ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/7 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/63
Karar Günü:20.2.2013
R.G.Tarih-Sayı:06.04.2013-28610
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Hak ve Özgürlükler Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN'ın katılımıyla 4.1.2012 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
2- Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturangelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmesiiçin Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Hak ve Özgürlükler Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2010 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEMtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2010 yılı gelirlerinin 81.082,19 TL,giderlerinin 77.725,88 TL olduğu, 3.356,31 TL'nin ise nakit mevcudu olarak 2011yılına devredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının, Parti Meclisinin18.12.2012 günlü, 89 sayılı kararı ile kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2010 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Partinin Genel Merkez gelirleri 31.770 TL olarakgösterilmiş olup, tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 49.312,19 TL olarakgösterilmiş olup, tamamı bağış ve aidat gelirlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Partinin Genel Merkez giderleri 29.265,56 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun642,20 TL'si kırtasiye giderleri, 10.800 TL'si kira ve bina giderleri, 3.645,22TL'si haberleşme giderleri, 780,70 TL'si seyahat ve nakliye giderleri, 1.050,75TL'si elektrik, su ve doğalgaz giderleri, 2.188,80 TL'si vergi giderleri,10.157,89 TL'si ise diğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu2.504,44 TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışındagiderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
6.1.2010 günlü, 4 numaralı yevmiye fişinde, 27,80 TLtutarındaki telefon faturasının 259,20 TL fazlası ile 287 TL olarak gideryazılması nedeni sorulmuş, parti yetkilileri ise vermiş oldukları cevaplarında,yapılan hatanın takdim tehir hatası olduğunu ve sehven yapıldığınıbildirmişlerdir.
Siyasi Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin üçüncüfıkrasına göre beş liraya kadar olan (2010 yılı için 60 TL) harcamaların makbuzveya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarıgeçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde, 'Siyasipartilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütüngiderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.'; 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirad kaydedilir.' hükümleri yer almıştır.
Fatura bedelinin hatalı alınması sonucu fazladan gideryazılan tutarın 2820 sayılı Kanun'un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmışolduğunun kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 259,20 TL tutarındakigider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Kanun'un 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazineye irat kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 48.460,32 TL olarakgösterilmiş olup, tamamı genel yönetim giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu851,87 TL'dir.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2010 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, 2010 yılında herhangi bir taşınmaz mal ve değeri 100 TL'yi aşantaşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Hak ve Özgürlükler Partisinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Kesin hesapta gösterilen giderlerden parti amacına uygunve parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen259,20 TL karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irat kaydedilmesine,
2- Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen81.082,19 TL gelir, 77.725,88 TL gider ile 3.356,31 TL nakit devrinin Hazineyeirat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göredoğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
20.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN