ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/39 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/44
Karar Günü:20.2.2013
R.G.Tarih-Sayı:06.04.2013-28610
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Hak ve Hakikat Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarıncaSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımıyla 14.12.2011 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Hak ve Hakikat Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği2010 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEM tarafındanheyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2010 yılı gelirlerinin 75.512,75 TL,2009 yılından devreden nakit mevcudunun 3.999,58 TL, 2011 yılına devredenborçlarının 39.537,21 TL, giderlerinin 97.794,70 TL, 2009 yılından devredenborçlarının 17.979,61 TL olduğu, 3.275,23 TL'nin ise nakit mevcudu olarak 2011yılına devredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının, Parti Merkez Karar veYönetim Kurulunca 12.6.2011 tarihinde kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2010 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Partinin Genel Merkez gelirleri 30.784,10 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 1.948,50 TL'si aidat gelirleri, 19.003,25 TL'sibağış gelirleri, 9.617,11 TL'si 2011 yılına devreden borçlar, 215,24 TL'si ise2009 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 88.265,44 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 1.900 TL'si aidat gelirleri, 52.661 TL'si bağışgelirleri, 29.920,10 TL'si 2011 yılına devreden borçlar, 3.784,34 TL'si ise2009 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Partinin Genel Merkez giderleri 30.596,13 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun728,17 TL'si temsil ağırlama giderleri, 1.059,39 TL'si kırtasiye ve bürogiderleri, 16.250 TL'si kira giderleri, 1.113,82 TL'si ısınma, aydınlatma vetemizlik giderleri, 315 TL'si seyahat giderleri, 2.062,64 TL'si haberleşmegiderleri, 2.700 TL'si vergi, sigorta ve noter giderleri, 6.367,11 TL'si ise2009 yılından devreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu187,97 TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışındagiderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yerinegetirmemeleri sonucu oluşan vergi gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi ziyaıcezalarının parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Yevmiye no
Belge Türü
Alındı no
Ödeme Tarihi
Gecikme Faizi, Zammı ve Vergi Ziyaı Tutarı
7
Vergi Dairesi Alındısı
20100128030010000222
28.01.2010
71.96
8
' '
20100128030010000221
28.01.2010
177.74
12
' '
20100317030010000171
17.03.2010
10.72
13
' '
20100317030010000170
17.03.2010
64.37
14
' '
20100317030010000169
17.03.2010
29.52
15
' '
20100317030020000048
17.03.2010
50.00
16
' '
20100317030020000049
17.03.2010
100.00
17
' '
20100317030020000050
17.03.2010
100.00
TOPLAM TUTAR (TL)
604.31
Parti yetkilileri vermiş oldukları cevaplarında, vergidairesinde hesap açtırma işlemlerinin uzun sürmesi nedeniyle muhtasarbeyannamenin verilemediği, bu yüzden vergi dairesince ceza kesildiğini, ayrıcamaddi imkânsızlıklar dolayısıyla stopaj ödemelerinin gününde yapılamamasınedeniyle gecikme faizi ödendiğini ifade etmişlerdir.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde, 'Siyasipartilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütüngiderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.'; 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirad kaydedilir.' hükümleri yer almıştır.
25.2.2011 günlü, 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarihitibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasiparti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenlemeler deyer almadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamalardadeğişiklikten önceki hükümler uygulanacaktır.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme bedelinden parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamındaolduğu açıktır.
Parti görevlilerinin kusurlarından kaynaklanan söz konusuharcamaların parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden, 604,31 TL tutarındakigider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Kanun'un 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazineye irat kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 85.178,18 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun7.298,20 TL'si temsil ağırlama giderleri, 60.800 TL'si kira giderleri, 462,06TL'si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderleri, 48 TL'si seyahat giderleri,360,45 TL'si haberleşme giderleri, 461,97 TL'si bakım onarım giderleri, 4.135TL'si teşkilatlara yapılan yardımlar, 11.612,50 TL'si ise 2009 yılındandevreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu3.087,26 TL'dir.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2010 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, 2010 yılında herhangi bir taşınmaz mal ve değeri 100 TL'yi aşantaşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Hak ve Hakikat Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Kesin hesapta gösterilen giderlerden parti amacınauygun ve parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen604,31 TL karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irat kaydedilmesine,
2- Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen75.512,75 TL gelir, 3.999,58 TL 2009 yılından devreden nakit mevcudu, 39.537,21TL 2011 yılına devreden borç, 97.794,70 TL gider, 17.979,61 TL 2009 yılındandevreden borç ile 3.275,23 TL nakit devrinin Hazineye irat kaydedilenlerdışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
20.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN