ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2005/26 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2007/14
KararGünü:27.2.2007
R.G.Tarih-Sayı:22.11.2007-26708
I- MALİ DENETİMİN KONUSU Demokrat Türkiye Partisi'nin 2004 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU,Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 27.1.2006 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında;
Demokrat Türkiye Partisi'nin 2004 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine oy birliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Demokrat Türkiye Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin2004 yılı gelirlerinin 80.462.682.477.-TL, giderlerinin 81.395.036.857.-TL ve2005 yılına devreden borcunun 932.354.380.-TL olduğu, gelir ve borçlarınıntoplamı ile gider toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 79.440.424.199.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 78.971.376.770.- lirası bağış veyardımlar ve 469.047.429.- lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudundanoluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri 1.022.258.278.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun tamamı 2003 yılından devredennakit mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri80.372.778.579.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 5.583.600.000.- lirası personelgiderleri, 1.411.028.000.- lirası genel yönetim giderleri, 44.400.000.000.-lirası kira giderleri, 6.803.050.000.- lirası haberleşme ve kırtasiyegiderleri, 4.556.795.976.- lirası elektrik, su ve ısınma giderleri,572.500.000.- lirası temsil ve ağırlama giderleri, 752.330.240.- lirası ilan,reklam ve propaganda giderleri, 360.712.900.- lirası taşıma ve kargo giderleri,810.428.800.- lirası bakım ve onarım giderleri ve 15.122.332.663.- lirası isevergi, SSK primleri ve noter giderlerinden oluşmaktadır.
Gelir ve gider arasındaki 932.354.380.-lira fark gider fazlası olarak 2005 yılına devretmiştir. Bu gider farkınınnedenini, 2820 sayılı Kanun'un 67. maddesi hükümlerine uygun olarak kredikarşılığı satın alınan mallar için satıcılara olan borçlar oluşturmaktadır.
Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilendışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Aşağıda ayrıntısı belirtilen belgelerile 34 DTP 60 plakalı araca ait trafik cezasının parti bütçesinden ödendiğigörülmüştür.
Trafik Ceza Tutanağının Tarihi
Trafik Ceza Tutanağının No'su
Ödenen Ceza Tutarı(TL)
07.09.2004
691790
169. 400.000
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun70. maddesinde, bir siyasî partinin bütün giderlerinin o siyasî parti tüzelkişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir.
Araç şoförünün aracı kullanırkengerekli özeni göstermemesi suretiyle kişisel kusurundan kaynaklanan trafikcezası konusunda parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı yoktur. Buödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle, parti görevlileriningerekli özeni göstermemek suretiyle kişisel kusurlarından kaynaklanan vedolayısıyla 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarak parti tüzelkişiliği adına yapılmayan 169.400.000.- liralık trafik cezası gideri karşılığımalvarlığının aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'ye iradkaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri1.022.258.278.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun tamamı genel yönetimgiderlerinden oluşmaktadır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Demokrat Türkiye Partisi'nin 2004 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede;
Partinin 2004 yılında herhangi birtaşınmaz mal ya da değeri yüz milyon lirayı geçen taşınır mal, menkul kıymet vehak ediniminde bulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokrat Türkiye Partisi'nin 2004 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin 2004 yılı kesinhesabındagösterilen 80.462.682.477.- lira gelir ve 81.225.636.857.- lira gideri ile932.354.380.- lira borcunun eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılıSiyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak, parti tüzel kişiliği adına yapılmayan 169.400.000.- lira giderkarşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yegelir kaydedilmesine,
27.2.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT