Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2003/19, K.2007/6 Sayılı Karar - 27/02/2007

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:2003/19 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:2007/6

KararGünü:27.2.2007

R.G.Tarih-Sayı:17.11.2007-26703

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Tülay TUĞCU,Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Cafer ŞAT, A.Necmi ÖZLER, AliGÜZEL ve Serdar ÖZGÜLDÜR'ün katılımıyla 5.4.2005 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;

Doğru Yol Partisi'nin 2002 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Doğru Yol Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin2002 yılı gelirlerinin 23.984.609.217.025.-TL, giderlerinin23.460.505.586.231.-TL ve 2003 yılına devreden nakit mevcudunun524.103.630.794.-TL olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarınıntoplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 19.205.245.366.330.-TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 24.000.000.- lirası üye girişaidatı, 738.182.388.462 .- lirası kambiyo gelirleri, 15.628.700.820.000.-lirası Hazine Yardımı, 1.400.012.500.000.- lirası Milletvekili aday adayıaidatı, 500.000.000.- lirası sair gelirler, 3.000.000.000.- lirası satışgelirleri, 132.022.126.095.- lirası ödenecek yasal kesintiler,842.956.567.308.- lirası faiz gelirleri ve 459.846.964.465.- lirası ise 2001yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti'nin il örgütleri gelirleri 4.779.363.850.695.-TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 94.252.565.560.- lirası üye girişaidatları, 114.508.717.743.-lirası üye yıllık aidatları, 1.649.884.221.195.-lirası bağış ve yardımlar, 2.403.809.000.000.- lirası Genel Merkez yardımları,187.641.136.000.- lirası faaliyet gelirleri, 61.846.052.954.- lirası sairgelirler, 263.301.347.292.- lirası ödenecek yasal kesintiler ve 4.120.809.951.-lirası ise 2001 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri18.718.745.073.462.-TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 1.018.234.201.846.- lirasıpersonel giderleri, 2.403.809.000.000.- lirası il örgütlerine yapılanyardımlar, 779.444.395.929.- lirası temsil ağırlama giderleri,112.905.569.606.- lirası kırtasiye giderleri, 785.391.684.678.- lirasıhaberleşme giderleri, 866.452.100.029.- lirası taşıma ve vasıta giderleri,570.491.286.950.- lirası seyahat giderleri, 99.454.400.000.- lirası kiragiderleri, 91.353.455.508.- lirası tamir ve bakım-onarım giderleri,89.063.488.905.- lirası ısıtma, aydınlatma ve temizlik giderleri,315.339.229.602.- lirası vergi, harç, noter ve sigorta giderleri,57.475.895.484.- lirası demirbaş alım giderleri, 10.493.021.071.970.- lirasısatın alınan propaganda malzeme giderleri, 763.941.123.521.- lirası basın-yayıngiderleri, 192.521.679.230.- lirası geçen yıldan kalan borç ödemeleri,37.000.000.000.- lirası milletvekili aidat iadeleri, 12.000.000.000.- lirasısatın alınan nakit vasıtaları giderleri ve 30.846.490.204.- lirası ise sairgiderlerden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi'nin 2003 yılınadevreden nakit mevcudu 486.500.292.868.- liradır.

Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenlerdışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.

Aşağıda ayrıntısı belirtilen belgelerile bazı trafik cezaları ve Motorlu Taşıtlar Vergisi Gecikme Zammının partibütçesinden ödendiği görülmüştür.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun70. maddesinde 'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasî partitüzelkişiliği adına yapılır.' hükmü yer almaktadır.

Araç şoförünün aracı kullanırken gerekliözeni göstermemesi suretiyle kişisel kusurundan kaynaklanan trafik cezası veparti görevlilerinin görevlerini zamanında ve gerekli özeni göstermek suretiyleyapmamaları sonucu süresi içerisinde ödenmeyen Motorlu Taşıtlar Vergisi GecikmeZamları konusunda parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı yoktur. Buödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle, partigörevlilerinin gerekli özeni göstermemek suretiyle kişisel kusurlarındankaynaklanan ve dolayısıyla 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakparti tüzel kişiliği adına yapılmayan 1.421.120.000.- liralık trafik cezası veMotorlu Taşıtlar Vergisi Gecikme Zammı karşılığı malvarlığının aynı Yasa'nın75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri4.741.760.512.769.-TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 550.355.825.050.- lirası personelgiderleri, 234.162.962.000.- lirası teşkilatlara yapılan yardımlar,405.665.470.789.- lirası temsil ağırlama giderleri, 120.203.975.348.- lirasıkırtasiye giderleri, 470.507.852.026.- lirası haberleşme giderleri,580.573.727.836.- lirası taşıma ve vasıta giderleri, 78.677.901.478.- lirasıseyahat giderleri, 744.962.082.200.- lirası kira giderleri, 77.133.674.293.-lirası tamir ve bakım-onarım giderleri, 258.601.709.036.- lirası ısıtma, aydınlatmave temizlik giderleri, 14.795.101.850.- lirası vergi, harç, noter ve sigortagiderleri, 39.040.761.000.- lirası demirbaş alım giderleri, 309.437.587.554.-lirası satın alınan propaganda malzeme giderleri, 119.982.069.997.- lirasıbasın yayın giderleri, 334.161.173.271.- lirası geçen yıldan kalan borçödemeleri ve 403.498.639.041.- lirası ise sair giderlerden oluşmaktadır.

Parti'nin il örgütlerinin 2002 yılıgelirleri ve giderleri arasındaki 37.603.337.926.- liralık fark nakit mevcuduolarak 2003 yılına devretmiştir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Doğru Yol Partisi'nin 2002 yılı defterve belgeleri üzerinde yapılan incelemede;

Parti'nin 2002 yılında 2820 sayılıYasa'nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 76.410.483.484.-lira değerinde muhtelif demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ve19.000.000.000.- lira değerinde bir adet taşınmaz mal ediniminin olduğuanlaşılmaktadır.

Parti tarafından 2002 yılında edinilendemirbaş eşya niteliğindeki 76.410.483.484.- liralık taşınır malların57.475.895.484.- liralık kısmı Genel Merkez 18.934.588.000.- liralık kısmı iseil örgütlerince edinilmiştir.

Parti tarafından 2002 yılında edinilen19.000.000.000.- lira değerindeki bir adet taşınmaz mal Erzurum İl Başkanlığıtarafından hizmet binası olarak kullanılmak üzere alınan apartman dairesi olupsatınalma yoluyla edinilmiştir.

Parti Genel Merkezi'nce 2002 yılındaelde edilen 57.475.895.484.- lira değerindeki taşınır demirbaş mallar muhtelifbüro malzemelerinden oluşmakta olup tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir.

Parti il örgütlerince 2002 yılında eldeedilen 18.934.588.000.- lira değerindeki taşınır demirbaş mallar muhtelif büromalzemelerinden oluşmakta olup, 14.010.000.000.- liralık kısmı satınalma,4.924.588.000.- liralık kısmı ise bağış suretiyle edinilmiştir. Bağış suretiyleelde edilen mallar açısından yasal bağış sınırı aşılmamıştır.

Doğru Yol Partisi'nin 2002 yılıkesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti'nin Genel Merkez ve ilörgütlerinin ihtiyacı için bağış ve satınalma yoluyla elde edilen76.410.483.484.- lira tutarındaki taşınır mallar ile 19.000.000.000.- liratutarındaki taşınmaz malın 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.

IV- SONUÇ

Doğru YolPartisi'nin 2002 yılı kesinhesabının incelemesi sonucunda;

1- Parti'nin 2002 yılı kesinhesabındagösterilen 23.984.609.217.025.- lira gelir ve 23.459.084.466.231.- lira gideriile 524.103.630.794.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğruve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak, parti tüzel kişiliği adına yapılmayan 1.421.120.000.- lira giderkarşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yegelir kaydedilmesine,

27.2.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.