ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2014/7 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2015/47
Karar Tarihi:1.7.2015
R.G.Tarih-Sayı:12.11.2015-29530
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Gezi Partisi 2013 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI,Hicabi Dursun, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve HasanTahsin GÖKCAN’ın katılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.
2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabınmerkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı vebirleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesinesunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 51.maddesinin birinci fıkrasının e) bendinde “Parti genel sekreteri ve genelsaymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmışmutabakat yazılarını Haziran ayı sonuna kadar Mahkemeye sunarlar.” denilmektedir.
4. Gezi Partisinin, Parti genel sekreteri vegenel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmışmutabakat yazılarını göndermediği tespit edilmiştir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenenbilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapisve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hükümaltına alınmıştır.
6. 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Bu itibarla, Gezi Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Genel Merkeze ait Kesin hesapların sunulmasındandolayı işin esasının incelenmesine;
2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Parti genelsekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösterenkasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerinceonaylanmış mutabakat yazılarının ve Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerinSayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren30 gün süre verilmesine,
3- Parti genel sekreteri ve genel saymanınınimzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakatyazılarının olmaması nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75.maddesi ve aynı kanunun 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
8. Gezi Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2013 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafındanheyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
9. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2013 yılı gelirlerinin 10.194,00 TL, giderler toplamının8.938,04 TL olduğu anlaşılmaktadır.
10. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
11. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 5.250,00 TLolup bunun tamamı bağış ve aidat gelirlerinden oluşmaktadır.
12. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
13. Partinin 2013 yılında il örgütlerine ilişkin gelirlertoplamı 4.944,00 TL olup bunun tamamı bağış ve aidat gelirlerindenoluşmaktadır.
14. Parti İl Örgütlerinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
15. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 4.088,25 TLolup, bunun 674,26 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 9,42 TL’si taşımagiderlerinden, 2.400,00 TL’si kira giderlerinden, 246,00 TL’si seyahatgiderlerinden, 758,57 TL’si vergi, sigorta giderlerinden oluşmaktadır. Gelecekyıla devreden nakit tutarı ise 1.161,75 TL’dir.
16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
17. Partinin 2013 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 4.849,79 TL olup, bunun 3.000,00 TL’si kira giderlerinden, 10,00 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 80,90 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden,418,01 TL’si bakım ve onarım giderlerinden, 868,88 TL’si vergi, sigortagiderlerinden, 472,00 TL’si demirbaş giderlerinden oluşmaktadır. Gelecek yıladevreden nakit tutarı 94,21 TL’dir.
18.Parti İl Örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılanincelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.
C- Parti Malları
19. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, partinin 2013 yılında herhangi bir taşınmaz ile değeri100,00 TL’yi aşan taşınır, menkul kıymet ve hak ediniminde bulunmadığıanlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Gezi Partisinin 2013 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 10.194,00TL gelir ve 8.938,04 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 1.7.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ