ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2013/3 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2015/10
Karar Tarihi:5.3.2015
R.G. Tarih-Sayı:27.5.2015-29368
I- MALİ DENETİMİNKONUSU
Güçlenen TürkiyePartisi 2012 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve M. EminKUZ’un katılımlarıyla 11.2.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
2- Esas incelemenin yapılması için, Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASINİNCELENMESİ
Güçlenen Türkiye Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2012 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve RaportörSadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddiöğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2012 yılı gelirleritoplamının 26.000,00 TL ve giderleri toplamının 25.800,00 TL olduğu, gelecekyıla devreden nakit tutarının ise 200,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Parti 2012 yılı kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu,bu hâliyle Partinin 2012 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Güçlenen Türkiye Partisi Genel Merkezinin 2012 yılıgelirleri toplamı 19.000,00 TL olup bununtamamı bağışlardan oluşmaktadır
Parti Genel Merkezinin 2012 yılı muhasebe kayıtlarınıntutulduğu defterler ile gelir belgeleri sunulmamıştır.
Partinin 2012 yılında elde etmiş olduğu toplam 19.000,00TL gelirin belgelendirilmesi gerekmektedir.
2820 sayılı Kanun’un76. maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanun’un 69. maddesinde belirtilen esaslaraaykırı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığıanlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilirdenilmektedir. Parti Genel Merkezinin 2012 yılı içinde elde ettiği vebelgelendirmediği toplam 19.000,00 TL’nin Hazineye irat kaydedilmesi gerekir..
Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “AnayasaMahkemesi, kesin hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasipartilerden her zaman isteyebilir.”
111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
Muhasebe kayıtlarınıntutulduğu defterler ile gelir belgelerini göndermeyen parti yetkililerihakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekliişlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2012 yılı gelirleri toplamı7.000,00 TL olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezinin 2012 yılı giderleri toplamı18.900,00 TL olup bunun 300,00 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden,18.600,00 TL’si kira giderlerinden oluşmaktadır.
2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin ikinci fıkrasındabeşmilyon (2012 yılı için 64,14 TL) lirayı geçen harcamaların fatura veyamakbuz gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olduğu, 76. maddesinindördüncü fıkrasında ise, belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyenParti giderleri miktarınca Parti malvarlığının Anayasa Mahkemesi kararıylaHazineye irat kaydedileceği belirtilmektedir.
Bu itibarla, belgelendirilmesi gerektiği hâldebelgelendirilmeyen 18.900,00 TL tutarındaki Parti malvarlığının Hazineye iratkaydedilmesi gerekir.
Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “AnayasaMahkemesi, kesin hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasipartilerden her zaman isteyebilir.”
111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
Gider belgelerinigöndermeyen parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (c)fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2012 yılı giderleri toplamı6.900,00 TL olup bunun 950,00 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 150,00TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 5.800,00 TL’si kira giderlerindenoluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2013 yılına devreden kasa bankamevcudu 100,00 TL’dir.
Parti il örgütlerinin 2012 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu anlaşılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Partinin sunmuş olduğu defter ve belgeler üzerindeyapılan incelemede, Partinin 2012 yılında herhangi bir taşınır ve taşınmaz malile menkul kıymet ve hak ediniminde bulunmadığı tespit edilmiştir.
IV- SONUÇ
Güçlenen Türkiye Partisinin 2012 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 69. maddesindebelirtilen esaslara aykırı olarak tevsik edilmeyen kaynaklardan sağlanan 19.000,00TL gelir karşılığı parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76. maddesiuyarınca Hazineye gelir kaydedilmesine,
2- 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde belirtilen esaslaraaykırı olarak belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyen 18.900,00 TLgider karşılığı parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76. maddesi uyarıncaHazineye gelir kaydedilmesine,
3- Partinin 2012 yılı kesin hesabında gösterilen 26.000,00TL gelir, 25.800,00 TL gider ve 200,00 TL gelecek yıla devreden nakitmiktarının Hazineye gelir kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
4- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiğişekliyle verilmemesi inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemlerolduğundan, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
5.3.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA