Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2014/29, K.2015/78 Sayılı Karar - 01/07/2015

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2014/29 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2015/78

Karar Tarihi:1.7.2015

R.G.Tarih-Sayı:19.11.2015-29537

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Doğru Yol Partisi 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve HasanTahsin GÖKCAN’ın katılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.

2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerinide belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesinhesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar veyönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği,birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükmebağlanmıştır.

3. Doğru Yol Partisinin 2013yılı içerisinde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri göndermediği tespitedilmiştir.

4. Ayrıca Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü’nün 51. maddesinin birinci fıkrasının e) bendinde “Parti genelsekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösterenkasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerinceonaylanmış mutabakat yazılarını Haziran ayı sonuna kadar Mahkemeye sunarlar.”denilmektedir.

5. Doğru Yol Partisinin 2013yılı kesin hesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkinkararı ve Parti genel sekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyan yıl sonukasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkinolarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarını göndermediği tespitedilmiştir.

6. Yine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı tarafından gönderilen yazıya ekli listeye göre Doğru YolPartisinin Genel Merkez dışında teşkilatlandığı belirtilen 64 il örgütünün 2013yılı kesin hesaplarının da gönderilmediği görülmüştür.

7. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmekte, (c) bendindeise “yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenen bilgilerivermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmışmilyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verilir” hükmü yeralmaktadır.

8. 2820 sayılı Kanun’un 74 ve 75. maddesi hükümlerineaykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca gerekli işlemlerin yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

9. Bu itibarla, Doğru Yol Partisinin 2013 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulmasındandolayı işin esasının incelenmesine;

2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla 2013 yılıiçerisinde edinilen taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların,menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listelerin, Parti genel sekreteri ve genel saymanınınimzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakatyazılarının ve Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-giderbelgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin Sayıştay Başkanlığınagöndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süreverilmesine,

3- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından gönderilenyazıya ekli listeye göre Doğru Yol Partisinin Genel Merkez dışındateşkilatlandığı belirtilen 64 il örgütünün 2013 yılı kesin hesaplarınıngönderilmemesi ve Parti genel sekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyanyıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarınailişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarının olmamasınedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. maddesi ve aynı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

4- 2013 yılı içerisinde edindiği taşınmaz ve değeri yüzmilyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü haklarındeğerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleringönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi veaynı kanunun 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

10. Doğru Yol Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHANtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

11. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2013 yılı gelirlerinin 10.700,00 TL, giderler toplamının7.540,11 TL, gelecek yıla devreden nakit tutarının 3.195,77 TL olduğuanlaşılmaktadır.

12. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

Genel Merkez Gelirleri

13. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 10.700,00 TLolup bunun tamamı aidat gelirlerinden oluşmaktadır.

14. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

Genel Merkez Giderleri

15. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 7.540,11 TLolup, bunun 1.036,75 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 694,50 TL’sikırtasiye ve büro giderlerinden, 93,57 TL’si haberleşme giderlerinden, 500,00TL’si taşıma giderlerinden, 105,99 TL’si seyahat giderlerinden, 3.504,50 TL’sikira giderlerinden, 1.604,80 TL’si bakım onarım giderlerinden oluşmaktadır.

16. Parti Genel Merkezinin yılsonu kasa mevcudu ise3.195,77 TL’dir.

17. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

18. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınır, taşınmaz mal, menkul kıymet ve hakediniminde bulunmadığı tespit edilmiştir.

IV- SONUÇ

Doğru Yol Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 10.700,00TL gelir ve 7.540,11 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 1.7.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.