ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2004/18 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2007/7
Karar Günü:27.2.2007
R.G.Tarih-Sayı:16.11.2007-26702
I- MALI DENETİMİNKONUSU
Demokratik SolParti'nin 2003 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II-İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI,Fulya KANTARCIOĞLU, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, MustafaYILDIRIM, Cafer ŞAT, A.Necmi ÖZLER, Ali GÜZEL ve Serdar ÖZGÜLDÜR'ün
katılımıyla5.4.2005 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Demokratik SolParti'nin 2003 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; "Dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle" karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin AnayasaMahkemesi'ne verdiği 2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlannı içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nunilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddiöğelerini oluşturan defter ve belgelerde Demokratik Sol Parti'nin GenelMerkezi ile il örgütlerinin 2003 yılı gelirlerinin 90.381.403.327.725.-TL,giderlerinin 9.416.148.300.448.-TL ve 2004 yılma devreden nakit mevcudunun 80.965.255.027.277.-TLolduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel MerkezGelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri85.200.539.901.653.- TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 46.000.000.- lirası parti bayrağıve rozet satışlarından sağlanan gelirler, 26.388.904.431.655.- lirası mevduatfaiz gelirleri, 18.523.944.252.- lirası sair gelirler, 16.340.000.000.- lirası2002 yılında yapılan havalelerden iadeler, 109.474.672.714.- lirası 2004 yılına devreden borçlar ve58.667.250.853.032.- lirası ise 2002 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezindefter kayıtlan ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna vanlmıştır.
2- İl ÖrgütleriGelirleri
Parti'nin il örgütleri gelirleri5.180.863.426.072.- TL olarak gösterilmiştir.
Bunun58.141.669.047.- lirası üye aidatlan, 1.049.091.000.- lirası parti bayrağı ve rozetsatışlanndan sağlanan gelirler, 188.000.000.- lirası yayın satış gelirleri, 22.573.677.375.-lirası partice tertiplenen dayanışma gecesi ve konser faaliyetlerinden sağlanan gelirler, 201.822.051.746.-lirası bağış gelirleri, 2.635.807.812.515.- lirası Genel Merkez'den alman yardımlar, 255.313.929.105.-lirası banka faiz gelirleri, 230.249.092.772.-lirası 2004 yılma devreden borçlar ve 1.775.718.102.512.- lirası ise 2002yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
II örgütlerininkesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna vanlmıştır.
B- Giderlerinİncelenmesi
1- Genel MerkezGiderleri
Parti GenelMerkezi giderleri 5.240.325.287.620.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun347.696.468.464.- lirası personel giderleri, 1.153.396.212.547.- lirası yönetim giderleri,2.635.807.812.515.- lirası il Örgütlerine yapılan yardımlar, 311.969.758.162.- lirası demirbaş alımgiderleri, 549.426.481.363.- lirası seçim, tanıtım ve propaganda giderleri, 30.125.294.569.- lirası 2002 yılından devredipödenen cari borçlar, 209.403.260.000.- lirası 2003 yılında verilen işavanslan ve 2.500.000.000.- lirası ise sair giderlerden (milletvekili adaylıkiadesi) oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin2004 yılma devreden nakit mevcudu
79.960.214.614.033.-liradır.
Genel Merkezin defter kayıtlan ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıdabelirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'nun 70. maddesinde "Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasî parti tüzelkişiliğiadına yapılır." denilmektedir.
Aşağıda tarihi ve numarası belirtilenmahsup fişleri ile muhtelif şahıslar adına düzenlenmiş faturalarla yapılankonaklama giderleri karşılığında parti adına 594.400.000.-lira ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Ödemeye Konu Olan Gider
Mahsup Fişinin
Belgesinin Kimin Adına
Düzenlendiği
Yapılan Giderlerin
Mahiyeti
Ödeme Tutarı
Tarihi
Nosu
10.06.2003
151
Hasan Suna
Konaklama Gideri
18. 000.000.-
30.06.2003
166
Nazif Topaloğlu
Konaklama Gideri
41. 000.000.-
30.06.2003
166
Hasan Suna
Konaklama Gideri
25. 000.000.-
30.06.2003
166
Hasan Suna-Osman Kılıç
Konaklama Gideri
33. 750.000.-
30.06.2003
166
Nazif Topaloğlu
Konaklama Gideri
23. 000.000.-
30.06.2003
166
Hasan Suna
Konaklama Gideri
23. 000.000.-
30.06.2003
166
Osman Kılıç
Konaklama Gideri
6.000.000.-
30.06.2003
166
Hasan Suna-Osman Kılıç
Konaklama Gideri
54. 000.000.-
20.07.2003
186
Şadan Şimşek
Konaklama Gideri
50. 000.000.-
20.07.2003
186
Yekta Açıkgöz
Konaklama Gideri
199. 900.000.-
20.07.2003
186
Şadan Şimşek
Konaklama Gideri
30-000.000.-
10.12.2003
312
Tayfun İçli
Konaklama Gideri
90. 750.000.-
TOPLAM
594. 400.000.-
2820 sayılı Yasa'nm70. maddesine aykırı olarak kişi adına düzenlenmiş belgelerle yapılan594.400.000.- liralık konaklama gideri karşılığı malvarlığının aynı Yasa'nm 75. ve 76.maddeleri uyannca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl ÖrgütleriGiderleri
Parti ilörgütlerinin giderleri 4.175.823.012.828.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun91.068.533.157.- lirası personel giderleri, 2.851.814.817.320.- lirası yönetim giderleri,67.931.610.023.- lirası yardımlar, 157.921.556.599.- lirası demirbaş alım giderleri, 938.272.008.251.- lirasıseçim, tanıtım ve propaganda giderleri, 68.014.487.478.-lirası 2002 yılından devreden borç ödemeleri ve 800.000.000.- lirası2003 yılı genel merkez havale iadelerinden oluşmaktadır.
Parti'nin ilörgütlerinin 2003 yılı gelirleri ve giderleri arasındaki 1.005.040.413.244.-liralık fark nakit mevcudu olarak 2004 yılma devretmiştir.
İl Örgütlerikesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Demokratik SolParti'nin 2003 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti'nin 2003yılında 2820 sayılı Yasa'nm 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan402.601.032.287.- lira değerinde 125 adet demirbaş eşya niteliğinde taşınır malediniminin olduğu, herhangi bir taşınmaz mal ediniminin ise olmadığı anlaşılmaktadır.
Parti tarafından2003 yılında edinilen demirbaş eşya niteliğindeki değerleri toplamı 402.601.032.287.-lira olan 125 adet taşınır malların 276.834.346.762.- lira tutarındaki 29 adediGenel Merkez tarafından, 125.766.685.525.- lira tutarındaki 96 adedi ise ilörgütlerince edinilmiştir.
Parti GenelMerkezi'nce elde edilen 29 adet ve 276.834.346.762.- lira değerindeki taşınırmalların 234.646.680.585.- lira değerindeki 6 adedi taşıt aracı, 42.187.666.177.-lira değerindeki 23 adedi ise muhtelif büro malzemeleri olup tamamı satınalmasuretiyle edinilmiştir.
İl örgütlerinceelde edilen 125.766.685.525.- lira değerindeki 96 adet taşınır mallar isebilgisayar ve bilgisayar yedek parçalan ile muhtelif büro malzemeleri olup tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir.
Demokratik Sol Parti'nin 2003 yılıkesinhesabınm ve eklerinin incelenmesinde, Parti'ninGenel Merkez ve il örgütlerinin ihtiyacı için ve tamamı satınalma yoluyla elde edilen toplam 402.601.032.287.- lira tutarındaki125 adet demirbaş eşya niteliğindeki taşınır malların ve taşıt araçlarının 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığısonucuna vanlmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti'nin 2003 yılıkesinhesabınm incelemesi sonucunda;
1- Parti'nin 2003yılı kesinhesabında gösterilen 90.381,403.327.725.- lira gelir ve9.415.553.900.448.- liragideri ile 80.965.255.027.277.- lira nakit devrinin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nm70. maddesine aykırı olarak, kişi adına düzenlenmişbelgelerle yapılan594.400.000.- lira gider karşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nm 75. ve 76.maddeleri uyarınca Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
27.2.2007 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT