Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2014/66, K.2016/32 Sayılı Karar - 14/07/2016

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2014/66 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2016/32

Karar Tarihi:14.7.2016

R.G.Tarih-Sayı:8.9.2016-29825

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Engelsiz Türkiye Partisi 2013 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve HasanTahsin GÖKCAN’ın katılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.

2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerinide belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesinhesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesin hesabın Merkez Karar veYönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı , birleştirileceği vebirleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükmebağlanmıştır.

3. Engelsiz Türkiye Partisi, Genel Merkez kesin hesapcetvellerini 30.9.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonunakadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’navermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.

5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

6. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 51.maddesinin birinci fıkrasının a) bendinde “Merkez karar ve yönetimkurullarınca (parti tüzüğünde kesin hesapları onaylama görevi verilen yetkiliorganlarınca) alınmış parti genel merkezi ve iller örgütleri kesin hesaplarınınincelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın onaylıörneğini” e) bendinde ise “Parti genel sekreteri ve genel saymanının imzasınıtaşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarınıHaziran ayı sonuna kadar Mahkemeye sunarlar.” denilmektedir.

7. Engelsiz Türkiye Partisinin, 2013 yılı kesinhesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararı ve bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarınıgöndermediği tespit edilmiştir.

8. Yine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafındangönderilen yazıya ekli listeye göre Engelsiz Türkiye Partisinin teşkilatlandığıbelirtilen 8 il örgütünün 2013 yılı kesin hesaplarının da gönderilmediğigörülmüştür.

9. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenenbilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapisve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hükümaltına alınmıştır.

10. 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

11. Engelsiz Türkiye Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

- Genel Merkezeait Kesin hesapların sunulmasından dolayı işin esasının incelenmesine,

- Esas incelemeninyapılabilmesi amacıyla, 2013 yılı kesin hesaplarının incelenip birleştirildiğive onaylandığına ilişkin kararı, banka hesaplarına ilişkin olarak bankayetkililerince onaylanmış mutabakat yazısını ve Genel Merkez kesin hesabınındayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiğidefterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için partiye bu kararın tebliğindenitibaren 30 gün süre verilmesine,

- AnayasaMahkemesine, istenen bilgilerin istendiği sürede verilmemesi nedeniyle, Partisorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulmasına,

- Kesinhesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararın, bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakatyazılarının olmaması nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75.maddesi ve aynı kanunun 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

12. Engelsiz Türkiye Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör SadettinCEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

13. Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerdePartinin 2013 yılı gelirlerinin 4.950,00 TL, giderler toplamının 4.950,00 TLolduğu anlaşılmaktadır.

14. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

15. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 4.950,00 TLolup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

16. Parti Genel Merkezinin gelir belgeleri üzerindeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

17. Partinin 2013 yılında il örgütlerine ilişkin herhangibir geliri bulunmamaktadır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

18. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 4.950,00 TLolup bunun tamamı kira giderlerinden oluşmaktadır.

19. Parti Genel Merkezinin gider belgeleri üzerindeyapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

20. Partinin 2013 yılında il örgütlerine ilişkin herhangibir gideri bulunmamaktadır.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

21. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Engelsiz Türkiye Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 4.950,00 TLgelir ve 4.950,00 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 14.7.2016 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.