ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1999/11 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:1999/44
KararGünü:16.11.1999
R.G.Tarih-Sayı:15.12.1999-23907
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Halk Partisi Genel Merkeziile ilçe örgütlerini de kapsayan 47 il örgütünün 1998 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca; Ahmet Necdet SEZER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK ve Rüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 20.7.1999gününde yapılan ilk inceleme toplantısında: 'Dosyada eksiklik bulunmadığıanlaşıldığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1998 yılı kesinhesap çizelgeleri ile bunun dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan karşılaştırma ve inceleme sonuçlarını içeren esasinceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nınilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde Demokratik Halk Partisi'nin 1998 yılı içindeki GenelMerkezin gelir ve giderleri 2.214.500.000.- lira, 47 il örgütünden gelir vegideri olmadığı bildirilen 41 il dışında kalan 6 il örgütünün gelir vegiderleri birbirine denk biçimde 1.177.000.000.- lira, toplam3.391.500.000.-lira gösterilmiştir.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1998 yılıiçindeki gelirleri 2.214.500.000.- lira gösterilmiştir.
Bunun; tamamının bağış ve aidatlardansağlandığı görülmüştür.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede: gelirlerin; 2820 sayılı Yasa'nın61-69. madde hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 6 il örgütünce sağlanan gelirlertoplamı 1.177.000.000.- lira gösterilmiştir.
Bunun; 1.116.000.000.- lirasının bağışve aidatlardan, 61.000.000.- lirasının borçlanmadan sağlandığı anlaşılmıştır.
Parti il örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'nda belirtilen kaynaklardan sağlandığı, MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunlarınYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1998 yılıiçindeki giderleri 2.178.554.000.- lira gösterilmiştir.
Bunun; 1.660.554.000.- lirası bürogiderleri, 518.000.000.- lirası yol, seçim, propaganda ve ağırlamagiderleridir.
2.214.500.000.- liralık gelir ile2.178.554.000.- liralık gider arasındaki farkı oluşturan 35.946.000.- lira,nakit mevcudu olarak 1999 yılına devredilmiştir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede: giderlerden 2.098.554.000.-liralık bölümünün 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
Giderlerden 80.000.000.- liralıkbölümüne ilişkin olarak Parti tarafından gazeteye verilen ilan nedeniyle, ilgilifirmaya 40.000.000x2=80.000.000.- liralık ödemede bulunulduğu, ancak bunailişkin faturanın ibraz edilmediği görülmüştür.
2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın70. maddesinin ikinci fıkrasında 'Beşbin liraya kadar harcamaların makbuz veyafatura gibi bir belge ile belgelendirilmesinin zorunlu olmadığıbelirtildiğinden bu tutarı aşan harcamaların gerçek gideri gösteren makbuz veyafatura gibi bir belgeye dayandırılması zorunludur.
Bu nedenle, faturası ibraz edilmeyen80.000.000.- liralık giderin 2820 sayılı Yasa'nın 76/4. maddesi gereğinceHazine'ye irat kayıt edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin 6 il örgütünün giderleritoplamı 1.116.100.000.- lira gösterilmiştir.
Bunun; 717.050.000.- lirası bürogiderleri, 399.050.000.- lirası yol, seçim, propaganda ve ağırlamagiderleridir.
İl örgütlerinin geliri ile gideriarasındaki farkı oluşturan 60.900.000.- lira yıl sonu nakit mevcudu olarakgelecek yıla devretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerigider bölümleri üzerinde yapılan incelemede; giderlerin; Merkez Karar veYönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, bunların 2820sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Halk Partisi 1998 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen3.391.500.000.- lira gelir ile 3.214.654.000.- lira giderin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesigereğince belgelendirilmeyen 80.000.000.- lira gider tutarının aynı Yasa'nın76/4. maddesi gereğince Hazine'ye gelir yazılmasına, 16.11.1999 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Mustafa YAKUPOĞLU
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Aysel PEKİNER
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ