ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/8 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2018/43
Karar Tarihi:21/6/2018
R.G. Tarih – Sayı:29/11/2018– 30610
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Genç Anadolu Partisi 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26/5/2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Genç Anadolu Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Genç Anadolu Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Sadettin CEYHAN tarafından Heyete sunulan esas incelemeraporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2014 yılı gelirlerinin 95.660,00 TL, giderler toplamının95.660,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2014 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır. Ancak Parti gelir ve giderlerini belgelendirmemiştir.
6. 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinin birincifıkrasında, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edileceği; 70. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında,siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasipartinin bütün giderlerinin o siyasi parti tüzel kişiliği adına yapılacağı;111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde de yapılan inceleme vearaştırmaları engelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumlularıhakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamaküzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
7. Mahkemeye bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi,inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemlerden olduğundan dolayı 2820sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinadengerekli işlemlerin yapılmasını temin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulması gerekir.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. GenelMerkez Gelirleri
8. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 90.850,00 TLolup bunun 9.750,00 TL’si üye giriş aidatlarından, 81.100,00 TL’si üye yıllıkaidatlarından oluşmaktadır.
9. Parti 2014 yılı gelirlerini belgelendirmemiştir. 2820sayılı Kanun’un “Denetim” başlıklı 75. maddesinin birinci fıkrasındaAnayasa Mahkemesinin kesin hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasipartilerden her zaman isteyebileceği ifade edilmekte; “Hazinece elkoyma”başlıklı 76. maddesinde ise Kanun’un 69. maddesinde belirtilen esaslara aykırıolarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığınınanlaşılması durumunda Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelirin Hazineye iratkaydedileceği ve belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti mal varlığının Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirat kaydedileceği hükümleri yer almaktadır.
10.Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen vetevsik edilmeyen 90.850,00 TL gelir karşılığı Parti mal varlığının Hazineyeirat kaydedilmesi gerekir.
2. İl Örgütleri Gelirleri
11. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 4.810,00 TLolup bunun 2.975,00 TL’si üye giriş aidatlarından, 1.835,00 TL’si üye yıllıkaidatlarından oluşmaktadır.
12. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. GenelMerkez Giderleri
13. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 90.850,00 TLolup bunun 24.750,00 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 19.500,00 TL’sikırtasiye ve büro giderlerinden, 28.250,00 TL’si taşıma ve seyahatgiderlerinden, 18.350,00 TL’si kira giderlerinden oluşmaktadır.
14. Parti 2014 yılı Genel Merkez giderlerinibelgelendirmemiştir.
15. Genel Merkez kesin hesabında gösterilen ancak 2820sayılı Kanun’un 75. maddesi hükümlerine aykırı olarak belgelendirilmeyen90.850,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesigerekir.
2. İl Örgütleri Giderleri
16. Parti il örgütlerinin giderleri 4.810,00 TL olupbunun tamamı yönetim giderlerinden oluşmaktadır.
17. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
18. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Genç Anadolu Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
A. Partinin 2014yılı kesin hesabında gösterilen ve belgelendirilmeyen 90.850,00 TL gelir ile 90.850,00TL gider olmak üzere toplam 181.700,00 TL Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihlive 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 76. maddesi uyarınca Hazineye iratkaydedilmesine,
B. Partinin 2014yılı kesin hesabında gösterilen 95.660,00 TL gelir ve 95.660,00 TL giderinHazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
C. Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterlerin gönderilmemesinden dolayı Parti sorumluları hakkında 2820sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinadengerekli işlemlerin yapılmasını teminen Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,
21/6/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ