ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2002/16 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2010/66
Karar Günü:22.12.2010
R.G.Tarih-Sayı:31.12.2010-27802
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti'nin 2001 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, FulyaKANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve MehmetERTEN'nin katılımıyla 17.12.2002 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
'Dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE' kararverilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2001 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeDemokratik Sol Parti 2001 yılı gelirleri toplamının gelirleri toplamının30.976.544.230.975.- lira, devreden borçların 272.507.489.800.- lira, giderleritoplamının 6.293.728.846.085.- lira, 24.955.322.874.690.- liranın nakit mevcuduolarak 2002 yılına devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 2001 yılı gelirleri28.331.112.675.989.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 800.000.000.- lirası genel seçim adaylık aidatı,17.311.466.400.- lirası parti yayınlarının satış geliri, 5.509.152.910.000.-lirası Devlet yardımı, 12.449.559.506.351.- lirası faizler, 10.352.382.313.674.-lirası 2000 yılından devreden nakit mevcudundan, 1.906.479.564.- lirası sairgelirlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2001 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2-İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2001 yılı gelirleri2.645.431.554.986.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 109.295.026.338.- lirası parti üyelerinden alınanaidat, 2.500.000.000.- lirası yerel seçim adaylık aidatı, 11.055.574.063.-lirası parti bayrağı, flaması, rozet vs. satışından sağlanan gelir,164.615.945.603.- lirası partice tertiplenen dayanışma gecesi ve konserfaaliyetlerinden sağlanan gelir, 421.362.888.024.- lirası bağış,211.722.432.523.- lirası 2000 yılından devreden nakit, 1.643.787.667.348.-lirası genel merkezden alınan yardım, 81.092.021.087.- lirası faiz ve sairgelirlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2001 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B-Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 2001 yılı giderleri3.612.935.706.430.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 207.936.544.134.- lirası personel giderleri,309.187.599.786.- lirası yönetim giderleri, 1.643.787.667.348.- lirasıyardımlar, 863.033.905.672.- lirası demirbaş alımı, 582.689.989.490.- lirasıseçim propaganda ve tanıtım giderleri, 6.300.000.000.- lirası 2000 yılındandevreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2002 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 24.740.614.402.379.- liradır.
Demokratik Sol Parti Genel Merkezi'nin 2001 yılı defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenlerdışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun 229.maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterininborçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccartarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına görebeş bin liraya kadar olan (2001 yılı için 11.863.800.- lira) harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bumiktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanmasıgerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinde,
'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76 ncı maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yer almıştır.
1- Aşağıdakitabloda belirtilen otobüs ve uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsizolarak düzenlendiği, bu giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları 'Söz konusu kişiler adına alınmışolan uçak, otobüs bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmışharcamalardır. Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adınadüzenlenmiştir. Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar ikensöz konusu uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgieksikliğinden belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adınadüzenlemiştir. Genel Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otelrezervasyonlarında belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alankişiler de zaten parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve partifaaliyeti için orada bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğuiçin belgeyi kabul etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adınadüzenlerken Parti adına düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü,yetki belgesi vs. istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır.Söz konusu kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıyakatılacakları zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmektedolayısıyla belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesapincelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına yapılmış olup parti ileilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıyla parti yöneticileri veparti görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.'
şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Kimi otobüs ve tren biletlerinde isim olmamakla birliktekimi otobüs biletlerinde isim bulunmaktadır. Seyahat giderlerine ilişkinyapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel ifadeler kullanılarak cevapverilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına yapıldığına ilişkin bilgi vebelge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan seyahat (otobüs, tren veuçak biletlerinin) giderleri parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliğiadına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Seyahat Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
Yolcunun Adı Soyadı
Türü
Tutarı
10.1.2001/4
Ahmet Erten
Uçak bileti
29000000
" "
2 adet tren bileti
36000000
" "
2 adet otobüs bileti
13000000
20.1.2001/11
11 adet otobüs bileti
37250000
" "
Faruk Alkaya
Uçak bileti
13000000
31.1.2001/23
Tren bileti
22000000
" "
Otobüs bileti
10000000
31.1.2001/31
4 adet otobüs bileti
15250000
10.2.2001/38
Hayri Diri
Uçak bileti
54500000
" "
" "
" "
40500000
" "
" "
" "
40500000
" "
" "
" "
40500000
" "
Faruk Alkaya
" "
78500000
" "
" "
" "
78500000
" "
" "
" "
54500000
10.2.2001/39
2 adet otobüs bileti
10000000
20.2.2001/55
Faruk Alkaya
Uçak bileti
28500000
" "
Kazım Can
" "
54500000
" "
Aydın Ay
" "
54500000
" "
Kazım Can
" "
54500000
" "
Aydın Ay
" "
54500000
20.2.2001/66
Ahmet Erten
" "
136000000
" "
Otobüs bileti
4500000
10.3.2001/81
Harun Kaya
Uçak bileti
82500000
" "
Aydın Ay
" "
82500000
" "
" "
" "
82500000
" "
Harun Kaya
" "
82500000
" "
Otobüs bileti
8000000
10.3.2001/92
" "
7000000
20.3.2001/94
Ramazan Gürsoy
Uçak bileti
31000000
" "
Faruk Alkaya
" "
31000000
31.3.2001/118
4 adet otobüs bileti
30000000
10.4.2001/131
Faruk Alkaya
Uçak bileti
150000000
" "
Ramazan Gürsoy
Uçak bileti
150000000
" "
Otobüs bileti
1400000
20.4.2001/148
Faruk Alkaya
" "
10000000
30.4.2001/160
Faruk Alkaya
Uçak bileti
61500000
30.4.2001/166
Ramazan Gürsoy
" "
145000000
10.5.2001/177
Mesut Türkoğlu
" "
80500000
10.5.2001/178
Mesut Türkoğlu
% 30 ceza tutarı
44000000
" "
Faruk Alkaya
Otobüs bileti
20000000
" "
Aydın Alp
" "
30000000
20.5.2001/189
3 adet otobüs bileti
49000000
" "
Recep Sırrı ..Deviren
Uçak bileti
109500000
" "
" "
" "
109500000
31.5.2001/206
Otobüs bileti
12000000
20.7.2001/258
" "
35400000
" "
" "
5 adet tren bileti
87500000
31.7.2001/264
Faldı Ağaoğlu
Uçak bileti
153000000
" "
Mustafa ilimen
" "
121000000
" "
Zeki Eker
" "
121000000
" "
Halil Dikmen
" "
121000000
" "
Cahit Savaş Yazıcı
" "
121000000
" "
Numan Gültekin
" "
121000000
" "
Evliya Parlak
" "
121000000
" "
Ayşe Gürocak
" "
121000000
" "
Yekta Açıkgöz
Otobüs bileti
10000000
" "
Hasan Erçelebi
Uçak bileti
121000000
" "
Hüseyin Mert
" "
121000000
" "
Mehmet Kocabatmaz
" "
121000000
" "
Ziya Aktaş
" "
121000000
" "
Osman Kılıç
" "
71500000
" "
2 adet otobüs bileti
17350000
" "
Masum Türker
Uçak bileti
153000000
20.8.2001/276
M.Cahit Bayram
2 adet otobüs bileti
45000000
31.8.2001/287
Hayri Diri
Uçak bileti
150000000
" "
İbrahim Kürküoğlu
" "
56500000
" "
Erdal Çerkezoğlu
" "
113000000
10.9.2001/301
Hayrettin Diri
" "
75500000
" "
Hayri Diri
" "
150000000
20.9.2001/309
Otobüs bileti
14000000
10.11.2001/347
Tren bileti
62000000
" "
" "
62000000
10.12.2001/366
Zeynel Ekinci
Uçak bileti
64500000
20.12.2001/371
Ahmet Erten
" "
113500000
" "
Mesut Türkoğlu
" "
113500000
" "
Zeynel Ekinci
" "
95500000
Toplam: 5.343.150.000.-TL
2- Parti'nin 2001yılında gönderdiği tebrik, mektup ve benzeri gönderilerde, gönderinin veparanın PTT görevlilerince alındığına dair herhangi bir belge olmadan sadecepartide görevli kişilerin düzenlediği tutanak eklenmiştir.
Parti sorumluları, 'Özellikle Partimizin iktidardaolduğu 2000 ve 2001 yıllarında Türkiye genelindeki yaklaşık 40.000 muhtar dahilbir çok kişi ve kuruma posta gönderileri yapılmıştır. İlgili kişi vekuruluşlara çıkan kanun, tebliğ ve yönetmeliklerle ilgili uygulama genelgelerigönderilerek kamuoyunun aydınlatılması amaçlanmıştır. Fakat söz konusudönemlerde PTT kurumundan herhangi bir belge ve evrak alınamamıştır. PTT birkamu kurumudur ve herhangi bir belge düzenlememiştir. Bu defa parti olarak sözkonusu ayda gönderilen tüm posta giderleri bir defada muhasebeleştirilmiştir.Bir Kamu Kurumunun düzenleyemediği belgeden ötürü fiili olarak yüzbinlerceposta gönderimizin usulsüz bir işlem gibi anılması da somut gerçekliktenuzaktır. İlgili dönem fiili olarak incelendiği takdirde söz konusu postagönderilerinin Partimiz tarafından yapıldığı tespit edilebilecektir. Aksitakdirde bir uygulama; söz konusu dönemlerde Partinin hiçbir posta gönderisiyapmadığı, hayali bir işlem tesis ettiği sonucunu doğuracaktır ki bu durumPartimizin kamuoyu nezdinde haksız yere rencide olmasına neden olacaktır.
İlgili dönemlerde PTT tarafından posta gönderilerineilişkin belge alınamamıştır. Her ay sonunda o ayda gönderilen posta gönderileritek seferde muhasebeleştirilmiştir. Fiili olarak posta gönderileri gönderilmişve harcama fiili olarak yapılmıştır.'
şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti'nin 2001 yılında gönderdiği tebrik, mektup vebenzeri gönderileri için sadece partide görevli kişilerin düzenlediği tutanakeklenmiştir. Gönderilerin postanece alındığına dair bir belge olmadığı gibialınan para miktarını belirten belge de bulunmamaktadır. Bu tür gönderiler içinPosta İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait postanelerde kayıtsız (adi) postagönderisi teslim belgesi düzenlenmektedir. Aşağıdaki tabloda belirtilenlerin hiçbirisindekayıtsız (adi) posta gönderisi teslim belgesi düzenlenmemiştir. Kayıtsız (adi)posta gönderisi teslim belgesi düzenlenmeden veya gönderilerin ve paranınalındığına dair herhangi bir belge olmadan sadece parti görevlilerinin imzasınadayanılarak gider yapılması ve bunun parti gideri olarak kabul edilmesi mümküngörülmemiştir.
Posta GiderlerineAit Tablo
Yevmiye Tarih ve No
Açıklama
Tutar
30.4.2001/164
1.2.2001-30.4.2000 tarihleri arası muhtelif posta gideri
10.141.183.158
31.12.2001/382
1.5.2001-31.12.2001 tarihleri arası muhtelif posta gideri
12.738.482.501
Toplam 22.879.665.659.-
3- Aşağıdakitabloda belirtilen Parti adına yapılmayan konaklama ve yemek bedellerinin partibütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, 'Yapılan seyahatler parti adınayapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıylaparti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.'şeklinde cevap vermişlerdir.
Konaklama ve yemek harcamalarının parti adına yapıldığınailişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan bugiderler parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
Gider yapılan kişi
Açıklama
Tutar
31.7.2001/264
Cahit Savaş Yazıcı
Konaklama bedeli
25517500
' '
' '
Yemek bedeli
151500000
' '
Numan Gültekin
Konaklama ve yemek bedeli
25517500
' '
Evliya Parlak
Konaklama ve yemek bedeli
25517500
' '
Aydın Tünen
Konaklama bedeli
384500000
' '
Fikret Tecer
Akaryakıt
50000000
' '
Orhan Ocak
Akaryakıt
150500000
' '
Orhan Ocak
Konaklama ve yemek bedeli
18500000
' '
Yekta Açıkgöz
Konaklama ve yemek bedeli
18500000
' '
Necdet Saruhan
Konaklama ve yemek bedeli
18500000
' '
Orhan Ocak
Konaklama bedeli
45000000
' '
H.Erçelebi'.
Akaryakıt
85000000
' '
Hasan Erçelebi
Konaklama ve yemek bedeli
26800000
' '
Hüseyin Mert
Konaklama ve yemek bedeli
26800000
' '
Mehmet Kocabatmaz
Konaklama ve yemek bedeli
26800000
' '
Ziya Aktaş
Konaklama ve yemek bedeli
26800000
' '
Akif Serin
Konaklama bedeli
20000000
' '
Masum Türker
Konaklama bedeli
20000000
' '
Ali Günay
Konaklama bedeli
20000000
10.9.2001/301
Hayri Diri
Konaklama ve yemek bedeli
79046350
Toplam: 1.244.798.850.-TL
4- Aşağıdagösterilen 676.122.000.- TL tutarındaki gider fatura aslı olmaksızınyapılmıştır.
Parti sorumluları, 'İlgili dönemlerde evrakyoğunluğundan ötürü bazı evrak asılları postada veya kargoda kaybolmaktadır. Veilgili firmalardan aslı gibidir onaylı belge suretleri alınmaktadır. Harcamaparti adına yapıldığından ötürü ilgili firmalara söz konusu bedellerödenmiştir. Parti olarak söz konusu mal veya hizmetin ilgili firmadanalındığını bilmekteyiz. Ve söz konusu harcamalar ise ilgili firmalar tarafındankendi kayıtlarında gelir olarak gözükmektedir. Fatura aslı kaybolduğunda ilgilifirmaya ödeme yapabilmek için firmadan tekrar fatura kesmesi istenilmesidurumunda şüphesiz ki ilgili firma aleyhine bir durum oluşmaktadır. Çünkü VergiKanununa göre bu defa ilgili firma olmayan bir işleme 2. kez mükerrer olarakfatura kesmek zorunda kalacaktır. Buda yasal olarak mümkün değildir. Belgeaslının kaybolması doğal bir süreçtir. Aslolan işlemin gerçek mahiyetidir. Yanisöz konusu harcamanın fiilen partimiz tarafından yapıldığının bilindiğidir.
Mal ve hizmet alımında fiili durum mal ve hizmetin alanlehine el değiştirmesidir. Mal ve hizmeti satan firma tarafından işlem gelirişlemi, alan firma tarafından gider işlemidir. Örneğin 100.000 TL bedelinde biraraç alınması durumunda fatura aslının kaybedilmesi halinde söz konusu bedelhazineye irat kaydedilmek istenmektedir. Fakat fiziki olarak araç partinindemirbaşı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Ve amaca uygun bir giderdir. Faturaaslının kaybolması halinde tekrar aynı bedelin hazineye irat kaydedilerekPartilerin cezalandırılması uygulamasının hukuka uygun olmadığını belirtmekisteriz. Kaldı ki Siyasi Partilerin mali işlemlerini düzenleyen Siyasi PartilerKanununda fatura aslı olmadan gider işlemi yapılamayacağına ilişkin bir hükümde yoktur. Danıştay'ında tezimizi savunan nitelikte kararları mevcuttur.
Fatura asılları yoktur. 476.122.000.- TL tutarındakikalem faturası firma tarafından aslı gibidir onaylı tasdik edilmiştir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2001 yılıiçin 11.863.800.- TL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle fatura olmaksızın veya fatura fotokopisinedayanılarak kaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
Fatura Olmadan Ödenen Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
Kimden alındığı
İçerik
Tutar
31.8.2001/287
Scrikss A.Ş
1adet firma tasdikli fotokopi fatura
476.122.000
20.10.2001/331
Palmiye Çiçekcilik
Fatura olmamasına karşın yevmiyeye gider yazılması
200.000.000
Toplam: 676.122.000.-
5- Vergi vesigorta ile ilgili yükümlülüklerin zamanında yapılmaması sonucu oluşan gecikmezammı ile trafik para cezaları parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti sorumluları, 'Toplantılara ve programlarayetişebilmek amacıyla zaman zaman hız sınırı aşılmıştır. SSK ve MTV Gecikmezamları zamanında yatırılamamıştır. Fakat para vadede faiz geliri getirdiğindenortada bir kamu zararı yoktur.'
şeklinde cevap vermişlerdir.
Siyasi partinin veya Hazine'nin zarara uğrayıp uğramadığıkonusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile hazine arasındadoğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kaldı ki kanuna aykırı gelir vegiderlerin Hazine'ye gelir kaydedilmesi Hazine'nin zararını tazmin amacıyladeğil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla düzenlenmiştir.
Parti yetkililerinin kanuni yükümlülüklerin yerinegetirilmesi ve ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almalarıgerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmaması sonucu oluşacak gecikme zamlarıparti bütçesinden ödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir. Kaldı kiHazine yardımı alan bir Parti için kanuni yükümlülüklerin zamanındayapılmamasından kaynaklanan gecikme zamlarının ödenmesi hiçbir şekilde kabuledilemez.
Parti görevlilerinin vergi ile ilgili yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı ile trafik para cezalarındanparti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerinkişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Gecikme Zammı ve Cezalara İlişkin Liste
Yevmiye tarih ve no
Alındının Tarih ve Nosu
Mahiyeti
Tutarı
10.10.2001/324
2.10.2001/144
8/2001 dönemi SSK primi gecikme zammı
8/2001 dönemi Eğitime katlı ve özel işlem vergisi gecikme zammı
8/2001 dönemi işsizlik sigortası gecikme zammı
749.222.521
1.000.000
111.913.809
862.136.000
30.11.2001/358
21.11.2001/289
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 96/1 gecikme zammı
14.960.000
' '
21.11.2001/290
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 96/2 gecikme zammı
13.410.000
' '
21.11.2001/291
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 97/1 gecikme zammı
20.380.000
31.1.2001/22
25.1.2001/516
06 TNH 59 plakalı aracın trafik cezası
51.300.000
10.2.2001/38
9.2.2001/043267
06 GP 497 plakalı aracın trafik cezası
26.600.000
20.2.2001/53
16.2.2001/155
06 GP 497 plakalı aracın trafik cezası
26.600.000
31.5.2001/201
29.5.2001/343
06 RE 286 plakalı aracın trafik cezası
26.400.000
Toplam: 1.041.786.000.-TL
6- 10.4.2001 tarihve 122 yevmiyede Girişim firmasının (Mithatpaşa VD.3960034169) 9.4.2001 tarihve 010032 numaralı 51.480.000.-liralık faturası olduğu halde 451.480.000.- liraödemiştir.
Parti sorumluları, Faturanın sehven 400.000.000.- TLfazla ödendiğini belirtmişlerdir.
Fazla ödenen 400.000.000.- TL.nin Hazine'ye iradkaydedilmesine karar verilmiştir.
7- 10.2.2001 tarihve 36 nolu yevmiyede Taşova İcra Müdürlüğüne 351.800.000.- lira ödenmiş iken351.800.000.- lira fazlası ile 703.600.000.- TL. gider yazılmıştır.
Parti sorumluları, 'Banka dekontunda borç ve alacakyevmiye toplamı olan 703.600.000.- TL sehven gider yazılmıştır. Fazladan351.800.000.- TL gider yazılması söz konusudur.' şeklinde cevapvermişlerdir.
Fazla ödenen 351.800.000.- TL.nin Hazine'ye iradkaydedilmesine karar verilmiştir.
8- Aşağıdaki tablodagösterilen ödemelerde ki ana para, faiz ve diğer masrafların ayrı ayrıbelirtilmesi, bu ödemelere esas belgelerin gönderilmesi ile faiz ve diğermasrafların parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
İCRA ÖDEMELERİ
Yevmiye No
Açıklama
Anapara
Faiz ve Diğer masraflar
Toplam tutar
31.1.2001/22
Ezine İcra Müd.Telefon borcu
217.680.000
148.970.000
366.650.000
31.1.2001/22
Sivas İcra Müd. Kira borcu
609.791.000
120.209.000
730.000.000
20.10.2001/331
Trabzon 1.İcra Müdürlüğü 2000/4310 nolu dosya
1.065.270.000
1.965.391.750
3.030.661.750
31.10.2001/338
Trabzon 1.İcra Müdürlüğü 2001/2069 nolu dosya
1.255.145.000
2.926.311.150
4.181.456.150
31.10.2001/338
Van 1.İcra Müdürlüğü 2001/2610 nolu dosya
67.679.400
110.586.600
178.266.000
10.12.2001/366
Çemişgezek İcra Müdürlüğü 2001/21 nolu dosya
355.000.000
118.000.000
473.000.000
Toplam 5.389.468.500
Parti sorumluları, 'Söz konusu dönemde Türkiye'nin heryerinde borçların yapılandırılması açısından bir çok icra dairesine ödemelerdebulunulmuştur. Gecikme cezaları ve sair masraflar borcun geç ödenmesindenkaynaklanmaktadır. Fakat para o esnada bankada faiz getirisi sağladığındanortada hazine zararı söz konusu değildir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmamasısonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunukabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumlulukkapsamında olduğu açıktır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2001 yılı giderleri2.680.793.139.655.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 273.539.373.417.- lirası personel giderleri,1.917.817.735.016.- lirası yönetim giderleri, 44.977.935.440.- lirasıyardımlar, 75.869.255.640.- lirası demirbaş alımı, 364.110.443.953.- lirasıseçim propaganda ve tanıtım giderleri, 4.478.396.189.- lirası 2000 yılındandevreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2002 yılına devreden nakit mevcudu214.708.472.311.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2001 yılı kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasaya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin 2001 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede 747.181.250.000.- liraya taşınmaz satın alındığı anlaşılmıştır.
Parti'nin 2001 yılı içinde edindiği 912.102.686.512.-lira tutarındaki taşınır malın (demirbaş) Kanuna uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
IV-SONUÇ
Demokratik Sol Parti'nin 2001 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye CumhuriyetiAnayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca,2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağınailişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti'nin 2001yılı kesinhesabında gösterilen 30.976.544.230.975.- lira gelir,272.507.489.800.- lira borç, 6.293.728.846.085.- lira gider ile24.955.322.874.690.- lira nakit devrinin Hazine'ye irad kaydedilenler dışındakalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılıSiyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılıYasa'nın 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen37.326.791.009.- lira (37.326,79.- YTL) karşılığı Parti malvarlığının,2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine OsmanAlifeyyaz PAKSÜT'ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
KARŞIOY YAZISI
Demokratik Sol Parti'nin 2001 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda 37.326,79 TL'nin Hazine'ye irat kaydedilmesineilişkin Anayasa Mahkemesi kararı 22.12.2010 tarihlidir.
Parti'nin 2001 yılı kesinhesabının ilk incelemesiyapılarak esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı17.12.2002 tarihlidir.
Buna göre esas inceleme, herhangi bir haklı nedenbulunmaksızın 8 yıl bekletildikten sonra karara bağlanmıştır.
Siyasî partilerin malî denetimi, Anayasa'nın 69.maddesine göre yerine getirilen yargısal bir işlemdir. Bu nedenle Anayasa'nın2. maddesindeki demokratik hukuk devleti ve 36. maddesindeki adil yargılamailkelerine de uygun olmak zorundadır.
Yargısal bir görevin 8 yıl gecikmeyle yerine getirilmesive bu gecikmenin hiçbir haklı nedene dayanmaması, Anayasa'nın 2. ve 36.maddeleriyle bağdaşmaz. Siyasî partilerin gelir ve giderlerine ilişkinbelgeleri saklama süresi mevzuatımıza göre 5 yıldır. Hal böyle iken 8 yıl sonrapartinin mali denetiminde amaçlara uygun yapılmış kabul edilmeyen harcamalarınsürpriz bir şekilde karara bağlanması hukuk güvenliği ilkesiyle debağdaşmamaktadır.
Karar her ne kadar kanuna uygunsa da hukuka ve adaletduygusuna aykırı bulduğumdan çoğunluğa katılmıyorum.
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT