ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2003/13 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2011/21
Karar Günü:28.9.2011
R.G.Tarih-Sayı:15.10.2011-28085
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Genç Parti'nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Genç Parti'nin 2002 yılı kesinhesabının ilk incelemesisonucunda;
'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Partinin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2002 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerinioluşturan defter ve belgelerde Genç Parti 2002 yılı gelirleri toplamının14.312.605.284.410.- tl, giderleri toplamının 26.400.310.181.813.- tl,borçlarının 12.109.735.570.794.- tl olduğu, 11.746.963.391.- liranın kasa vebanka mevcudu olarak 2003 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
Parti'nin 2002 yılı birleşik kesinhesabının, MerkezYönetim Kurulu'nun 29.6.2003 gün ve 20 sayılı kararı ile kabul edilerekonaylandığı görülmüştür.
Genç Parti 2002 yılı birleşik kesinhesabının gelir vegider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle partinin2002 yılı birleşik kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 2002 yılı gelirleri14.156.116.109.402.- tl olarak gösterilmiştir.
Bunun 14.027.500.000.000.- lirası üye giriş ve yıllıkaidatından, 75.735.450.000.- lirası aday adaylığı aidatından, 52.120.000.000.-lirası bağış ve yardımlardan ve 760.659.402- lirası ise önceki yıl kasamevcudundan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2002 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl ÖrgütleriGelirleri
Parti il örgütlerinin 2002 yılı gelirleri156.489.175.008.- tl olarak gösterilmiştir.
Bunun 12.680.183.020.- lirası üye giriş ve yıllıkaidatından ve 143.808.991.988.-lirası bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2002 yılı kesinhesap çizelgeleriningelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezinin 2002 yılı giderleri26.234.958.173.112.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 234.240.632.624- lirası personel gideri,2.086.185.000.- lirası temsil ve ağırlama gideri, 367.182.196.079.- lirasıbasılı kağıt-kırtasiye-büro gideri, 1.275.504.764.002.- lirası haberleşmegideri, 1.441.937.561.516.- lirası taşıma ve vasıta gideri,11.928.825.477.801.- lirası seyahat gideri, 1.650.652.707.644.- lirası kiragideri, 339.490.066.719.- lirası tamir bakım gideri, 59.243.261.968.- lirasıısıtma-aydınlatma-temizlik-su gideri, 11.900.872.115.- lirasıvergi-harç-noter-sigorta gideri, 4.673.979.685.952.- lirası basın ve yayıngideri, 382.738.883.087.- lirası sair yönetim gideri, 3.292.418.378.567.-lirası satın alınan propaganda malzeme gideri, 18.053.005.070.-lirası taşragideri, 553.787.034.819.- lirası demirbaş gideri ve 2.917.460.149.- lirasıönceki yıl giderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2003 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 5.155.381.005.- liradır.
Genç Parti Genel Merkezi'nin 2002 yılı defter kayıtlarıve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. Vergi Usul Kanunu'nun 229.maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterininborçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccartarafından müşteriye verilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerinfatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına görebeş bin liraya kadar olan (2002 yılı için 18.175.341.- lira) harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bumiktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanmasıgerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinde,
'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.
25 Şubat 2011 tarih ve 27857 mükerrer sayılı ResmîGazete'de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ileSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarihitibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasiparti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenleme deyapılmadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamada değişikliktenönceki hükümler uygulanacaktır.
1- Parti görevlilerinin Vergi, SSK ve diğer ödemelerleilgili yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı,bedeli ve buna bağlı giderler Parti bütçesinden ödenmiştir.
Gecikme Zammı ve Faiz Ödeme Tablosu
Yevmiye tarih ve no
İçerik
Faiz veya gecikme tutarı
10.1.2002/3
Elektrik gecikme bedeli
6.271.110
31.1.2002/6
Vergi gecikme zammı
36.560.000
' '
SSK gecikme zamları
7.452.861
28.2.2002/8
SSK gecikme zamları
7.524.883
' '
Vergi gecikme zammı
36.560.000
20.3.2002/11
Elektrik gecikme bedeli
10.677.206
' '
Vergi gecikme zammı
36.560.000
' '
SSK gecikme zamları
7.574.692
10.4.2002/14
İşsizlik sigortası gecikme zammı ile SSK gecikme zammı, faiz ve diğer gid.
184.358.367
30.4.2002/16
Elektrik gecikme bedeli
3.697.397
' '
Vergi gecikme zammı
36.560.000
' '
SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler,
24.964.347
31.5.2002/19
Vergi gecikme zammı
36.560.000
' '
SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler,
25.093.000
20.6.2002/21
Vergi gecikme zammı
36.560.000
' '
SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler,
18.356.320
20.7.2002/25
SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler,
130.854.089
31.7.2002/27
Askiye ödenen su gecikme bedeli, ceza ve diğer giderler
8.552.135.000
' '
Vergi ve özel işlem gecikme zammı
2.357.140.000
Toplam 11.555.459.272.-
Parti yetkilileri, 'Yeniden Doğuş Partisi zamanındaparti bütçesinin düşük gelir performansından kaynaklanan ödemelerdir.'şeklinde cevap vermişlerdir.
Siyasî partinin veya Hazine'nin zarara uğrayıp uğramadığıkonusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile Hazine arasındadoğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kanuna aykırı gelir ve giderlerinHazine'ye gelir kaydedilmesi Hazine'nin zararını tazmin amacıyla değil ortayaçıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla düzenlenmiştir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, bedeli, faiz ve buna bağlıgiderlerden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Buödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
2- Parti adınakayıtlı araba olmadığı halde benzin alımları Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Yevmiye tarih ve no
Fişi veren
Fiş tarih ve no
İçerik
Tutar
17.7.2002/6
Bp Bilginler A.Ş.
15.7.2002/4
Kurşunsuz
80.000.000
27.9.2002/150
Akgüç Petrol
27.9.2002/829167
Kurşunsuz
70.000.000
4.9.2002/61
May Petrol
4.9.2002/37112
Kurşunsuz
97.000.000
Toplam 247.000.000.-
Parti yetkilileri, 'Parti adına kiralanan araçlarasiyasi faaliyet çalışmaları kapsamında alınan benzin alımlarıdır.' şeklindecevap vermişlerdir.
Parti yetkilileri parti adına kiralanan araçlar olduğunusöylemelerine rağmen kiralamaya ilişkin herhangi bir belge sunmamışlardır.Dolayısıyla akaryakıt harcamasını gerektirecek araç kiralama gideri bulunmayanharcamalar parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmemiştir.
3- Öğrenci giderleri parti bütçesinden karşılanmıştır.
Yevmiye tarih ve no
İçerik
Tutar
17.9.2002/106
Ziya Şengül öğrenci katkı payı ödemesi
207.900.000.-
24.9.2002/136
Mehmet Torbalı öğrenim harcı ödemesi
110.000.000.-
26.9.2002/142
Hamit Kısa öğrenim harcı ve evrak gideri ödemesi
211.000.000.-
' '
Aytuğ Erçelik öğrenim harcı ve evrak gideri ödemesi
211.000.000.-
Toplam 739.900.000.-
Parti yetkilileri, '6111 sayılı Kanun ile değişik 2820sayılı Siyasi Partiler Kanununun 74. maddesinde de belirtildiği gibi siyasipartinin amacına ulaşmak için gerekli gördükleri siyasi faaliyetleri kapsamındayapılan harcamalarıdır.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Öğrencilere ilişkin çeşitli giderler parti tarafındankarşılanacak yönetim gideri olmadığı gibi, partinin amaçlarına uygun ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak da kabulü mümkün değildir.
4- Şükrü Karadağadına alınan 122.000.000.- liralık uçak biletinin 23.7.2002 tarih ve 14numaralı yevmiye ile parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, 'Şükrü Karadağ partimizin 'TeşkilatBaşkanı'dır. Siyasi faaliyet kapsamında vergi usul kanununa uygun harcamabelgesinin ödenmesidir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Şükrü Karadağ'ın Teşkilat Başkanı olması yaptığıharcamaların parti faaliyetiyle ilgili olduğunu göstermez. Parti adına yapılanfaaliyetler sonucu düzenlenen faturalar parti tüzel kişiliği adına olmalıdır.Yapılan harcamaların parti ile ilgili olduğuna dair kanıtlayıcı bilgi ve belgesunulmamıştır. Bu nedenle Parti adına yapılmış bir gider olarak kabuledilmemiştir.
5- Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen belgeler olmadan yapılanharcamaların bedeli Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Yevmiye No
Belge türü
İçerik
Tutar
14.10.2002/214
14.10.2002 tarihli Necati Göl-Abdurrahman Sağtürk imzalı tutanak
Afiş asma karşılığı, Genç Parti logolu makbuz.
100.000.000
31.10.2002/252
Necati Göl-Abdurrahman Sağtürk
Afiş asma karşılığı
57.000.000
12.11.2002/296
Tahsilat belgesi
Genç Parti Keçiören ilçe başkanlığına ait telefon ödemeleri
243.500.000
Toplam 400.500.000.-
Parti yetkilileri, 'Siyasi faaliyet çerçevesinde amacaulaşmak için yürütülen faaliyetler yapılırken, vergi mükellefiyeti tesisedilmemiş kişilerden de küçük çapta da olsa hizmet alınması doğaldır. Bu siyasihizmetin bir tutanakla tespiti ve buna bağlı olarak ödemenin gerçekleştirilmişolması faaliyetin gerçekliği ortaya koymaktadır. Bu durum, 6111 sayılı Kanunun180. maddesi ile değişik 2820 sayılı Kanunun 74. maddesinde belirlenen 'Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler' hükmünede uygundur.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadanyapılan 400.500.000.- lira tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğüanlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
6- Fatura asıllarıolmadan 3 adet Telsim fotokopi faturası karşılığı 30.10.2002 tarih ve 248yevmiye ile 122.020.000.- lira ödeme yapılmıştır.
Parti yetkilileri, '3 adet Telsim A.Ş. faturası fotokopideğil, fatura suretidir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
3 adet telefon faturası faksdan alınan suret faturadır.2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde beş milyon (2002 yılı için 18.175.- ytl.)liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsikedilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuzveya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bunedenle fatura aslı olmaksızın faksdan alınan suret faturaya dayanılarakkaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğukabul edilmemiştir.
7- Telsim gecikmebedelleri parti bütçesinden karşılanmıştır.
Telefon Gecikme Bedelleri
Yevmiye tarih ve no
İçerik
Tutar
26.12.2002/424
Telsim gecikme bedelleri
7760000
26.12.2002/425
Telsim gecikme bedelleri
78542000
11.12.2002/368
Telsim gecikme bedelleri
33617000
17.12.2002/393
Telsim gecikme bedelleri
20544000
Toplam 140.463.000.-
Parti yetkilileri, 'Hayatın olağan akışında kişi vekurumların da sıklıkla karşılaştığı gibi, faturaların postadan gecikmeli olarakParti'ye ulaşmış olmasından kaynaklanmaktadır.' şeklinde cevapvermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmamasısonucu oluşacak gecikme bedelleri ile cezalar parti bütçesinden ödenecektir kibunu kabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan gecikme bedellerinden parti tüzel kişiliğini sorumlututma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamındaolduğu açıktır.
8- CanlıTelekomünikasyon Film ve Kaset Hizmetleri Tic. A.Ş. (Mecidiyeköy V.D.201 0334539) Genç Partiye 9.676.000.000.000.- liralık 30.12.2002 tarih ve 60611 nolu,8.614.000.000.000.- liralık 31.12.2002 tarih ve 60612 nolu, 5.664.000.000.000.-liralık 31.12.2002 tarih ve 60613 nolu olmak üzere toplam 23.954.000.000.000.-liralık fatura düzenlemiştir. Genç Parti tarafından cari hesaba mahsuben CanlıTelekomünikasyon Film ve Kaset Hizmetleri Tic.A.Ş.ne 12.040.000.000.000.- liraödemede bulunulmuştur.
Genç Parti ile şirket arasında ki sözleşme ile söz konusuşirketin yaptığı hizmetler karşılığında Partiye verdiği dokümanlar (cd,materyal vb.) ile yaptığı hizmetlerin ne olduğunu belirten belgeleringönderilmesi istenmiştir.
Parti yetkilileri, 'Parti seçim döneminde CanlıTelekomünikasyon A.Ş.'den seçim kampanyasının düzenlenmesin vegerçekleştirilmesi, seçim ve propaganda organizasyonu gibi hizmetler satınalmıştır.
Bu kapsamda 'İlan Ve Reklam Hizmetleri', 'YakaRozetleri', 'Seyahat Hizmetleri', 'Poster Ve Afişler', 'Taşıt Kiralanması','Kırtasiye Malzemeleri', 'Bina Dekor Hizmeti', 'Temizlik Hizmetleri', 'Telefon,Güvenlik, Yemek Hizmetleri', 'Benzin, Flama ve Bayraklar', 'Makine KiralamaHizmetleri' alınmıştır. Mitinglerde sanatçı organizasyon hizmeti de CanlıTelekomünikasyon A.Ş. tarafından temin edilmiştir.
Alınan hizmetler karşılığında Canlı Telekomünikasyon A.Ş.tarafından fatura kesilmiş ve Genç Parti tarafından da ödeme yapılmıştır. YaniGenç Parti ile Canlı Telekomünikasyon A.Ş. arasındaki ilişki cari hesapilişkisi çerçevesinde yürütülmüştür. Bu durum da 6111 sayılı Kanun ile değişik2820 sayılı Kanunun 74. maddesine uygundur.
Genç Parti ile Canlı Telekomünikasyon Film ve KasetHizmetleri Ticaret A.Ş. arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Canlı Telekomünikasyon Film ve Kaset HizmetleriTic.A.Ş.'ye (Mecidiyeköy V.D.201 033 4539) Yapılan Ödemelere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
İçerik
Belge türü
Tutar
1.11.2002/262
Cari Hesaba mahsuben
Tahsilat makbuzu
350.000.000.000
3.11.2002/265
Cari hesap
' '
300.000.000.000
3.11.2002/269
Cari Hesaba mahsuben
' '
310.000.000.000
5.11.2002/2749
' '
' '
300.000.000.000
6.11.2002/275
' '
' '
230.000.000.000
7.11.2002/280
' '
' '
350.000.000.000
9.11.2002/282
' '
' '
400.000.000.000
10.11.2002/284
' '
' '
350.000.000.000
12.11.2002/295
' '
' '
700.000.000.000
14.11.2002/300
' '
' '
500.000.000.000
17.11.2002/302
' '
' '
500.000.000.000
19.11.2002/305
' '
' '
250.000.000.000
22.11.2002/311
' '
' '
600.000.000.000
23.11.2002/313
' '
' '
200.000.000.000
24.11.2002/315
' '
' '
300.000.000.000
26.11.2002/319
' '
' '
400.000.000.000
28.11.2002/333
' '
' '
400.000.000.000
30.11.2002/338
' '
' '
300.000.000.000
3.12.2002/347
' '
' '
300.000.000.000
4.12.2002/350
' '
' '
200.000.000.000
5.12.2002/352
' '
' '
200.000.000.000
6.12.2002/354
' '
' '
200.000.000.000
7.12.2002/356
' '
' '
150.000.000.000
8.12.2002/358
' '
' '
75.000.000.000
10.12.2002/360
' '
' '
330.000.000.000
11.12.2002/377
' '
' '
100.000.000.000
12.12.2002/381
' '
' '
150.000.000.000
13.12.2002/384
' '
' '
250.000.000.000
14.12.2002/389
' '
' '
150.000.000.000
16.12.2002/391
' '
' '
120.000.000.000
17.12.2002/396
' '
' '
175.000.000.000
19.12.2002/402
' '
' '
325.000.000.000
20.12.2002/407
' '
' '
320.000.000.000
22.12.2002/411
' '
' '
250.000.000.000
24.12.2002/415
' '
' '
550.000.000.000
26.12.2002/429
' '
' '
250.000.000.000
27.12.2002/434
' '
' '
205.000.000.000
28.12.2002/436
' '
' '
350.000.000.000
30.12.2002/439
' '
' '
250.000.000.000
31.12.2002/446
' '
' '
400.000.000.000
Toplam 12.040.000.000.000.-
Canlı Telekomünikasyon Film ve Kaset Hizmetleri Tic.A.Ş.(Mecidiyeköy V.D.201 033 4539) Tarafından Düzenlenen Faturalara Ait Liste
Yevmiye Tarih ve No
Fatura Tarih ve No
İçerik
Tutar
30.12.2002/440
30.12.2002/60611
Seçim Kampanyası, seçim ve propoganda organizasyon bedeli
9.676.000.000.000
31.12.2002/449
31.12.2002/60612
Seçim Kampanyası, seçim ve propoganda organizasyon bedeli
8.614.000.000.000
31.12.2002/450
31.12.2002/60613
Seçim Kampanyası, seçim ve propoganda organizasyon bedeli
5.664.000.000.000
Toplam 23.954.000.000.000.-
Yevmiye kaydında yer alan genel yönetim giderleri altkalemlerinin detayı Canlı Telekomünikasyon Film ve Kaset Hizmetleri Tic.A.Şbaşlığıyla A4 kağıdına yazılmış rakamlardan oluşmaktadır. Bu rakamlarınnasıl bulunduğu anlaşılamadığı gibi, Canlı Telekomünikasyon Film ve KasetHizmetleri Tic.A.Ş.nin hizmet aldığı kişi veya firmaların düzenleyip de CanlıLtd. şirketine vermiş olduğu kanıtlayıcı belgeler de sunulmamıştır.
Savunmada söylenen hizmetlerin alındığı iddia edilenişlerin bedelinin ne olduğu, firmanın ve Partinin yükümlülüğü, ihtilaflarınnasıl çözümleneceği gibi hususlar yazılı sözleşmede yer alan hükümlerlebelirlenir. Sözleşme olmadan bu hizmetlerin alındığının iddia edilmesi ancakfirma ile Parti arasında farklı bir ilişki veya Partinin yetkili kişilerininfirma üzerinde bir şekilde söz sahibi olması ile açıklanabilir.
Sözleşmelerin yazılı olma zorunluluğu bulunmamaklabirlikte ispat açısından yazılı olmaları gerekir. Sözleşmenin yazılı olmazorunluluğu bulunmamasına karşın, tarafların haklarını doğması muhtemel biruyuşmazlıkta koruyabilmek için yazılı olması gerekmektedir.
Kaldı ki yüksek miktarda faturaların düzenlendiği vehizmetin alındığı hizmet işinde sözleşmenin olmadığını söylemek hayatın olağanakışına uygun düşmemektedir.
Genç Parti ile şirket arasında ki sözleşme ile söz konusuşirketin yaptığı hizmetler karşılığında Partiye verdiği dokümanlar (cd,materyal vb.) ile yaptığı hizmetlerin ne olduğunu belirten belgeleringönderilmesinin istenmesinde ki amaç, gerçekte böyle bir hizmetin alınıpalınmadığı, alınan hizmetin siyasi faaliyetler kapsamında olup olmadığı ilealınan hizmet için ödenen ücretin nasıl belirlendiğini tespit etmek içindir.Savunmada 'İlanVe Reklam Hizmetleri', 'Yaka Rozetleri', 'Seyahat Hizmetleri', 'Poster VeAfişler', 'Taşıt Kiralanması', 'Kırtasiye Malzemeleri', 'Bina Dekor Hizmeti','Temizlik Hizmetleri', 'Telefon, Güvenlik, Yemek Hizmetleri', 'Benzin, Flama veBayraklar', 'Makine Kiralama Hizmetleri' alınmıştır. Mitinglerde sanatçı organizasyon hizmeti de CanlıTelekomünikasyon A.Ş. tarafından temin edilmiştir.' denilmesine karşınbunları kanıtlayan hiçbir bilgi ve belge sunulmamıştır.
İstenen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi yapılanharcamanın gerçekliği yansıtmadığını göstermektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B)bendine göre, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkinmuamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Gerçek mahiyeti saptayabilmek içinfaturanın düzenlenmiş olması yeterli değildir. Bu bağlamda Parti ile CanlıTelekomünikasyon A.Ş arasında ki hizmet ilişkisinin varlığını kanıtlayacakhukuki durumu yansıtan ve yeterli kanaat oluşmasına yarayacak verilerinsunulması gerekir.
Diğer taraftan 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70.maddesinin üçüncü fıkrasında ki, ' Beşmilyon liraya kadar harcamalarınmakbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu değildir. Ancak,bütün harcamaların yetkili organ veya merciin kararına dayanması şarttır.Şu kadar ki, yetkili organca onaylanan bütçede öngörülmüş bulunmak kaydıyla beşmilyonlirayı aşmayan harcamalar ile genel tarifeye bağlı giderler için ayrıca kararalınmasına gerek yoktur.' hükmüne de uyulmamıştır.
Alındığı ifade edilen hizmet işinde sözleşmeninolmadığının söylenmesi hayatın olağan akışına uygun düşmediği gibi, istenenbelgelerin verilmemesi sonucunda alındığı iddia edilen hizmetin Partinin siyasifaaliyetleri kapsamında olup olmadığı da anlaşılamamıştır. Bu nedenle 23.954.000.000.000.- liranın Hazine'ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
9- Kiralardakanıtlayıcı belgeler olmadan ödeme yapılmıştır.
Kira sözleşmelerinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamaklabirlikte ispat açısından yazılı olmaları gerekir. Yani Yasal düzenlemeye görekira sözleşmesinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamasına karşın, gerekkiracının ve gerekse kiraya verenin haklarını doğması muhtemel bir uyuşmazlıktakoruyabilmek için yazılı olması gerekmektedir. Vergilendirme yönünden isekişiler üçüncü kişilerle olan vergisel ilişkilerini kanıtlamak zorundaolduklarından, bu sözleşmelerin de Vergi Usul Yasası'nın 227. maddesi uyarıncaispat edici belge olarak yazılı düzenlenmiş bulunması gerekmektedir. Kiraödemelerinde kira sözleşmesi ile paranın ödendiği veya alındığını gösterenbelgeler kanıtlayıcı belgedir.
Kira sözleşmeleri ile paranın ödendiğini gösterenkanıtlayıcı belgeler olmadan yapılan 57.724.999.614 .- lira gider kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no, Ay
Kira ödemesi yapılan yer sayısı
Kira sözleşmesi olmayan yer sayısı
Ödeme belgesi olmayan yer sayısı
Tutar
30.9.2002/162, Eylül
450
36
36
39.651.282.052
31.10.2002/257, Ekim
288
10
10
7.064.102.562
31.12.2002/448, Aralık
91
3
3
11.009.615.000
Toplam
57.724.999.614
Eylül 2002
Sıra No
İl
İlçe
Mülk Sahibi
Kira gideri
1.
09 Aydın
Çine
Sebahat Alıcıoğlu
384.615.385
2.
23 Elazığ
Sivrice
Faruk Öden
384.615.385
3.
24 Erzincan
Erzincan
Rıdvan Aydemir
3.230.769.231
4.
25 Erzurum
Büyükşehir
İhsan Karakaya
3.846.153.846
5.
25 Erzurum
Horasan
Menderes Karataş
1.538.461.538
6.
25 Erzurum
Ilıca
Osman Şahin
108.974.359
7.
25 Erzurum
Karayazı
Gıyasettin Tutkun
1.846.153.846
8.
25 Erzurum
Oltu
Selami Selçuk
2.307.692.308
9.
25 Erzurum
Pasinler
İmdat Saraç
1.538.461.538
10.
26 Eskişehir
Sarıcakaya
Adnan Ada
384.615.385
11.
31 Hatay
Reyhanlı
Hüseyin Paçal
1.292.307.692
12.
34 İstanbul
Bahçelievler (Byş)
Suat Kale
1.730.769.231
13.
34 İstanbul
Bağcılar (Byş)
Murat Türk
1.153.846.154
14.
43 Kütahya
Domaniç
Nuri Koca
269.230.769
15.
43 Kütahya
Gediz
Vildan Şengöz
576.923.077
16.
53 Rize
Çayeli
Cevat Sarıçam
1.000.000.000
17.
70 Karaman
Karaman
Nefise Karaman
1.282.051.282
18.
70 Karaman
Kazımkarabekir
Süleyman Özcan
538.461.538
19.
71 Kırıkkale
Kırıkkale
Yıldırım Köksal
448.717.949
20.
71 Kırıkkale
Kırıkkale
Ertuğrul Baştuğ
923.076.923
21.
71 Kırıkkale
Bahşılı
Mehmet Gürsoy
538.461.538
22.
71 Kırıkkale
Balışeyh
Kazım Akyurt
615.384.615
23.
71 Kırıkkale
Keskin
Ayhan Şakar
480.769.231
24.
71 Kırıkkale
Sulakyurt
Yusuf Oruçcu
480.769.231
25.
71 Kırıkkale
Yahşihan
Cavit Demiral
653.846.154
26.
71 Kırıkkale
Karakeçili
Atilla Albayrak
326.923.077
27.
72 Batman
Batman
Ramazan Başaran
1.153.846.154
28.
72 Batman
Beşiri
Cemal Çakar
269.230.769
29.
72 Batman
Kozluk
Hüseyin Baltaş
192.307.692
30.
73 Şırnak
Cizre
Yusuf Eke
1.153.846.154
31.
74 Bartın
Bartın
Mehmet Aydın
3.846.153.846
32.
74 Bartın
Amasra
Ahmet Yüksel
384.615.385
33.
74 Bartın
Kurucaşile
Ali Cevdet İnce
461.538.462
34.
74 Bartın
Ulus
Hasan Kalender
461.538.462
35.
75 Ardahan
Ardahan
Fevzi Yılmaz
3.076.923.077
36.
80 Osmaniye
Sumbas
Fatih Tura
769.230.769
37.
Toplam
39.651.282.052
Ekim 2002
Sıra No
İl
İlçe
Mülk Sahibi
Kira gideri
1.
04 Ağrı
Ağrı
Hasan Basri Kavukçu
192.307.692
2.
15 Burdur
Çeltikçi
Mustafa Uçar
923.076.923
3.
20 Denizli
Buldan
Kemal Boyacı
461.538.462
4.
25 Erzurum
İspir
Fatih Boz
769.230.769
5.
31 Hatay
Erzin
Hatice Kasımoğlu
1.282.051.282
6.
39 Kırklareli
Kırklareli
Ahmet Hançer
384.615.385
7.
61 Trabzon
Of
Selahattin İhtiyar
769.230.769
8.
61 Trabzon
Tonya
Musa Öztürk
666.666.667
9.
62 Tunceli
Pertek
Mehmet Dönmez
1153.846.154
10.
66 Yozgat
Saraykent
Ali Biçer
461.538.462
Toplam
7.064.102.562
Aralık 2002
Sıra No
İl
İlçe
Mülk Sahibi
Ödeme belgesi
Kira gideri
1.
06 Ankara
Çankaya
Adil Mutlu
Yok
7.932.692.308
2.
06 Ankara
Çankaya
Halil Meftun Gürsoy
Yok
2.884.615.385
3.
54 Sakarya
Sapanca
İsmail Uçar
Yok
192.307.692
Toplam
11.009.615.000
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2002 yılı giderleri165.352.008.701.- tl olarak gösterilmiştir.
Bunun 32.740.114.437.- lirası temsil ve ağırlama gideri,12.777.979.213.- lirası basılı kağıt-kırtasiye-büro gideri, 17.826.532.639.-lirası haberleşme gideri, 28.428.087.620.- lirası taşıma ve vasıta gideri,3.378.804.000.- lirası seyahat gideri, 5.410.000.000.- lirası kira gideri,4.186.518.600.- lirası tamir bakım gideri, 19.732.574.492.- lirasıısıtma-aydınlatma-temizlik-su gideri, 306.456.800.- lirasıvergi-harç-noter-sigorta gideri, 2.957.530.000.- lirası basın ve yayın gideri,31.091.382.700.- lirası sair yönetim gideri, 4.842.500.000.- lirası satınalınan propaganda malzeme gideri, 623.940.000.- lirası demirbaş gideri ve1.049.588.200.- lirası özel maliyetlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2003 yılına devreden kasa mevcudu6.591.582.386.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2002 yılı kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin 2002 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede 100.000.000.-liranın üzerinde taşınır mal ile taşınmaz malediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
IV- SONUÇ
Genç Parti 2002 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
1- Parti'nin 2002yılı kesinhesabında gösterilen 14.312.605.284.410.- lira gelir,12.109.735.570.794.- lira borç, 26.400.310.181.813.- lira gider,11.746.963.391.- lira kasa ve banka mevcudu devrinin Hazine'ye iradkaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılıYasa'nın 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 24.025.052.341.886.-lira (24.025.052,34 ytl) karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılıYasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
28.9.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
KARŞIOY YAZISI
Genç Parti'nin 2002 yılı kesinhesabının ilk incelemesi28.9.2011 günü yapılmıştır.
Bir siyasî partinin malî denetiminin dokuz yılbekletilerek yapılması, E:2005/16, K:2010/67; E:2002/16, K:2010/66; E:2001/25,K:2010/65; E:2003/30, K:2010/49; E:2002/12, K:2010/48 ve E:2001/12, K:2011/9sayılı siyasî parti malî denetim dosyalarındaki karşıoylarımda açıklanannedenlerle, Anayasa'nın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesine ve 36.maddesindeki adil yargılanma hakkına aykırıdır.
Dosyanın işlemden kaldırılması gerekir.
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT