Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1997/25, K.1998/59 Sayılı Karar - 23/12/1998

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:1997/25 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:1998/59

KararGünü:23.12.1998

R.G.Tarih-Sayı:26.01.1999-23592

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Doğru Yol Partisi Genel Merkezi ile ilçeörgütlerini de kapsayan 79 il örgütünün 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ,Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU ve Mahir Can ILICAK'ın katılmalarıyla 16.3.1998 gününde yapılanilk inceleme toplantısında; 'Doğru Yol Partisi'nin 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda; dosyadaki eksiklikler giderildiğinden işin esasınınincelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde Doğru Yol Partisi'nin 1996 yılı içindeki gelirleri vegiderleri, birbirine denk biçimde, Genel Merkez'in gelir ve giderleri405.720.738.191.- lira, 79 il örgütünün gelir ve giderleri 482.023.372.070.-lira olmak üzere toplam 887.744.110.261.- lira olarak gösterilmiştir.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıgelirleri 405.720.738.191.- lira olarak gösterilmiştir.

Bunun, 6.750.000.000.- lirası milletvekiliaidatları, 259.313.217.429.- lirası Hazine yardımı, 92.520.000.- lirası sairgelirler, 38.299.766.517.- lirası faiz gelirleri, 22.012.802.395.- lirası 1995yılından devreden nakit mevcudu, 8.156.640.200.- lirası avanslar,71.095.791.650.- lirası devreden borçlardır.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın61-69. maddeleri hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti'nin 79 il örgütünce sağlanangelirleri toplamı 482.023.372.070.- lira olarak gösterilmiştir.

Bunun, 974.311.000.-lirası üye girişaidatları, 9.683.566.980.- lirası üye aidatları, 164.092.188.590.- lirası bağışve yardımlar, 104.520.700.000.- lirası Genel Merkez yardımı, 59.236.751.428.-lirası faaliyet gelirleri, 47.484.561.590.- lirası sair gelirler,43.909.446.243.- lirası 1995 yılından devreden nakit mevcudu, 52.121.846.239.-lirası devreden borçlardır.

Parti il örgütleri kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, 2820sayılı Yasa'da belirtilen kaynaklardan sağlandığı, Genel İdare Kurulu kararıyladoğruluğunun onaylandığı görülerek, bunların, Yasa'ya uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıgiderleri 405.669.168.958.- lira olarak gösterilmiştir.

Bunun, 41.002.230.497.- lirası personelgiderleri, 104.520.700.000.- lirası teşkilat yardımı, 16.429.428.808.- lirasıtemsil, ağırlama giderleri, 5.934.058.519.- lirası basılı kağıt giderleri,13.601.416.475.- lirası haberleşme giderleri, 9.512.915.795.- lirası taşıma vevasıta giderleri, 6.617.872.334.- lirası seyahat giderleri, 3.443.591.550.-lirası kira giderleri, 3.191.924.589.- lirası bakım, onarım giderleri,3.206.652.500.- lirası aydınlatma ve temizlik giderleri, 1.698.813.824.- lirasıvergi ve sigorta giderleri, 45.071.268.444.- lirası demirbaş alım giderleri,79.742.146.100.- lirası propaganda malzeme giderleri, 7.078.227.138.- lirasıbasın yayın giderleri, 16.840.177.133.- lirası geçen yıldan kalan borçödemeleri, 7.066.159.052.- lirası sair giderler, 31.275.000.000.- lirası aidatiadeleri, 1.279.946.000.- lirası nakil vasıtaları alım giderleri,8.156.640.200.- lirası avanslardır.

405. 720.738.191.- lira gelirle405.669.168.958.- lira gider arasındaki farkı oluşturan 51.569.233.- lira nakitmevcudu olarak 1997 yılına devredilmiştir.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıdaki konular dışında kalangiderlerin 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

Belgesiz Gider

Yapılan incelemede, aşağıda yevmiye günve sayıları ile tutarları gösterilen bazı Parti giderlerinin belgelerininbulunmadığı görülmüştür.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde,beşbin liraya kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ilebelgelendirilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden, bu tutarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belgeye dayandırılması zorunludur.

Aynı Yasa'nın 76. maddesinin sonfıkrasına göre, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigideri tutarınca parti malvarlığının, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazine'yegelir kaydedilmesi gerektiğinden, belgesiz gider tutarı 349.559.000.- liraParti malvarlığının Hazine'ye gelir yazılmasına karar verilmesi uygungörülmüştür.

Yevmiye Gün ve Belgesiz Gider

Sayısı İşin Mahiyeti Tutarı :

19.3.1996/122 Yurt dışı seyahat ücreti 98.059.000.-

 (Seyahata ilişkin belgeler toplamı

 103. 928.968.- TL olduğu halde

 98. 059.000.- TL fazlasıyla toplam

 201. 987.968.- TL gider kaydedilmiştir.

03.07.1996/252 Pasta bedeli 1.500.000.-

17.07.1996/275 Ses Sanatçısı SahneÜcreti 250.000.000.-

Toplam 349.559.000.-

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti'nin 79 il örgütünün 1996 yılıgiderleri toplamı 439.272.399.066.- lira gösterilmiştir.

Bunun, 41.478.425.067.- lirası personelgiderleri, 26.415.753.007.- lirası teşkilata yardım, 74.155.365.512.- lirasıtemsil, ağırlama giderleri, 14.669.126.502.- lirası basılı kağıt giderleri,33.973.300.252.- lirası haberleşme giderleri, 25.523.609.547.- lirası taşıma vevasıta giderleri, 8.407.807.129.- lirası seyahat giderleri, 51.759.941.617.-lirası kira giderleri, 9.198.423.024.- lirası bakım, onarım giderleri,17.857.809.926.- lirası aydınlatma ve temizlik giderleri, 2.127.650.019.-lirası vergi ve sigorta giderleri, 29.278.712.272.- lirası demirbaş alımgiderleri, 14.204.524.922.- lirası propaganda malzeme giderleri,23.580.788.982.- lirası basın yayın giderleri, 5.584.471.073.- lirası geçenyıldan kalan borç ödemeleri, 61.056.690.215.- lirası sair giderlerdir.

482. 023.372.070.- lira gelirle439.272.399.066.- lira gider arasındaki farkı oluşturan 42.750.973.004.- liranakit mevcudu olarak 1997 yılına devredilmiştir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Genel İdare Kurulukararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Doğru Yol Partisi'nin 1996 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen887.744.110.261.- lira gelir ile 836.435.368.824.- lira giderin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- Belgesi bulunmayan 349.559.000.- liragider karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Kanun'un 76. maddesinin sonfıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına, 23.12.1998 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.