Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2012/42, K.2014/102 Sayılı Karar - 17/12/2014

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2012/42 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/102

Karar Günü:17.12.2014

R.G.Tarih-Sayı:7.2.2015-29260

I- MALİ DENETİMİNKONUSU

Genç Parti 2011 yılıkesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarıncaSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman AlifeyyazPAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL veZühtü ARSLAN’ın katılımlarıyla 25.9.2013 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle Parti sorumluları hakkında suç duyurusunda bulunulupbulunulmayacağı hususu görüşülmüştür.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesi, ilörgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesinhesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağını vebirleştirileceğini hükme bağlamış, 74. maddesi de, bu şekilde karara bağlanankesin hesabın parti genel başkanınca Haziran ayı sonuna kadar Anayasa MahkemesiBaşkanlığına verilmesi zorunluluğunu getirmiştir.

Genç Partinin 29.6.2012 tarih ve 2012/0003 sayılı yazıyaek olarak gönderilen kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığına29.6.2012 tarih ve 2607/475 sayı ile verildiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan ilk incelemede, Partinin2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasının “İllerteşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesin hesaplar, merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir.”hükmü karşısında, kesin hesap cetvelini inceleyip kabul etmekle görevli organcatüzüğe uygun alınmış bir kararın olmadığı tespit edilmiştir.

Partiye gönderilen 21.5.2013 günlü, Destek Grubu(6)/2013-27-28779 sayılı yazıyla, eksikliği bulunan bilgi ve belgelerintamamlanması istenilmiş olmasına rağmen, parti yetkililerinin bu yazıya cevapvermediği ve eksiklikleri gidermediği anlaşılmaktadır.

Bu hali ile 29.6.2012 tarihinde sunulan kesin hesapcetvelinde 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesinin üçüncüfıkrasında aranan koşulları taşıyan bir kabul kararı bulunmadığıanlaşıldığından Kanun’un 74. maddesinde belirtilen Haziran ayı sonuna kadarkesin hesap belgelerini sunma işleminin usulüne uygun yapıldığının kabulümümkün değildir.

Anılan nedenlerle, 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesihükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Siyasi partilerin 74üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altıaya kadar hafif hapis ve onbeş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafifpara cezası verilir.” hükmüne istinaden gerekli işlemlerin yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

Bu itibarla, Genç Partinin 2011 yılı kesin hesabının ilkincelenmesi sonucunda;

1- İşin esasının incelenmesine,

2- Esas incelemenin yapılması için Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

3- Partinin yetkili organınca alınmış, Parti GenelMerkezi ve il örgütleri kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin kararın sunulmaması nedeniyle, parti sorumlularıhakkında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi ve 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASINİNCELENMESİ

Genç Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği2011 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHANtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıKanun’un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddiöğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2011 yılı gelirleritoplamının 2.331.335,79 TL ve giderleri toplamının 428.173,73 TL olduğu,gelecek yıla devreden nakit tutarının ise 19.765.575,27 TL olduğuanlaşılmaktadır.

Parti 2011 yılı kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu,bu hâliyle Partinin 2011 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Genç Parti Genel Merkezinin 2011 yılı gelirleri toplamı2.322.828,69 TL olup bunun tamamı kambiyo kârlarından oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2011 yılı muhasebe kayıtlarınıntutulduğu defterler ile gelir belgeleri sunulmamıştır.

Partinin 2011 yılında elde etmiş olduğu toplam2.322.828,69 TL gelirin belgelendirilmesi gerekmektedir.

2820 sayılı Kanun’un76. maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanun’un 69. maddesinde belirtilen esaslaraaykırı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığıanlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilirdenilmektedir. Parti Genel Merkezinin 2011 yılı içinde elde ettiği vebelgelendirmediği toplam 2.322.828,69 TL’nin Hazineye irat kaydedilmesi uygunolacaktır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin 2011 yılı gelirleri toplamı8.507,10 TL olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2011 yılı giderleri toplamı419.669,61 TL olup bunun 312.526,05 TL’si personel giderlerinden, 166,52 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 216,50 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden,1.309,22 TL’si haberleşme giderlerinden, 665,90 TL’si taşıma ve vasıtagiderlerinden, 928,65 TL’si seyahat giderlerinden, 25.204,74 TL’si kiragiderlerinden, 312,20 TL’si ısınma, aydınlatma, temizlik ve su giderlerinden,70.348,10 TL’si vergi, sigorta, noter giderlerinden, 451,85 TL’si sair yönetimgiderlerinden, 7.539,88 TL’si ise kambiyo zararlarından oluşmaktadır.

2012 yılına devreden nakit (kasa/banka) toplamı19.764.597,32 TL’dir.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin ikinci fıkrasında beşmilyon (2011 yılı için 64,14 TL) lirayı geçen harcamaların fatura veya makbuzgibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olduğu, 76. maddesinin dördüncüfıkrasında ise, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığının Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirat kaydedileceği belirtilmektedir.

Bu itibarla, belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen 419.669,61 TL tutarındaki Parti malvarlığının Hazineye iratkaydedilmesi uygun olacaktır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin 2011 yılı giderleri toplamı8.504,12 TL olup bunun 61,00 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 388,60TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 494,20 TL’si haberleşme giderlerinden,6.540,00 TL’si kira giderlerinden, 685,74 TL’si tamir, bakım giderlerinden,334,58 TL’si ise ısıtma, aydınlatma giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2011 yılına devreden kasa bankamevcudu 977,95TL’dir.

Parti il örgütlerinin 2011 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu görülmüştür.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin sunmuş olduğu defter ve belgeler üzerindeyapılan incelemelerde partinin 2011 yılında herhangi bir taşınır ve taşınmaz malile menkul kıymet ve hak ediniminde bulunmadığı tespit edilmiştir.

IV- SONUÇ

Genç Partinin 2011 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;

1- 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde belirtilenesaslara aykırı olarak tevsik edilmeyen kaynaklardan sağlanan 2.322.828,69 TL gelirkarşılığı parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76. maddesi uyarıncaHazineye gelir kaydedilmesine,

2- 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde belirtilenesaslara aykırı olarak belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen 419.669,61TL gider karşılığı parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76. maddesiuyarınca Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- Partinin 2011 yılı kesin hesabında gösterilen 2.331.335,79TL gelir, 428.173,73 TL gider ve 19.765.575,27 TL gelecek yıla devreden nakitmiktarının Hazineye gelir kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygunolduğuna,

17.12.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.