nakit devrinin 384.205.621.734.- lira,olduğu, gelir ile borç rakamlarının toplamı ile gider ve nakit devirrakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1999 yılıgelirleri 2.094.527.371.961.- lira olarak gösterilmiştir. Bu tutarın1.644.904.131.000.- lirası Hazine yardımından, 6.375.000.000.- lirası adayadaylığı ödentilerinden, 443.248.240.961.- lirası banka faiz ve repogelirlerinden elde edilmiştir. Genel Merkez'in 1998 yılından devreden nakitmevcudu 250.704.571.- liradır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69.madde hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Partinin il örgütlerinin 1999 yılı gelirleri960.294.572.062.- lira olarak gösterilmiştir. Kesinhesap verilerine göre, bugelirin 2.165.097.155.- lirası giriş ve üyelik aidatlarından, 14.250.000.000.-lirası satış gelirlerinden, 15.048.480.000.- lirası faaliyet gelirlerinden,30.625.024.977.- lirası bağışlardan, 15.564.709.777.- lirası faizgelirlerinden, 878.663.619.178.- lirası genel merkez yardımlarından ve3.977.640.975.- lirası da sair gelirlerden elde edilmiştir. İl ve ilçeörgütlerinin 1998 yılından devredilen nakit mevcudu ise 11.955.951.777.-liradır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, Genelİdare Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B-Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1999 yılıgiderleri 1.738.184.154.145.- lira olarak gösterilmiştir. Bu tutarın38.097.234.044.- lirası personel giderleri, 28.212.825.000.- lirası kiragiderleri, 86.676.830.226.- lirası haberleşme giderleri, 40.890.251.553.-lirası basılı kağıt ve kırtasiye giderleri, 2.706.200.000.- lirası ısıtmagiderleri, 2.559.608.000.- lirası aydınlatma giderleri, 1.541.944.000.-lirasısu giderleri, 19.529.127.080.- lirası temsil ağırlama giderleri,878.663.619.178.- lirası teşkilatlara yardım giderleri, 11.691.558.600 lirasıseyahat giderleri, 1.030.135.000.- lirası taşıt alım vergisi giderleri,401.128.187.371.- lirası propaganda giderleri, 34.267.804.501.- lirası taşımavasıtaları giderleri, 7.617.600.000.-lirası basın yayın giderleri,14.900.755.688.- lirası vergi giderleri, 584.044.000.- lirası mahkemegiderleri, 18.104.443.649.- lirası sosyal güvenlik kuruluşları prim giderleri,7.613.666.067.- lirası sair giderler, 11.229.793.325.- lirası bakım ve onarımgiderleri, 9.851.412.383.- lirası kargo giderleri, 5.999.962.280.- lirasıkonaklama giderleri, 3.601.816.897.- lirası gecikme zammı ve idari paracezaları, 368.498.659.- lirası banka giderleri, 9.407.017.850.- lirası demirbaşalımları, 17.200.225.000.- lirası taşıt alımları, 56.072.523.229.- lirası 1998yılına ait borç ödemeleri , 28.637.070.565.- lirası verilen sipariş avanslarıiçin harcanmıştır.
Parti Genel Merkezinin borçları5.308.180.250.- liradır. Bu tutarın tümü satın alınan ancak henüz karşılığıödenmeyen mal ve hizmet bedellerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi 2000 yılına361.902.102.637.- lira nakit devretmiştir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin ve borçların 2820 sayılıYasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl ve İlçe Örgütleri Giderleri
Partinin il örgütlerinin 1999 yılıgiderleri 954.914.699.188.- lira olarak gösterilmiştir. Bu tutarın49.784.815.720.- lirası personel giderleri, 110.770.436.220.- lirası kiragiderleri, 38.672.452.522.- lirası haberleşme giderleri, 32.325.736.907.-lirası basılı kağıt ve kırtasiye giderleri, 12.950.791.699.- lirası ısıtmagiderleri, 7.611.237.911.- lirası aydınlatma giderleri, 6.496.795.172.-lirasısu ve temizlik giderleri, 80.843.485.360.- lirası temsil ağırlama giderleri,192.824.283.875.- lirası teşkilatlara yardım giderleri, 20.135.982.000.- lirasıseyahat giderleri, 149.960.850.- lirası motorlu taşıt vergisi giderleri,166.414.556.648.- lirası propaganda giderleri, 101.987.978.896.- lirası taşımavasıtaları giderleri, 38.242.205.920.-lirası basın yayın giderleri,4.284.511.958.- lirası vergi giderleri, 226.231.000.- lirası mahkeme giderleri,1.304.411.220.- lirası sosyal güvenlik kuruluşları prim giderleri,42.872.390.382.- lirası sair giderler, 7.947.877.211.- lirası bakım ve onarım giderleri,3.080.699.780.- lirası kargo giderleri, 18.038.837.349.- lirası konaklamagiderleri, 1.384.422.752.- lirası gecikme zammı ve idari para cezaları,607.550.000.- lirası banka giderleri, 7.302.443.000.- lirası demirbaş alımları,2.085.055.789.- lirası örgütlenme giderleri, 3.684.134.297.- lirası 1998 yılınaait borç ödemeleri , için harcanmıştır.
Parti il örgütleri2000 yılına nakitdevri 22.303.519.097.- lira olarak gösterilmiştir.
İl ve ilçe örgütleri kesinhesapçizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin GenelYönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Demokrat Türkiye Partisi kesinhesapverilerine göre, 1999 yılında satın alma yolu ile KDV dahil 16.709.460.850.-lira değerinde demirbaş ve 17.200.225.000.- lira değerinde iki taşıt aracıedinmiştir. Partinin 1999 yılında edinmiş olduğu taşınmazı ile değeri yüz milyonlirayı aşan menkul kıymetleri ve hakları bulunmamaktadır.
IV-SONUÇ
Demokrat Türkiye Partisi'nin 1999 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
Parti'ninkesinhesabında gösterilen 3.067.028.600.371.- lira gelir ile 2.693.098.853.333.-lira giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'na uygun olduğuna, 17.12.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Enis TUNGA
Üye
Mehmet ERTEN