ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2005/16 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2010/67
Karar Günü:22.12.2010
R.G.Tarih-Sayı:31.12.2010-27802
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti'nin 2004 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ veOsman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 27.1.2006 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında,
'Dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2004 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeDemokratik Sol Parti 2004 yılı gelirleri toplamının 117.179.676.923.146.- lira,borçlarının 219.039.662.205.- lira, giderleri toplamının 34.518.776.971.123.-lira, alacaklarının 163.475.896.387.- lira olduğu ve 82.716.463.717.841.-liranın nakit mevcudu olarak 2005 yılına devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 2004 yılı gelirleri20.970.206.842.652.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 11.700.000.000.- lirası yayınların satışındansağlanan gelir, 500.000.000.-lirası bağışlar, 20.918.344.841.479.- lirası faizgelirleri, 23.845.801.173.- lirası 2004 yılında yapılan havale iadeleri,15.816.200.000.- lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2004 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2-İl Örgütleri Gelirleri
İl örgütlerinin 2004 yılı gelirleri 16.149.326.879.175.-lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 60.457.862.964.- lirası parti üyelerinden alınanaidat, 3.569.710.000.- lirası yerel seçim adaylık aidatı, 2.188.000.000.-lirası parti bayrağı, flaması, rozet vs. satışından sağlanan gelir,25.584.400.000.- lirası parti tarafından tertiplenen dayanışma gecesi ve konserfaaliyetlerinden sağlanan gelirler, 439.892.831.163.- lirası bağış,391.110.461.- lirası geçmiş dönemlerden devreden varlıklar, 1.005.040.413.244.-lirası 2003 yılından devreden nakit, 14.428.168.735.321.- lirası genelmerkezden alınan yardım, 184.033.816.022.- lirası faiz gelirlerindenoluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2004 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B-Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 2004 yılı giderleri19.553.230.311.621.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 506.459.827.538.- lirası personel giderleri,1.679.524.862.585.- lirası yönetim giderleri, 14.428.168.735.321.- lirasıyardımlar, 347.762.540.832.- lirası demirbaş-taşınmaz alımı,2.591.314.345.345.- lirası seçim propaganda ve tanıtım giderlerindenoluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2005 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 81.537.292.629.034.- liradır.
Parti Genel Merkezi'nin 2004 yılı defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun 229.maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterininborçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccartarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına görebeş bin liraya kadar olan (2004 yılı için 37.134.949.- lira) harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bumiktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanmasıgerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinde,
'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76 ncı maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.
1- Aşağıdakitabloda belirtilen otobüs ve uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsizolarak düzenlendiği, bu giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları 'Söz konusu kişiler adına alınmışolan uçak, otobüs bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmışharcamalardır. Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adınadüzenlenmiştir. Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar ikensöz konusu uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgieksikliğinden belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adınadüzenlemiştir. Genel Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otelrezervasyonlarında belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alankişiler de zaten parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve partifaaliyeti için orada bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğuiçin belgeyi kabul etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adınadüzenlerken Parti adına düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü,yetki belgesi vs. istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır.Söz konusu kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıyakatılacakları zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmektedolayısıyla belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesapincelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına yapılmış olup parti ileilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıyla parti yöneticileri veparti görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.'
şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Kimi otobüs ve tren biletlerinde isim olmamakla birliktekimi otobüs biletlerinde isim bulunmamaktadır. Seyahat giderlerine ilişkinyapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel ifadeler kullanılarak cevapverilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına yapıldığına ilişkin bilgi vebelge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan seyahat (otobüs, tren veuçak biletlerinin) giderleri parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliğiadına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Seyahat Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
Yolcunun Adı Soyadı
Türü
Tutarı
29.2.2004/58
Tufan Bural
Uçak bileti
290000000
30.6.2004/219
Zeki Sezer
' '
129000000
20.7.2004/250
Mehmet Gümen
' '
110000000
" "
4 adet tren bileti
238000000
" "
Mehmet Gümen
Uçak bileti
110000000
" "
Mehmet Gümen
' '
129000000
" "
Mehmet Gümen
' '
129000000
" "
Mehmet Gümen
' '
149000000
" "
1 adet otobüs bileti
7000000
" "
Mehmet Gümen
Uçak bileti
129000000
" "
Mehmet Gümen
' '
149000000
" "
Mehmet Gümen
' '
129000000
20.7.2004/251
Soydal Sılay
3 adet otobüs bileti
64500000
20.8.2004/275
Soydal Sılay
1 adet otobüs bileti
21500000
" "
" "
22000000
31.8.2004/298
2 adet otobüs bileti
42000000
10.10.2004/347
Yıldırım Olgun
Uçak bileti
129000000
" "
Zeki Sezer
' '
129000000
10.10.2004/352
2 adet otobüs bileti
30000000
20.10.2004/358
Ahmet Tan
Uçak bileti
129000000
20.10.2004/361
5 adet otobüs bileti
82000000
20.10.2004/362
5 adet otobüs bileti
63500000
" "
Zabit Demir
2 adet otobüs bileti
48000000
30.11.2004/403
3 adet otobüs bileti
62000000
20.12.2004/427
İzzet Sözen
Uçak bileti
149000000
" "
İzzet Sözen
' '
109000000
" "
İzzet Sözen
' '
109000000
" "
İzzet Sözen
' '
129000000
" "
İzzet Sözen
' '
149000000
" "
İzzet Sözen
' '
149000000
" "
İzzet Sözen
' '
258000000
" "
İzzet Sözen
' '
149000000
Toplam 721.500.000.-TL
2- Aşağıdabelirtilen konaklama bedeli parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, 'Yapılan seyahatler parti adınayapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıylaparti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.'şeklinde cevap vermişlerdir.
Konaklama harcamasının parti adına yapıldığına ilişkinbilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan bu gider partiamaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarakkabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
Gider yapılan kişi
Açıklama
Tutar
10.7.2004/222
Hüseyin Mert
Konaklama Bedeli
70.000.000
3- Cezalı geçişücretleri ile trafik para cezaları parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti sorumluları, 'Toplantılara ve programlarayetişebilmek amacıyla zaman zaman hız sınırı aşılmıştır.'
şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti görevlilerinin yükümlülükleri yerine getirmemelerisonucu oluşan otoyol cezalı geciş ücreti ile trafik para cezasından parti tüzelkişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Cezalara İlişkin Liste
Yevmiye tarih ve no
Alındının Tarih ve Nosu
Mahiyeti
Tutarı
10.7.2004/222
Posta çeki 1.7.2004 tarih 1149/006 13
06 RB 898 plakalı aracın otoyol cezalı geciş ücreti
37.500.000
10.7.2004/222
Posta çeki 1.7.2004 tarih 1149/006 12
06 RB 898 plakalı aracın otoyol cezalı geciş ücreti
15.000.000
10.8.2004/271
2.8.2004/23164
06 RB 893 plakalı aracın trafik cezası
169.400.000
Toplam 221.900.000.-
4- Aşağıdagösterilen 2.447.280.000.- lira tutarındaki gider fatura aslı olmaksızınyapılmıştır.
Parti sorumluları, 'İlgili dönemlerde evrakyoğunluğundan ötürü bazı evrak asılları postada veya kargoda kaybolmaktadır. Veilgili firmalardan aslı gibidir onaylı belge suretleri alınmaktadır. Harcamaparti adına yapıldığından ötürü ilgili firmalara söz konusu bedellerödenmiştir. Parti olarak söz konusu mal veya hizmetin ilgili firmadanalındığını bilmekteyiz. Ve söz konusu harcamalar ise ilgili firmalar tarafındankendi kayıtlarında gelir olarak gözükmektedir. Fatura aslı kaybolduğunda ilgilifirmaya ödeme yapabilmek için firmadan tekrar fatura kesmesi istenilmesidurumunda şüphesiz ki ilgili firma aleyhine bir durum oluşmaktadır. Çünkü VergiKanununa göre bu defa ilgili firma olmayan bir işleme 2. kez mükerrer olarakfatura kesmek zorunda kalacaktır. Buda yasal olarak mümkün değildir. Belgeaslının kaybolması doğal bir süreçtir. Aslolan işlemin gerçek mahiyetidir. Yanisöz konusu harcamanın fiilen partimiz tarafından yapıldığının bilindiğidir.
Mal ve hizmet alımında fiili durum mal ve hizmetin alanlehine el değiştirmesidir. Mal ve hizmeti satan firma tarafından işlem gelirişlemi, alan firma tarafından gider işlemidir. Örneğin 100.000 TL bedelinde biraraç alınması durumunda fatura aslının kaybedilmesi halinde söz konusu bedelhazineye irat kaydedilmek istenmektedir. Fakat fiziki olarak araç partinindemirbaşı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Ve amaca uygun bir giderdir. Faturaaslının kaybolması halinde tekrar aynı bedelin hazineye irat kaydedilerekPartilerin cezalandırılması uygulamasının hukuka uygun olmadığını belirtmekisteriz. Kaldı ki Siyasi Partilerin mali işlemlerini düzenleyen Siyasi PartilerKanununda fatura aslı olmadan gider işlemi yapılamayacağına ilişkin bir hükümde yoktur. Danıştay'ında tezimizi savunan nitelikte kararları mevcuttur.
Fatura asılları yoktur.1.765.280.000 TL tutarındakiElektrosonik firması aturası firma tarafından aslı gibidir onaylı tasdikedilmiştir.' şeklinde cevapvermişlerdir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2004 yılıiçin 37.134.949.- TL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle fatura olmaksızın veya fatura fotokopisinedayanılarak kaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
Fatura Fotokopisi ile Yapılan Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
Kimden alındığı
Belge türü
Tutar
31.1.2004/31
EGO Maltepe V.D.3230040613
1 adet fotokopi fatura
603.458.150
31.1.2004/31
EGO Maltepe V.D.3230040613
1 adet fotokopi fatura
78.541.850
31.3.2004/101
Elektrosonik Ltd.Şti. Başkent V.D. 3310090979(15.3.2004/022415 nolu fatura)
1 adet firma tasdikli fotokopi fatura
1.765.280.000
Toplam 2.447.280.000.-
5- 30.4.2004/124yevmiye ile Vatan Ambulansa 28.4.2004 tarih ve 034187 nolu fatura karşılığı930.000.000.- TL cenaze nakil ücreti ödenmiştir.
Parti sorumluları, 'Bir partilimiz vefat ettiğindencenazesinin memleketine gönderilmesi için cenaze nakil masrafı partimizcekarşılanmıştır. Partimiz dayanışma ruhunu güçlendirmek için partililerimizinher zor koşulda yanında yer almaktadır.' şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesininbirinci fıkrasında 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.'ikinci fıkrasında ise 'Bir siyasi partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır.' hükümlerine yer verilmiştir.
Partilinin cenaze gideri Parti tarafından karşılanacakyönetim gideri değildir Cenaze nakil gideri parti tüzelkişiliği adına ve partiamaçları doğrultusunda yapılmış bir ödeme sayılamayacağından, 2820 sayılıKanun'un 70. maddesine aykırı olarak yapılan bu ödemenin, aynı Kanun'un 75.maddesi hükmü uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
6- Aşağıdakitabloda gösterilen icra ödemelerinde ki ana para, faiz ve diğer masraflarıbelirtilmeyenlerin ayrı ayrı ana para, faiz ve diğer masraflarınınbelirtilmesi, bu ödemelere esas belgelerin gönderilmesi ile faiz ve diğermasrafların parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Parti sorumluları, 'Söz konusu dönemde Türkiye'nin heryerinde borçların yapılandırılması açısından bir çok icra dairesine ödemelerdebulunulmuştur. Gecikme cezaları ve sair masraflar borcun geç ödenmesindenkaynaklanmaktadır. Fakat para o esnada bankada faiz getirisi sağladığındanortada hazine zararı söz konusu değildir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmamasısonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunukabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumlulukkapsamında olduğu açıktır.
İCRA ÖDEMELERİ
Yevmiye No
Açıklama
Anapara
Faiz ve Diğer masraflar
Toplam tutar
10.1.2004/11
İZMİR 11. İcra Müd.
118.850.000
476.100.000
20.1.2004/22
Yozgat Telekom
317.400.000
240.600.000
558.000.000
20.1.2004/22
Merzifon İcra Müd.
186.200.000
242.900.000
429.100.000
20.1.2004/22
Karabük İcra Müd.
612.700.000
321.520.000
934.220.000
20.1.2004/22
Malatya Telekom
124.000.000
63.364.000
187.364.000
31.1.2004/31
Elazığ Harput Telekom Müdürlüğü-Kovancılar icra Müdürlüğü 2003/342
794.978.140
2.349.036.122
3.144.014.262
31.1.2004/31
KırıkkaleTelekom Müdürlüğü
161.800.000
121.291.017
283.091.017
10.2.2004/39
Karataş İcra Müdürlüğü
123.177.770
128.822.230
252.000.000
20.2.2004/49
Kırkağaç İcra Müdürlüğü
115.100.000
268.900.000
384.000.000
20.2.2004/49
Safranbolu İcra Müdürlüğü 2003/491
110.600.000
161.130.000
271.730.000
20.2.2004/49
Pınarbaşı İcra Müdürlüğü 2003/372
108.400.000
289.300.000
397.700.000
10.7.2004/226
Ankara 11.İcra Müdürlüğü 2004/6855
21.586.000.000
5.249.000.000
26.835.000.000
10.7.2004/226
Ankara 1.İcra Müdürlüğü 2004/4009
Asıl alacak 20.6.2004/207 yevmiyede ödenmiştir.
16.936.000.000
31.8.2004/295
Gediz Belediyesi
793.000.000
225.900.000
1.018.000.000
10.9.2004/307
Karabük İcra Müd. 2004/2892
4.925.000.000
2.075.000.000
7.000.000.000
20.9.2004/323
Balıkesir Burhaniye İcra Müd. 2004/1136
1.185.000.000
274.000.000
1.459.000.000
31.10.2004/368
Gaziantep 2.İcra Müd. 2004/9740
1.190.000.000
886.000.000
2.076.000.000
Toplam 30.190.013.369.-
7- 20.12.2004 tarihve 427 numaralı yevmiye ile Bülent Erkli'ye ait 10.6.2004 tarih ve 89603numaralı 150.000.000.- TL. tutarındaki fatura iki defa gider yazılmıştır.
Parti sorumluları, faturanın mükerrer ödendiğinibelirtmişlerdir.
Mükerrer ödenen 150.000.000.- TL.nin Hazine'ye iradkaydedilmesine karar verilmiştir.
8- Bahşişödemeleri Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, 'Parti seyahatlerindeki yemekgiderlerinde bahşiş ödemeleri tutanağa bağlanarak ödenmiştir. Siyasi PartilerKanununun 70. maddesindeki tevsik edilmeyecek işlemler sınırının altındadır.' şeklindecevap vermişlerdir.
Aşağıda belirtilen bahşiş ödemeleri bir hizmet karşılığıolmaksızın kişi ya da kuruluş elemanlarına verilmesi nedeniyle parti amaçlarınauygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesimümkün görülmemiştir.
Bahşiş Ödemeleri
Yevmiye tarih ve no
Belge türü
Belge tarih ve no
Belgede imzası olanın adı soyadı
İçerik
Tutar
10.9.2004/238
Gider pusulası
6.9.2004
Yıldırım Olgun
Adana seyahatinde bahşiş
20.000.000
20.9.2004/321
Gider pusulası
18.10.2004
Yıldırım Olgun
Eskişehir Sarıcakaya seyahatinde bahşiş
10.000.000
10.10.2004/347
' '
18.10.2004
Yıldırım Olgun
İstanbul-Tekirdağ-Edirne seyahatinde bahşiş
10.000.000
20.10.2004/357
' '
17.11.2004
Yıldırım Olgun
İstanbul-İzmir-Konya seyahatinde bahşiş
50.000.000
10.12.2004/410
' '
2.12.2004
Tolga Yılmaz
İstanbul seyahatinde bahşiş
40.000.000
10.12.2004/414
' '
10.12.2004
Tolga Yılmaz
İstanbul seyahatinde bahşiş
30.000.000
20.12.2004/425
' '
Yıldırım Olgun
İstanbul-Bursa seyahatinde bahşiş
62.400.000
20.12.2004/426
' '
20.12.2004
Yıldırım Olgun
Kocaeli-Tekirdağ seyahatinde bahşiş
32.750.000
Toplam 255.150.000.-
9- Toplu tiyatrobileti alınmış ve tutarı Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, 'Parti örgütlenme çalışmalarıdoğrultusunda parti üyeleri ile sosyalleşmenin sağlanması amacıyla toplutiyatro biletleri alınarak örgüt ile beraber bu gösterilere gidilmiştir.' şeklindecevap vermişlerdir.
Alınan toplu tiyatro bilet bedelleri parti tarafındankarşılanacak yönetim gideri olmadığı gibi, partinin amaçlarına uygun ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak da kabulü mümkün değildir
Yevmiye No
Adı Soyadı
İçerik
Belge
Ödenen tutar
10.112004/378
Ünal Çeken
50 adet tiyatro bileti karşılığı
Gider makbuzu 5.11.2004 /0092
500.000.000
20.12.2004/424
Ünal Çeken
50 adet tiyatro bileti karşılığı
Gider makbuzu 16.12.2004 /0102
500.000.000
Toplam 1.000.000.000.-
10- 20.10.2004tarih ve 356 yevmiyede Maliye Bakanlığı'nın 19.10.2004 tarih ve 931511 alındısıkarşılığı mükellef Süleyman Yağız'a ait 503.500.000.-TL para cezası Partibütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, 'Güvercin adlı Parti dergisi ileilgili yasal izin zamanında yerine getirilemediğinden İdari Para Cezasıödenmiştir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti görevlilerinin yasal yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan idari para cezasından parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmaimkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğuaçıktır.
11- 10.10.2004tarih ve 351 yevmiyede Avukat Yonca Sürgün tarafından düzenlenen serbest meslekmakbuzu olmadan 346.153.846.- lira ödeme yapılmıştır.
Parti sorumluları, 'makbuz olmadan yapılan ödeme ilediğer ödemeler icra ve mahkeme masraflarına mahsuben ödenmiş tutarlardır fakatgeçmiş yıllarda olduğundan belgesi bulunamamıştır. Av. Yonca Sorgün'e aitsözleşme ekte sunulmuştur.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Siyasî partiler tarafından yapılan ödemelerde Vergi UsulKanunu'nda sayılan belgelerin varlığı aranmaktadır. Alınan hizmet bedelikarşılığı fatura, serbest meslek makbuzu veya gider pusulası düzenlemesigerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2004 yılıiçin 37.134.949.- TL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların fatura, serbest meslek makbuzu veya gider makbuzu gibi geçerli birkanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle serbest meslek makbuzuve ya herhangi bir geçerli belge olmadan yapılan, 346.153.846.- lira giderin,Yasa'nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesimümkün değildir.
2- İl Örgütleri Giderleri
İl örgütlerinin 2004 yılı giderleri toplamı14.965.546.659.502.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 81.102.632.060.- lirası personel giderleri,3.236.673.502.111.- lirası yönetim giderleri, 164.301.244.691.- lirasıyardımlar, 311.707.601.625.- lirası demirbaş alımı, 11.233.766.551.510.- lirasıseçim propaganda ve tanıtım giderleri, 84.534.132.428.- lirası 2003 yılındandevreden borçlardan oluşmaktadır. Genel Merkez'ce kabul edilmeyen ve davakonusu yapılan giderler ise 146.539.004.923.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit mevcudu1.179.171.088.807.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2004 yılı kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin 2004 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, 2004 yılı içinde edindiği 568.648.744.332.- lira tutarındakitaşınır malın (demirbaş) Kanuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV-SONUÇ
Demokratik Sol Parti'nin 2004 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010 günlü,5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde DeğişiklikYapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan,Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesisonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU,Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI'nın,gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti'nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen117.179.676.923.146.- lira gelir, 219.039.662.205.- lira borç,34.518.776.971.123.- lira gider, 163.475.896.387.- lira alacak ve82.716.463.717.841.- lira kasa ve banka mevcudu devrinin Hazine'ye iradkaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırıolarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen. 36.835.497.215.- lira (36.835,49.-YTL) karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesiuyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün karşıoyu veOYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
KARŞIOY YAZISI
Demokratik Sol Parti'nin 2004 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda 36.835,49.- YTL'nin Hazine'ye irat kaydedilmesine ilişkinAnayasa Mahkemesi kararı 22.12.2010 tarihlidir.
Parti'nin 2004 yılı kesinhesabının ilk incelemesiyapılarak esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı27.1.2006 tarihlidir.
Buna göre esas inceleme, herhangi bir haklı nedenbulunmaksızın 4 yıl 11 ay bekletildikten sonra karara bağlanmıştır.
Siyasî partilerin malî denetimi, Anayasa'nın 69.maddesine göre yerine getirilen yargısal bir işlemdir. Bu nedenle Anayasa'nın2. maddesindeki demokratik hukuk devleti ve 36. maddesindeki adil yargılamailkelerine de uygun olmak zorundadır.
Yargısal bir görevin 4 yıl 11 ay gecikmeyle yerinegetirilmesi ve bu gecikmenin hiçbir haklı nedene dayanmaması, Anayasa'nın 2. ve36. maddeleriyle bağdaşmaz. Siyasî partilerin gelir ve giderlerine ilişkinbelgeleri saklama süresi mevzuatımıza göre 5 yıldır. Hal böyle iken 4 yıldanfazla bir zaman sonra partinin mali denetiminde amaçlara uygun yapılmış kabuledilmeyen harcamaların sürpriz bir şekilde karara bağlanması hukuk güvenliğiilkesiyle de bağdaşmamaktadır.
Karar her ne kadar kanuna uygunsa da hukuka ve adaletduygusuna aykırı bulduğumdan çoğunluğa katılmıyorum.
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT