ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1999/25 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1999/48
KararGünü:29.12.1999
R.G. Tarih-Sayı:26.01.2000-23945
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Kitle Partisi Genel Merkeziile ilçe örgütlerini de kapsayan 6 il örgütünün 1998 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK ve Rüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 14.9.1999gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; 'dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1998 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî ögelerini oluşturankesinhesap defter ve belgelerde Demokratik Kitle Partisi'nin 1998 yılıgelirleri ve giderleri birbirine denk biçimde; Genel Merkez'in gelir vegiderleri 2.826.674.924.- lira, 6 il örgütünün gelir ve giderleri1.567.029.478.- lira olmak üzere toplam 4.393.704.402.- lira gösterilmiştir.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1998 yılıiçindeki gelirleri 2.826.674.924.- lira gösterilmiştir.
Bunun 2.760.000.000.- lirası bağışgelirleri, 66.674.924.- lirası önceki yıldan devreden nakit mevcududur.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede; gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın61-69. maddeleri hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 1998 yılı içinde 6 ilörgütünce sağlanan gelirleri toplamı 1.567.029.478.- lira gösterilmiştir.
Bunun, 1.560.499.478.- lirası bağış veaidat gelirleri, 6.530.000.- lirası önceki yıldan devreden nakit mevcududur.
Parti il örgütleri kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'da belirtilen kaynaklardan sağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulukararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1998 yılıiçindeki giderleri 2.815.599.230.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun, 200.232.303.- lirası basılı evrakve kırtasiye giderlerine, 1.897.528.987.- lirası haberleşme giderlerine,106.916.000.- lirası ısıtma ve aydınlatma giderlerine, 610.921.940.- lirası kirave genel giderlere yapılmıştır.
2.826.674.924.- lira gelir ile2.815.599.230.- lira gider arasındaki farkı oluşturan 11.075.694.- lira nakitmevcudu olarak 1999 yılına devredilmiştir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda gösterilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belgesiz Giderler:
Yapılan incelemede, aşağıda dökümügösterilen giderlerin belgelerinin bulunmadığı görülmüştür.
Yevmiye Gün ve Sayısı
Giderin Niteliği
Tutarı
31.3.1998/9
Telefon Gideri
8.193.000.-
31.3.1998/9
Telefon Gideri
2.324.000.-
20.5.1998/15
Telefon Gideri
(Ödenecek Miktar: 28.360.000.-
Gider Kaydedilen:38.890.000.-
Fark 10.530.000.-)
10.530.000.-
20.5.1998/15
Telefon Gideri (Ödenecek Miktar: 34.770.000.-
Gider Kaydedilen:40.540.000.-
Fark 5.770.000.-)
5.770.000.-
20.5.1998/15
Telefon Gideri (Ödenecek Miktar: 29.780.000.- Gider Kaydedilen:38.400.000.- Fark 8.620.000.-)
8.620.000.-
20.5.1998/15
Telefon Gideri (Ödenecek Miktar: 29.830.000.- Gider Kaydedilen:32.400.000.- Fark 3.570.000.-)
3.570.000.-
Belgesiz Gider Toplamı
39.007.000.-
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde,beşbin liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ilebelgelendirilmesinin zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Ancak, bu tutarı aşanharcamaların gerçek gideri gösteren makbuz veya fatura gibi bir belgeyedayandırılması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 76. maddesinin sonfıkrasına göre, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigideri tutarınca parti mal varlığının Hazine'ye gelir kaydedilmesigerektiğinden, belgesiz gider toplamı 39.007.000.- lira karşılığı Parti malvarlığının Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin 6 il örgütünün 1998 yılıiçindeki giderleri toplamı 1.528.029.478.- lira gösterilmiştir.
Bunun, 21.485.000.- lirası basılı evrakve kırtasiye giderlerine, 207.505.000.- lirası haberleşme giderlerine,142.540.798.- lirası ısıtma ve aydınlatma giderlerine, 1.156.498.680.- lirasıgenel giderlere yapılmıştır.
1.567.029.478.- lira gelir ile1.528.029.478.- lira gider arasındaki farkı oluşturan 39.000.000.- lira nakitmevcudu olarak 1999 yılına devredilmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Kitle Partisi 1998 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen 4.393.704.402.-lira gelir ile 4.304.621.708.- lira giderin eldeki bilgi ve belgelere göredoğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Belgesiz gider olarak kaydedilen39.007.000.- lira karşılığı Parti mal varlığının, 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 76. maddesinin son fıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına,29.12.1999 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Mustafa YAKUPOĞLU
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ